Samenvatting Lecture Notes NKO | Oor en Gehoor | KU Leuven | 2026/27

NKO
Hoofdstuk 1: oor en gehoor
Inleiding

 NKO-infecties = heel frequent —> op 1000 diagnoses ca 25% NKO-gerelateerd
 Verschillende onderdelen NKO
o Oor en gehoor
o Farynx
o Larynx
o Neus en neusbijholten
o Hals

Aangeboren afwijkingen oorschelp

 Buitenoor = opgebouwd uit verschillende structuren




 Enkele varianten van het normale oor, die niet perse afwijkend zijn
o Bv afstaande oren = antihelix niet gevormd —> behandeling niet medisch
noodzakelijk, maar vaak esthetisch gewenst
 R/ otoplastie vanaf 5-6j —> grootste deel kraakbeen doorgroeit
 Gebruik permanente hechtingen
o Bv pre-auriculair aanhangseltje
o Bv pre-auriculaire sinus —> gaatje rond oor = uitmonding sinus
 Sinus kan als boompje gaat vertakken —> niet schadelijk indien rustig
 Productie talg aan binnenkant —> potentiële bron herhaaldelijke infecties
 R/ chirurgisch verwijderen sinus
 Zelden tgv onderliggend genetisch syndroom —> cave branchio-oto-renaal
syndroom (BOR)

,  Oorafwijkingen + sinussen + afwijkingen buitenoor +
nierafwijkingen (congenitale hypoplasie of agnesie) +
kieuwboogafwijkingen (= cysten of fistels in de hals)
o Bv microtia = onderontwikkelde oorschelp —> vaak gepaard met atresie gehoorgang
o Bv agenesie (= volledige afwezigheid oor)/atresie gehoorgang
 Vaak ook beentjesketenafwijking in middenoor = progressief gehoorverlies
 Conductief gehoorverlies = tgv gehoorgangatresie en
middenoorafwijkingen —> weerslag afhankelijk van
 Uni- vs bilateraal —> unilateraal = taal nog mogelijk want nog 1
normaal oor
o Bilateraal = significant gehoorverlies met nood aan intense
revalidatie vanaf begin (= gehoorapparaat)
o Bilateraal = vaker genetisch ikv syndroom (bv Treacher-
Collins syndroom)
 Geïsoleerd vs ikv syndroom
 R/ gehoortoestel —> indien atresie gehoorgang = gehoorapparaat
geplaatst op schroef dat in bot achter oor geplaatst wordt (BAHA)
o BAHA = opvangen geluid + doorgeven trillingen aan schroef
—> golven doorgegeven aan normale cochlea
o Schroef kan pas geïmplanteerd worden nadat
schedelbeenderen dik genoeg zijn —> bij kleine kinderen
apparaat op haarbandje geplaatst
 Indien correctie voor anatomische afwijkingen gewenst = verschillende mogelijke
oplossingen —> bv prothese = kunststofoor van silicone, vastgemaakt op titanium schroef
waarop oor wordt geklikt
o Prothese = heel goede oplossing voor mensen die oor verloren zijn met veel
verlittekening (anders beter reconstructie)
o Oorschelpreconstructie = adhv autoloog ribkraakbeen
 Vooral bij kinderen met necrosia
o Soms mogelijkheid tot ear moulding/spalktherapie indien afwijking bij geboorte die
nog in juiste vorm gefixeerd kan worden

Onderzoek van het oor: otoscopie

 Gehoorgang = natuurlijke bocht naar voor en naar onder —> indien recht door otoscoop
gekeken = zicht op achterwand gehoorgang
o Oor naar boven en achteren getrokken om zicht te krijgen op trommelvlies
 Otoscopie = speculum (verschillende maten) + lichtbron + vergroting + techniek
o Handotoscoop (HA)
o Microscoop (NKO-arts)
 Gehoorgang = opgebouwd uit 2 delen
o Buitenste deel = afgelijnd met kraakbeen en dikkere huid met adnexen (=
sebumklieren + haarfollikels)
o Dieper in gehoorgang = beenderige aflijning met dunnere huid en geen adnexen
 Heel pijnlijk als speculum tot hier in oor gedrukt wordt

