Samenvatting ademhaling – theoretische colleges 1ste master geneeskunde KU Leuven
Samenvatting thoraxchirurgie
Inhoud:
➔ HC 1 Aandoeningen van pleura, thoraxwand en mediastinum (hoofdstuk 6)
1. Pneumothorax
2. Empyeem
3. Pleurale tumoren
a. Goedaardig
i. Pleurale plaques
ii. Fibreuze pleuratumoren
b. Kwaadaardig: mesothelioom
c. Pleurale metastasen
4. Aangeboren afwijkingen thoraxwand
5. Aandoeningen diafragma
➔ HC 2 Neoplasieën van long en mediastinum (hoofdstuk 4)
1. Longtumoren
a. Bronchuscarcinoom
b. Solitaire pulmonale nodulus
c. Metastasen
2. Mediastinale tumoren
➔ HC 3 Functie verbeterende longchirurgie (hoofdstuk 7)
1. Bullectomie
2. Longvolumereductie (LVRS)
3. Longtransplantatie (LTx)
HC 1 Aandoeningen van pleura, thoraxwand en diafragma
(hoofdstuk 6)
Inhoud HC:
➔ Pneumothorax
➔ Empyeem
➔ Pleurale tumoren
➔ Aangeboren afwijkingen thoraxwand
➔ Aandoeningen diafragma
1 PNEUMOTHORAX
Inleidende informatie
➔ Pleuraholte is een virtuele holte met wat vocht. Als je inademt, gebruik je je
ademhalingsspieren en de long volgt de thoraxwand.
,Samenvatting ademhaling – theoretische colleges 1ste master geneeskunde KU Leuven
➔ De long zet uit bij inademen door de negatieve druk.
➔ Bij een pneumothorax:
a. Lucht zit in de pleuraholte
b. Types (vide infra):
▪ Kan spontaan gebeuren
• Primair vs. secundair
▪ Maar ook traumatisch (bv. steekwonde/schotwonde in de thorax).
▪ Iatrogeen: tgv medische acte bv. bij het plaatsen van een subclavia katheter
om vocht te geven, maar ook als je een biopsie wil nemen onder CT van een
longtumor.
c. Symptomen:
▪ Kortademigheid, pijn in de borstkas (tussen de schouders) als je slechte
longen hebt, kan het zijn dat je sterk kort van adem bent (COPD).
d. KO:
▪ Verminderd ademgeruis
Definitie
➔ Pneumothorax = lucht tussen longbladen (viscerale en pariëtale pleura)
Subtotaal/partieel vs. totaal/compleet
➔ Subtotaal of partieel
a. Bijvoorbeeld enkel apicaal (dus enkel los in de top en van onder nog vast)
➢ Anterior lucht, posterior geen lucht =
subtotale pneumothorax!
➔ Totale of complete pneumothorax
a. Overal lucht rond de long (de long is volledig los)
, ➢ Allemaal lucht rondom
➢ Spanningspneumothorax (deviatie trachea): gebeurt NOOIT bij een primair spontane
Samenvatting ademhaling – theoretische colleges 1ste master geneeskunde KU Leuven
pneumothorax, maar bij traumatische pneumothorax kan het wel!!
➢ Er is een steekwonde en de long is beschadigd: telkens als de persoon inademt, komt er
meer en meer lucht in, de druk wordt zo hoog waardoor de trachea devieert naar de
andere kant. Op een bepaald moment is er zo’n druk in de thorax dat de v. cavae
afgedrukt worden waardoor er een knik in ontstaat = geen bloed meer naar het hart. Je
kan vrij snel gaan naar een hartstilstand. Dit zie je vnl. bij traumata (goed onthouden!).
➢ Dit kan als er een rib in de long steekt
➢ Als je kijkt in de hals, dan zit de luchtpijp niet meer in het midden, de borstkas gaat niet
op bij ademen (ene kant gaat omhoog, de andere kant niet), als je voelt in de hals, ga je
subcutaan emfyseem voelen (= lucht vanuit de borstkas gaat zich onder de huid
ophopen), als je erop duwt, lijkt het alsof je op sneeuw duwt.
➢ Bij mond-op-mond ga je er geen lucht in krijgen: de druk is te hoog op de long.
