X = kennen
1.1 Intake vragenlijst
1.2 Van observatie naar verklaringen
Observeren
Bv. Natuurverschijnselen zoals regenbogen, onweer … y
kennen we verklaringen voor
Maar dieren regenen uit de lucht??
kennen we niet en wat is de verklaring?
Verklaringen zoeken voor observaties
Onweer :
Chronologische verklaringen:
- God zorgt voor donder in verschillende culturen.
- Oude Grieken: donder ontstaat door botsing van
wolken met de lucht.
- Descartes (1637): donder ontstaat doordat hogere
wolken op lagere wolken botsen.
- Benjamin Franklin: bliksem = elektrische ontlading. Hij
redeneerde dat als een elektrische vonk in het
laboratorium een geluid voortbracht, dit bij bliksem
ook zo zou moeten zijn.
- (18de / 19de eeuw: relatie tussen donder en bliksem
bevestigd)
- Hirn: bliksem warmt de lucht zo sterk op waardoor de
lucht snel uitzet en een geluid (donder) verder zet.
Dieren regenen uit de lucht:
Verklaring:
- Waterhoos neemt dieren en andere dingen mee en zet
ze verder terug af
(Nullius in verba)
Kritisch denken x
Hans Rosling :
Hij laat zien dat mensen vooropgezette gedachten hebben over de
wereld en dat ze niet goed weten wat er werkelijk in de wereld
speelt. de chimpansee duidt gemiddeld meer juiste antwoorden
dan de mens aan i.v.m. gezondheid van de mens!!
, Hans Rosling + zoon Ola Rosling + schoondochter Anna
Rosling Rönnlund richten Gapminder Foundation op: deze
stichting ontwikkelt software om statistische gegevens over
gezondheid en inkomen toegankelijk en visueel attractief
zichtbaar te maken.
Atoommodellen :
Joseph John Thomson : ontdekte dat atomen niet
ondeelbaar zijn, maar dat er negatieve deeltjes
uitgehaald kunnen worden (elektronen) zijn
model : elektronen zitten als deeltjes in een
grote wolk van positieve ladingen = “Plum
Pudding” model
Ernest Rutherford : experiment waarin hij
positief geladen alfadeeltjes op een dunne
folie van goud afvuurde. De alfadeeltjes zijn
zo klein dat ze door het folie heen kunnen
vliegen. Als de positieve lading uitgespreid
zou zijn over het hele atoom, zouden deze
deeltjes niet of nauwelijks afgebogen worden.
Met dit experiment hoopte Rutherford
Thomson's theorie te ondersteunen, maar het
tegendeel bleek te gebeuren. In het experiment
gingen de meeste alfadeeltjes weliswaar door
het folie heen zonder afbuiging, maar een klein
aantal deeltjes werd juist met grote hoeken
afgebogen of zelfs teruggekaatst. Dit leidde tot
aanpassing van de atoomtheorie naar een
model waarin de positieve lading
geconcentreerd ligt in het centrum: de atoomkern.
Bestaande model aan experimentele test onderworpen
waarnemingen noteren kritisch nadenken verandering model in
kaart brengen
1.3 Wat is wetenschap?
Verklaringen en wetenschap x
Wanneer wordt een verklaring voor een verschijnsel wetenschap?
Geen precieze definitie want wetenschap is tweedelig : (1)
het duidt het proces aan waarmee kennis wordt vergaard,