Kennisclips – Sociologie
Inhoudsopgave
GRONDLEGGERS SOCIOLOGIE .......................................................................................................................... 2
MARX ................................................................................................................................................................... 2
Sociologie volgens Marx ................................................................................................................................ 2
Politicologie volgens Marx ............................................................................................................................. 3
Economie volgens Marx ................................................................................................................................. 3
Voorspelling ................................................................................................................................................... 3
Ontwikkeling in stadia ................................................................................................................................... 4
Klassiek historisch materialisme .................................................................................................................... 4
Waarom niet einde kapitalisme? ................................................................................................................... 4
Marxisten ....................................................................................................................................................... 4
Economische theorie van Marx klopt niet ..................................................................................................... 4
Karl Marx – visionair ...................................................................................................................................... 5
Suggesties: ..................................................................................................................................................... 5
DURKHEIM ............................................................................................................................................................. 5
Cohesievraagstuk........................................................................................................................................... 5
Morele orde ................................................................................................................................................... 5
Arbeidsverdeling ............................................................................................................................................ 6
Mechanische solidariteit ................................................................................................................................ 6
Organische solidariteit ................................................................................................................................... 6
Moderne samenleving is goed ....................................................................................................................... 7
Sociale anomie ............................................................................................................................................... 7
Collectief geweten is sociaal feit .................................................................................................................... 7
Deviantie ........................................................................................................................................................ 7
Empirische wetenschap ................................................................................................................................. 8
Sociale integratie ........................................................................................................................................... 8
Beperkingen analyse zelfmoord ..................................................................................................................... 8
Emile Durkheim.............................................................................................................................................. 9
Durkheim in het kort ...................................................................................................................................... 9
WEBER.................................................................................................................................................................. 9
Rationaliseringsvraagstuk ........................................................................................................................... 10
Verklaring ontstaan kapitalisme.................................................................................................................. 10
Onttovering van de samenleving ................................................................................................................. 10
Webers kijk op de sociale wereld ................................................................................................................. 10
Ideaaltype .................................................................................................................................................... 10
Stratificatie .................................................................................................................................................. 11
Klasse ........................................................................................................................................................... 11
Macht .......................................................................................................................................................... 11
Status ........................................................................................................................................................... 11
Bureaucratie ................................................................................................................................................ 11
Beperkingen bureaucratie ........................................................................................................................... 12
Analyse ........................................................................................................................................................ 12
Max weber ................................................................................................................................................... 12
Suggesties .................................................................................................................................................... 13
SIMMEL ............................................................................................................................................................... 13
Samenleving optelsom................................................................................................................................. 13
Invisible world .............................................................................................................................................. 13
Het individu vs. de samenleving .................................................................................................................. 13
Vormen van interactie ................................................................................................................................. 14
Types van interactoren ................................................................................................................................ 14
Groepsgrootte ............................................................................................................................................. 14
Geheim/verborgen....................................................................................................................................... 14
, Tragiek van cultuur ...................................................................................................................................... 15
Georg Simmel .............................................................................................................................................. 15
Suggesties .................................................................................................................................................... 15
Grondleggers Sociologie
Marx
- Karl Marx
- De grote boze man van de 19de eeuw → omdat hij grootse ideeën had.
- De socioloog die de meeste impact heeft gehad op de sociologie en de discipline.
- Veel van wat hij opgeschreven heeft, is nu nog steeds relevant.
- Hij was boos, omdat hij boos was op hoe de wereld zich ontwikkelde, hoe de
samenleving zich ontwikkelde en hij wilde daar iets aan veranderen.
- Heeft het ongelijkheidsvraagstuk opgezet/geïntroduceerd
→ Karl Marx leefde in de tijden van de industriële revolutie van Europa.
Hij vroeg zich af:
o Europese landen zijn rijk waarom zoveel armoede?
o Hoe kan dat veranderd worden? → wat moet er gedaan worden om ervoor te
zorgen dat die armoede minder wordt?
o Kapitalistische systeem is oorzaak
→ Samenvatting van het vraagstuk van wat Marx zichzelf stelde: Waarom leidt de
kapitalistische productiewijze in de loop der jaren tot steeds grotere
verschillen in levensstandaard tussen leden van een samenleving?
Sociologie volgens Marx
- Analyse van klassen en economisch conflict
- Klassenstrijd tussen kapitalisten (mensen die alle middelen, al het vermogen en geld
hebben) en proletariaat (mensen die weinig middelen hebben, en alleen hun arbeid
kunnen verkopen).
o Kapitalisten wilden hun positie in de samenleving behouden/beschermen
o Proletariaat wilden hun positie in de samenleving verbeteren en veranderen,
omdat zij niet tevreden waren met hoe zij leefden in armoede en ellende.
- Marx vraagt zich af waarom het proletariaat uiteindelijk ook vele malen groter is in
aantallen dan de kapitalisten? En waarom accepteren de mensen van het
proletariaat zo’n invulling van de samenleving?
- Marx probeert dat te verklaren en tot een oplossing te kopen met het
klassenbewustzijn:
o Klassenbewustzijn = Wereldbeeld op basis van ideeën die het best passen bij
materiële doelen (geld, vermogen en arbeid die mensen hebben) van de
klasse waartoe je toe behoort.
o Contradictie: waarom proletariaat zelfde ideeën/wereldbeeld als kapitalisten?