➢ Hartmassage werkt ook niet, want er komt geen bloed in het hart.
➢ Wat moet je dan WEL doen als arts: je pakt een holle naald en je steekt die in de
borstkas (lucht komt aan hoge druk eruit en het hart gaat terug beginnen te kloppen). Dit
is levensreddend! In het ziekenhuis een thoraxdrain!
➢ Je ziet dit het beste in
expiratie.
➢ Bij inspiratie trek je je
long open, bij
expiratie, valt de long
plat = het makkelijkst
te zien als de long
plat valt.
EXAMENVRAAG: je krijgt een foto en de long is helemaal plat = totale pneumothorax
Pneumothorax – types
, Samenvatting ademhaling – theoretische colleges 1ste master geneeskunde KU Leuven
1 Spontane pneumothorax a Primair:
➔ M > V, jong – mager
➔ Geen evidentie onderliggende
longpathologie
➔ Je vindt een kleine bleb die gesprongen
is waardoor er lucht ontsnapt uit de
long
b Secundair:
➔ Onderliggende longpathologie:
➢ COPD (roken) – bulleus emfyseem
(bulla kan springen)
➢ Cannabis
➢ Catameniaal (steeds op moment
van menses een pneumothorax,
heeft te maken met endometriose)
➢ Tumor, infectie
2 Traumatische pneumothorax ➔ Stomp of penetrerend thoraxtrauma
➢ Steekwonde
➢ Ribfractuur (dus niet noodz. open!),
de rib gaat in de long waardoor er
een gat in de long ontstaat.
➔ Meer kans op
spanningspneumothorax!
➢ Je plaatst altijd een thoraxdrain
(voor schrik voor
spanningspneumothorax), niet bij
een primaire spontane!
3 Iatrogene pneumothorax
➔ Diepe veneuze katheter, percutane
longbiopsie onder CT
Pneumothorax – symptomen
➔ Pijn in de borststreek ademhalingsgebonden
➔ Dyspnee
➔ Benauwdheid
Pneumothorax – klinisch onderzoek
➔ Gedaalde beweeglijkheid hemithorax
Samenvatting thoraxchirurgie
Inhoud:
➔ HC 1 Aandoeningen van pleura, thoraxwand en mediastinum (hoofdstuk 6)
1. Pneumothorax
2. Empyeem
3. Pleurale tumoren
a. Goedaardig
i. Pleurale plaques
ii. Fibreuze pleuratumoren
b. Kwaadaardig: mesothelioom
c. Pleurale metastasen
4. Aangeboren afwijkingen thoraxwand
5. Aandoeningen diafragma
➔ HC 2 Neoplasieën van long en mediastinum (hoofdstuk 4)
1. Longtumoren
a. Bronchuscarcinoom
b. Solitaire pulmonale nodulus
c. Metastasen
2. Mediastinale tumoren
➔ HC 3 Functie verbeterende longchirurgie (hoofdstuk 7)
1. Bullectomie
2. Longvolumereductie (LVRS)
3. Longtransplantatie (LTx)
HC 1 Aandoeningen van pleura, thoraxwand en diafragma
(hoofdstuk 6)
Inhoud HC:
➔ Pneumothorax
➔ Empyeem
➔ Pleurale tumoren
➔ Aangeboren afwijkingen thoraxwand
➔ Aandoeningen diafragma
1 PNEUMOTHORAX
Inleidende informatie
➔ Pleuraholte is een virtuele holte met wat vocht. Als je inademt, gebruik je je
ademhalingsspieren en de long volgt de thoraxwand.
,Samenvatting ademhaling – theoretische colleges 1ste master geneeskunde KU Leuven
➔ De long zet uit bij inademen door de negatieve druk.
➔ Bij een pneumothorax:
a. Lucht zit in de pleuraholte
b. Types (vide infra):
▪ Kan spontaan gebeuren
• Primair vs. secundair
▪ Maar ook traumatisch (bv. steekwonde/schotwonde in de thorax).
