Samenvatting Mondzorg bij kinderen, jongeren en
volwassenen
Pathologie = leer van ziekten
Cytologie = studie van normale lichaamscellen
Cytopathologie = studie van lichaamscellen zoals aanwezig bij ziekteprocessen
Histologie = Studie van de normale organisatie van lichaamscellen tot weefsels
Histopathologie = studie van de veranderingen in cellen en bijgevolg weefsels bij ziekte
Cellen vormen een groep en die groep vormt een weefsel > als je die weefsels bij elkaar
bindt > orgaan
De mondholte bestaat uit:
- Lippen
- Wangen
- Tanden
- Eigenlijke mondholte
- Tong
- Farynx (keel)
Weefselopdeling:
1. Epidermis
2. Dermis
3. Subcutis
,Weefsels zijn opgebouwd uit 4 soorten:
1. Zenuwcellen
2. Spiercellen
3. Steuncellen
4. Dekcellen = epitheelcellen
Epitheel = een beschermend laagje cellen dat iets bedekt > bedekking
lichaamsoppervlakken. Organisatie van epitheel verschilt per locatie/functie.
Aantal cel lagen:
Celvormen:
Microvilli = kleine uitstulpingen op een cel > vooral in de darmen. Helpen bij het
opnemen van voedingsstoPen (vergelijk het met een borsteltje)
,De mondmucosa heeft 2 hoofdcomponenten:
1. Meerlagig plaveiselepitheel (verhoornd of niet verhoornd)
2. Lamina propria (bindweefsel) > goed doorbloed, bevat immuuncellen,
fibroblasten en collageen
Types epitheel in de mond:
Algemene structuur mondmucosa:
Anatomopatholoog:
- Histo en cytopathologie
- Diagnostiek met behulp van microscopie en immunohistochemische kleuringen
, Soorten diagnostisch weefsel- en celonderzoek:
1. Punctie:
- Verzamelen van cellen of vocht met een naaldje
- Geen toepassing in de mond
2. Celswab:
- Oppervlakkige celafname met wattenstokje (vb: uitstrijkje tpv baarmoedermond)
- Screening voor kanker (metaplasie)
3. Biopsie:
Ø Excisiebiopsie = volledig verwijderen van een letsel
- Kleine afwijkingen tot 1cm
- Zonder aanwijzingen voor kwaadaardigheid
- Verwijderen van de gehele afwijking
- Meer wegnemen dan ePectief nodig is want dan is de kans groot dat je alle
slechte cellen wegneemt (veiligheidsmarge)
- Hechten
Ø Incisiebiopsie = slechts een deel wordt verwijderd
- Bij uitgebreide afwijkingen groter dan 2cm
- Gedeelte van de afwijking wegnemen
- Bij sterk vermoeden maligniteit
FNCA = fine needle aspiration cytology
- Dunne holle naald
- Cellen of vocht uit een afwijking
Punch biopsy = extraheren van een weefselcylinder voor onderzoek
- Eenvoudig
- Hechten niet nodig
- Weinig complicaties
- Epidermis en dermis kan bestudeerd worden
Open chirurgische incisiebioptie = heelkundig verwijderen van een deel van de
afwijking
- Wel invasief
- Complicaties mogelijk
- Hechten wel nodig
volwassenen
Pathologie = leer van ziekten
Cytologie = studie van normale lichaamscellen
Cytopathologie = studie van lichaamscellen zoals aanwezig bij ziekteprocessen
Histologie = Studie van de normale organisatie van lichaamscellen tot weefsels
Histopathologie = studie van de veranderingen in cellen en bijgevolg weefsels bij ziekte
Cellen vormen een groep en die groep vormt een weefsel > als je die weefsels bij elkaar
bindt > orgaan
De mondholte bestaat uit:
- Lippen
- Wangen
- Tanden
- Eigenlijke mondholte
- Tong
- Farynx (keel)
Weefselopdeling:
1. Epidermis
2. Dermis
3. Subcutis
,Weefsels zijn opgebouwd uit 4 soorten:
1. Zenuwcellen
2. Spiercellen
3. Steuncellen
4. Dekcellen = epitheelcellen
Epitheel = een beschermend laagje cellen dat iets bedekt > bedekking
lichaamsoppervlakken. Organisatie van epitheel verschilt per locatie/functie.
Aantal cel lagen:
Celvormen:
Microvilli = kleine uitstulpingen op een cel > vooral in de darmen. Helpen bij het
opnemen van voedingsstoPen (vergelijk het met een borsteltje)
,De mondmucosa heeft 2 hoofdcomponenten:
1. Meerlagig plaveiselepitheel (verhoornd of niet verhoornd)
2. Lamina propria (bindweefsel) > goed doorbloed, bevat immuuncellen,
fibroblasten en collageen
Types epitheel in de mond:
Algemene structuur mondmucosa:
Anatomopatholoog:
- Histo en cytopathologie
- Diagnostiek met behulp van microscopie en immunohistochemische kleuringen
, Soorten diagnostisch weefsel- en celonderzoek:
1. Punctie:
- Verzamelen van cellen of vocht met een naaldje
- Geen toepassing in de mond
2. Celswab:
- Oppervlakkige celafname met wattenstokje (vb: uitstrijkje tpv baarmoedermond)
- Screening voor kanker (metaplasie)
3. Biopsie:
Ø Excisiebiopsie = volledig verwijderen van een letsel
- Kleine afwijkingen tot 1cm
- Zonder aanwijzingen voor kwaadaardigheid
- Verwijderen van de gehele afwijking
- Meer wegnemen dan ePectief nodig is want dan is de kans groot dat je alle
slechte cellen wegneemt (veiligheidsmarge)
- Hechten
Ø Incisiebiopsie = slechts een deel wordt verwijderd
- Bij uitgebreide afwijkingen groter dan 2cm
- Gedeelte van de afwijking wegnemen
- Bij sterk vermoeden maligniteit
FNCA = fine needle aspiration cytology
- Dunne holle naald
- Cellen of vocht uit een afwijking
Punch biopsy = extraheren van een weefselcylinder voor onderzoek
- Eenvoudig
- Hechten niet nodig
- Weinig complicaties
- Epidermis en dermis kan bestudeerd worden
Open chirurgische incisiebioptie = heelkundig verwijderen van een deel van de
afwijking
- Wel invasief
- Complicaties mogelijk
- Hechten wel nodig