,  Epitheel oor = aanmaak oorsmeer —> laag tegen binnenkomend vocht + bescherming
tegen uitdroging
 Normaal trommelvlies = pars densa + pars flaccida (= membraan van Schrapnell – deel met
hamer) —> opgedeeld in 4 kwadranten
o Hamersteel = aan binnenkant tegen trommelvlies gelegen
 Indien hamersteel naar voor en boven wijst = rechtertrommelvlies
o Lichtreflexie in trommelvlies met otoscoop = meestal in voor-onderkwadrant
o Normaal trommelvlies = grijzig + transparant —> voor-onderkwadrant soms moeilijk
te zien door welving kaakgewricht




 Cerumenprop = prop van oorsmeer in de gehoorgang —> pas problemen van gehoorverlies
als volledige gehoorgang toe is
o Bv in douche = wat zwelling epitheel waardoor gang volledig toe gaat
o Gehoorgang = eigenlijk zelfreinigend —> wattenstaafjes tot diep in gehoorgang =
contraproductief
 Cerumen dieper en dieper naar binnen —> gaat uitdrogen = sneller
cerumenprop
o Indien teveel cerumen om trommelvlies te visualiseren = cerumen verwijderd
 Huisartsen = verwijdering cerumen via water op lichaamstemperatuur
 Gericht op achterwand gehoorgang —> bij obstruerende prop of
indien trommelvlies niet beoordeeld kan worden
 Bij harde prop soms eerst verweking via olie/druppels
 Enkel indien GEEN verdenking trommelvliesperforatie —>
perforatie = water komt in middenoor terecht —> cave infectie
o Ontstoken oor = contra-indicatie
 NKO = verwijdering cerumen met microscoop via haakjes en zuigertjes
o Soms obstructie gehoorgang door andere objecten (bv pareltje)
 Exostose = beenderig knobbeltje in gehoorgang —> meestal niet schadelijk
tenzij zo groot dat volledige gehoorgang geobstrueerd wordt
 R/ chirurgische resectie
Kind met oorpijn

 Casus 1: M2m, 2 nachten niet geslapen, lastig, wenen en grijpend naar oortjes, koorts en
neusloop
o Meest waarschijnlijke D/ acute otitis media —> heel frequent tussen 0,5-2j
 Door H. Influenzae, strep. Pneumoniae of M. Catarrhalis
 Acute otitis media (OMA) = acute ontsteking middenoor met piekincidentie tussen 0,5-2j

, o Frequentste oorzaken = H. Influenzae + Strep. Pneumoniae + M. catarrhalis
o S/ oorpijn + koorts + algemene malaise gedurende 3-7d
 Vaak concominate BLW infectie
 Geneest meestal spontaan
o Otoscopisch beeld = bomberend rood trommelvlies + vochthoudend middenoor
 Trommelvlies niet meer transparant —> vocht in middenoor
 Complicatie = spontane perforatie trommelvlies —> etter loopt via oor naar
buiten = loopoor met verbetering pijn




o Complicaties acute otitis media
 Acute mastoïditis (= meest voorkomende complicatie) = ontsteking cellen
mastoïd —> roodheid + zwelling achter oor
 Afstand aangetaste oor
 Veel ziekere kinderen —> behandeling nodig
 R/ IV AB +/- trommelvliesbuisjes + mastoïdectomie (= drainage pus
adhv snede thv mastoïd zodat zieke slijmvlies verwijderd kan
worden)
 Intracraniële complicaties
 Meningitis
 Encefalitis
 Hersenabces
o R/ otitis media
 Koorts- + pijnbestrijding
 Uitleg over natuurlijk verloop en alarmtekenen —> indien na 3d nog geen
beterschap = terugkeer naar raadpleging
 AB —> verwaarloosbaar effect bij niet-ernstige otitis media
 Opstarten indien ernstige symptomen of geen verbetering koorts
na 3d adequate pijnstilling of majeure risicofactoren
o Leeftijd 0-3m
o Recente ooroperatie
o Cochleair implantaat
o Immunodeficiëntie
 Voorkeur voor amoxicilline —> AB oordruppels NIET nuttig bij
gesloten trommelvlies
 Casus 2: V1, 6x acute otitis media in periode september-maart, waarvoor telkens AB,
otoscopie buiten infectieperiode normaal