▪ Iatrogeen: tgv medische acte bv. bij het plaatsen van een subclavia katheter
om vocht te geven, maar ook als je een biopsie wil nemen onder CT van een
longtumor.
c. Symptomen:
▪ Kortademigheid, pijn in de borstkas (tussen de schouders) als je slechte
longen hebt, kan het zijn dat je sterk kort van adem bent (COPD).
d. KO:
▪ Verminderd ademgeruis
Definitie
➔ Pneumothorax = lucht tussen longbladen (viscerale en pariëtale pleura)
Subtotaal/partieel vs. totaal/compleet
➔ Subtotaal of partieel
a. Bijvoorbeeld enkel apicaal (dus enkel los in de top en van onder nog vast)
➢ Anterior lucht, posterior geen lucht =
subtotale pneumothorax!
➔ Totale of complete pneumothorax
a. Overal lucht rond de long (de long is volledig los)
, ➢ Allemaal lucht rondom
➢ Spanningspneumothorax (deviatie trachea): gebeurt NOOIT bij een primair spontane
Samenvatting ademhaling – theoretische colleges 1ste master geneeskunde KU Leuven
pneumothorax, maar bij traumatische pneumothorax kan het wel!!
➢ Er is een steekwonde en de long is beschadigd: telkens als de persoon inademt, komt er
meer en meer lucht in, de druk wordt zo hoog waardoor de trachea devieert naar de
andere kant. Op een bepaald moment is er zo’n druk in de thorax dat de v. cavae
afgedrukt worden waardoor er een knik in ontstaat = geen bloed meer naar het hart. Je
kan vrij snel gaan naar een hartstilstand. Dit zie je vnl. bij traumata (goed onthouden!).
➢ Dit kan als er een rib in de long steekt
➢ Als je kijkt in de hals, dan zit de luchtpijp niet meer in het midden, de borstkas gaat niet
op bij ademen (ene kant gaat omhoog, de andere kant niet), als je voelt in de hals, ga je
subcutaan emfyseem voelen (= lucht vanuit de borstkas gaat zich onder de huid
ophopen), als je erop duwt, lijkt het alsof je op sneeuw duwt.
➢ Bij mond-op-mond ga je er geen lucht in krijgen: de druk is te hoog op de long.
➢ Hartmassage werkt ook niet, want er komt geen bloed in het hart.
➢ Wat moet je dan WEL doen als arts: je pakt een holle naald en je steekt die in de
borstkas (lucht komt aan hoge druk eruit en het hart gaat terug beginnen te kloppen). Dit
is levensreddend! In het ziekenhuis een thoraxdrain!
➢ Je ziet dit het beste in
expiratie.
➢ Bij inspiratie trek je je
long open, bij
expiratie, valt de long
plat = het makkelijkst
te zien als de long
plat valt.
EXAMENVRAAG: je krijgt een foto en de long is helemaal plat = totale pneumothorax
Pneumothorax – types
, Samenvatting ademhaling – theoretische colleges 1ste master geneeskunde KU Leuven
1 Spontane pneumothorax a Primair:
➔ M > V, jong – mager
➔ Geen evidentie onderliggende
longpathologie
➔ Je vindt een kleine bleb die gesprongen
is waardoor er lucht ontsnapt uit de
long
b Secundair:
➔ Onderliggende longpathologie:
➢ COPD (roken) – bulleus emfyseem
(bulla kan springen)
➢ Cannabis
➢ Catameniaal (steeds op moment
van menses een pneumothorax,
heeft te maken met endometriose)
➢ Tumor, infectie
2 Traumatische pneumothorax ➔ Stomp of penetrerend thoraxtrauma
➢ Steekwonde
➢ Ribfractuur (dus niet noodz. open!),
de rib gaat in de long waardoor er
een gat in de long ontstaat.
➔ Meer kans op
spanningspneumothorax!
➢ Je plaatst altijd een thoraxdrain
(voor schrik voor
spanningspneumothorax), niet bij
een primaire spontane!
3 Iatrogene pneumothorax
➔ Diepe veneuze katheter, percutane
longbiopsie onder CT
Pneumothorax – symptomen
➔ Pijn in de borststreek ademhalingsgebonden
➔ Dyspnee
➔ Benauwdheid
Pneumothorax – klinisch onderzoek
➔ Gedaalde beweeglijkheid hemithorax