→ Oftewel: waarom zouden de mensen uit het proletariaat hetzelfde
wereldbeeld hebben. Dus waarom zouden zij ook genoegen nemen met dat
zij onderaan de ladder staan en alleen maar hun arbeid kunnen verkopen en
Inhoudsopgave
GRONDLEGGERS SOCIOLOGIE .......................................................................................................................... 2
MARX ................................................................................................................................................................... 2
Sociologie volgens Marx ................................................................................................................................ 2
Politicologie volgens Marx ............................................................................................................................. 3
Economie volgens Marx ................................................................................................................................. 3
Voorspelling ................................................................................................................................................... 3
Ontwikkeling in stadia ................................................................................................................................... 4
Klassiek historisch materialisme .................................................................................................................... 4
Waarom niet einde kapitalisme? ................................................................................................................... 4
Marxisten ....................................................................................................................................................... 4
Economische theorie van Marx klopt niet ..................................................................................................... 4
Karl Marx – visionair ...................................................................................................................................... 5
Suggesties: ..................................................................................................................................................... 5
DURKHEIM ............................................................................................................................................................. 5
Cohesievraagstuk........................................................................................................................................... 5
Morele orde ................................................................................................................................................... 5
Arbeidsverdeling ............................................................................................................................................ 6
Mechanische solidariteit ................................................................................................................................ 6
Organische solidariteit ................................................................................................................................... 6
Moderne samenleving is goed ....................................................................................................................... 7
Sociale anomie ............................................................................................................................................... 7
Collectief geweten is sociaal feit .................................................................................................................... 7
Deviantie ........................................................................................................................................................ 7
Empirische wetenschap ................................................................................................................................. 8
Sociale integratie ........................................................................................................................................... 8
Beperkingen analyse zelfmoord ..................................................................................................................... 8
Emile Durkheim.............................................................................................................................................. 9
Durkheim in het kort ...................................................................................................................................... 9
WEBER.................................................................................................................................................................. 9
Rationaliseringsvraagstuk ........................................................................................................................... 10
Verklaring ontstaan kapitalisme.................................................................................................................. 10
Onttovering van de samenleving ................................................................................................................. 10
Webers kijk op de sociale wereld ................................................................................................................. 10
Ideaaltype .................................................................................................................................................... 10
Stratificatie .................................................................................................................................................. 11
Klasse ........................................................................................................................................................... 11
Macht .......................................................................................................................................................... 11
Status ........................................................................................................................................................... 11
Bureaucratie ................................................................................................................................................ 11
Beperkingen bureaucratie ........................................................................................................................... 12
Analyse ........................................................................................................................................................ 12
Max weber ................................................................................................................................................... 12
Suggesties .................................................................................................................................................... 13
SIMMEL ............................................................................................................................................................... 13
Samenleving optelsom................................................................................................................................. 13
Invisible world .............................................................................................................................................. 13
Het individu vs. de samenleving .................................................................................................................. 13
Vormen van interactie ................................................................................................................................. 14
Types van interactoren ................................................................................................................................ 14
Groepsgrootte ............................................................................................................................................. 14
Geheim/verborgen....................................................................................................................................... 14
, Tragiek van cultuur ...................................................................................................................................... 15
Georg Simmel .............................................................................................................................................. 15
Suggesties .................................................................................................................................................... 15
Grondleggers Sociologie
Marx
- Karl Marx
- De grote boze man van de 19de eeuw → omdat hij grootse ideeën had.
- De socioloog die de meeste impact heeft gehad op de sociologie en de discipline.
- Veel van wat hij opgeschreven heeft, is nu nog steeds relevant.
- Hij was boos, omdat hij boos was op hoe de wereld zich ontwikkelde, hoe de
samenleving zich ontwikkelde en hij wilde daar iets aan veranderen.
- Heeft het ongelijkheidsvraagstuk opgezet/geïntroduceerd
→ Karl Marx leefde in de tijden van de industriële revolutie van Europa.
Hij vroeg zich af:
o Europese landen zijn rijk waarom zoveel armoede?
o Hoe kan dat veranderd worden? → wat moet er gedaan worden om ervoor te
zorgen dat die armoede minder wordt?
o Kapitalistische systeem is oorzaak
→ Samenvatting van het vraagstuk van wat Marx zichzelf stelde: Waarom leidt de
kapitalistische productiewijze in de loop der jaren tot steeds grotere
verschillen in levensstandaard tussen leden van een samenleving?
Sociologie volgens Marx
- Analyse van klassen en economisch conflict
- Klassenstrijd tussen kapitalisten (mensen die alle middelen, al het vermogen en geld
hebben) en proletariaat (mensen die weinig middelen hebben, en alleen hun arbeid
kunnen verkopen).
o Kapitalisten wilden hun positie in de samenleving behouden/beschermen
o Proletariaat wilden hun positie in de samenleving verbeteren en veranderen,
omdat zij niet tevreden waren met hoe zij leefden in armoede en ellende.
- Marx vraagt zich af waarom het proletariaat uiteindelijk ook vele malen groter is in
aantallen dan de kapitalisten? En waarom accepteren de mensen van het
proletariaat zo’n invulling van de samenleving?
- Marx probeert dat te verklaren en tot een oplossing te kopen met het
klassenbewustzijn:
o Klassenbewustzijn = Wereldbeeld op basis van ideeën die het best passen bij
materiële doelen (geld, vermogen en arbeid die mensen hebben) van de
klasse waartoe je toe behoort.
o Contradictie: waarom proletariaat zelfde ideeën/wereldbeeld als kapitalisten?
→ Oftewel: waarom zouden de mensen uit het proletariaat hetzelfde
wereldbeeld hebben. Dus waarom zouden zij ook genoegen nemen met dat
zij onderaan de ladder staan en alleen maar hun arbeid kunnen verkopen en
