Samenvatting H4: Microbiële groei | Microbiologie | Hogeschool Gent | 2025/26

Microbiologie H4: microbiële groei



H4: Microbiële groei
Inhoud
1.1 Inleiding..............................................................................................2
1.2 Mitose, meiose en conjugatie.............................................................2
1.2.1 Mitose (mitosis) of kerndeling.......................................................2
1.2.2 Meiose (meiosis) of reductiedeling...............................................3
1.2.3 Conjugatie....................................................................................3
1.3 Geslachtelijke en ongeslachtelijke voortplanting................................3
1.4 Groei van bacteriën............................................................................4
1.4.1 Individuele bacteriegroei..............................................................4
1.4.2 Groei van de bacteriële populatie.................................................5
1.4.3 Uitwisseling van genetisch materiaal= horizontaal......................7
1.5 Groei van fungi (gisten en schimmels).............................................10
1.5.1 Groei van fungi (gisten en schimmels).......................................10
1.5.2 Groei van fungi (gisten en schimmels) VS bacteriën..................10
1.6 Groei van virussen….........................................................................13
1.7 Invloedfactoren op de groei van M.O................................................13
1.7.1 Voedingsstoffen/ samenstelling groeimedium............................13
1.7.2 Temperatuur...............................................................................15
1.7.3 Zuurtegraad (pH)........................................................................16
1.7.4 Zuurstof......................................................................................16
1.7.5 Osmotische waarde en aw..........................................................17
1.7.6 Anitmicrobiële stoffen.................................................................18
1.7.7 Wisselwerking tussen M.O..........................................................19




1

,Microbiologie H4: microbiële groei


1.1 Inleiding
Met welke redenen kweekt de mens M.O.

 Om M.O. in levende toestand te bewaren vb. starterculturen voor
productie van gefermenteerde levensmiddelen of cultuurcollecties
=> vraagt onderhoud
 Ter identificatie van het species (taxonomie)
 Ter studie van de rol van het micro-organisme in de natuur
(ecologie)
 Om de structuur en/of de functie van het micro-organisme te
bestuderen Vb onder welke omstandigheden vormt een pathogeen
micro-organisme toxines?
 Om microbiële cellen of metabolieten te produceren (industriële
fermentaties)

Bacteriële groei:

 Toename van het aantal cellen=> celpopulatie
 Kennis van hoe microbiële populaties (snel) kunnen
groeien is nuttig bij het zoeken naar methoden om microbiële groei
te controleren

1.2 Mitose, meiose en conjugatie
Prokaryotische microbiële cellen (bacteriën)

 Per cel één chromosoom met één enkel exemplaar van elk gen
 Haploïde cellen (n)

Eukaryotische microbiële cellen (schimmels, gisten,….)

 Per cel meerdere chromosomen met twee exemplaren van elk gen
 Genetisch diploïd (2n) maar kunnen ook in haploïde vorm
voorkomen naargelang het stadium tijdens hun voortplanting
 Haploïde cellen: bevatten van ieder gen slechts 1 enkel exemplaar
 Diploïde cellen: bevatten van ieder gen 2 identieke exemplaren

1.2.1Mitose (mitosis) of kerndeling
1) Verdubbeling van het chromosomenaantal (agv DNA-
replicatie)
2) Celdelingsproces waarbij de kern /het kernmateriaal deelt: 2
identieke diploïde dochtercellen met elk een kern die het
volwaardige aantal genen draagt als de diploïd moedercel
(2n=>2n)
 Komt ook voor bij haploïde cellen (n=>n)


2

, Microbiologie H4: microbiële groei




1.2.2Meiose (meiosis) of reductiedeling
1) Verdubbeling van het chromosomenaantal (agv DNA-
replicatie)
2) Celdelingsproces waarbij uit 1 diploïde cel na deling 4
haploïde cellen ontstaan en waarbij elk
chromosomenpaar van elkaar wordt gescheiden
(2n=>4 x n)
 Kant niet voorkomen bij prokaryotische haploïde cellen

1.2.3Conjugatie
 Proces waarbij 2 haploïde cellen (gameten) samensmelten tot 1
diploïde cel (zygote), die op haar beurt weer kan delen (n+n=>2n)

1.3 Geslachtelijke en ongeslachtelijke voortplanting
 Vermeerdering van micro-organismen
 Ongeslachtelijke (of vegetatieve) voortplanting:
o Er ontstaan nieuwe cellen via mitose (kerndeling)
o Bacteriën=>binaire deling
o Gisten=>knopvorming
o Schimmels=> aseksuele sporenvorming




 Geslachtelijke (of generatieve) voortplanting:
o Meiose en conjugatie
 Conjugatie!!
1) 2 geslachtscellen (gameten (G)) versmelten
2) Er ontstaat een gemeenschappelijke cel en het cytoplasma van
beide cellen komt bijeen = plasmogamie (P!)
3) Versmelting van de kernen = karyogamie (K!) waardoor een zygote
(Z) ontstaat




3