Tamara (student)
STEM
Aantekeningen
1
,Inhoud
Leerdoelen............................................................................................................................................... 5
Les 1, preventie ....................................................................................................................................... 6
De stem ............................................................................................................................................... 6
Analyse van de stem............................................................................................................................ 6
Stemgeluid........................................................................................................................................... 6
Afwijkend? ........................................................................................................................................... 7
Belasting .............................................................................................................................................. 7
Stembelasting .................................................................................................................................. 8
Stembelastbaarheid ........................................................................................................................ 8
Belasting versus belastbaarheid .......................................................................................................... 8
Factoren van invloed op de stem ........................................................................................................ 9
Top 15 voor stemproblemen ............................................................................................................... 9
Fono-stemtrauma................................................................................................................................ 9
De stem in beeld.................................................................................................................................. 9
Groepen stemgebruikers................................................................................................................... 10
Wat heeft een professionele stemgebruiker nodig? ........................................................................ 10
Stem in topconditie ........................................................................................................................... 10
Leefgewoonten.................................................................................................................................. 10
Wat te doen? ..................................................................................................................................... 11
Les 3 ....................................................................................................................................................... 12
Wat is stemkwaliteit? ........................................................................................................................ 12
Wat is het verschil tussen toonhoogte en luidheid? ......................................................................... 12
Wat is prosodie? ................................................................................................................................ 12
Wat is het verschil tussen een kinderstem, een volwassen- en een oudere stem? ......................... 12
Wanneer is een stem afwijkend? ...................................................................................................... 13
Wanneer klink je hypernasaal of hyponasaal? .................................................................................. 13
Reinkes oedeem ................................................................................................................................ 13
Stemonderzoek ................................................................................................................................. 13
Perceptuele beoordeling ............................................................................................................... 13
Les 4 ....................................................................................................................................................... 15
De ontwikkeling van de stem ............................................................................................................ 15
Eerste levensjaren ............................................................................................................................. 15
Kinderlarynx ...................................................................................................................................... 15
Voorbeeld jongensstem .................................................................................................................... 15
Stemmutatie (puberfonie) ................................................................................................................ 16
2
, Mutatieproces ................................................................................................................................... 16
Wat is opvallend? .............................................................................................................................. 17
Fase van stemmutatie - Fase stemwisseling ..................................................................................... 17
Presbyfonie........................................................................................................................................ 17
De ouder wordende stem ................................................................................................................. 18
Bowing bij presbyfonie (atrofie) ........................................................................................................ 18
Ouderdomsatrofie ............................................................................................................................. 19
Les 5 ....................................................................................................................................................... 20
Anatomie van de larynx..................................................................................................................... 20
Larynxskelet, van voren en van opzij ................................................................................................ 20
Elementen stemapparaat .................................................................................................................. 20
Stemplooien ...................................................................................................................................... 20
Functies aanzetstuk ........................................................................................................................... 20
Verschillende stemfuncties ............................................................................................................... 21
Larynxspieren .................................................................................................................................... 21
Intrinsieke larynxspieren ............................................................................................................... 21
Extrinsieke larynxspieren .............................................................................................................. 24
Innervatie van de larynx .................................................................................................................... 25
Nervus ............................................................................................................................................... 25
Les 7 ....................................................................................................................................................... 27
Herhalen ............................................................................................................................................ 27
Functioneel onderzoek ...................................................................................................................... 27
Leestekst: Voice Range Profile ...................................................................................................... 27
Roepen .......................................................................................................................................... 27
Aerodynamische meting................................................................................................................ 27
Glijtonen – roepen – pitch............................................................................................................. 28
Voice tools ......................................................................................................................................... 28
Les 8 ....................................................................................................................................................... 29
Methodisch handelen........................................................................................................................ 29
Logopedische route ........................................................................................................................... 29
Anamnese ...................................................................................................................................... 30
DTL ................................................................................................................................................. 30
Je eigen stemgeluid is een intieme zaak ........................................................................................... 32
Dysfonie ............................................................................................................................................. 32
Classificatie van stemstoornissen.................................................................................................. 32
Anamnese .......................................................................................................................................... 33
3
, Logopedisch functioneel stemonderzoek ......................................................................................... 34
VHI (Voice Handicap Index) ........................................................................................................... 34
ICF ...................................................................................................................................................... 36
GRBAS ................................................................................................................................................ 36
Les 9 ....................................................................................................................................................... 37
Akoestisch meetonderzoek: .............................................................................................................. 37
Fonetogram ....................................................................................................................................... 37
Gemiddelde spreektoonhoogte .................................................................................................... 37
Maximale luidheid ......................................................................................................................... 38
Melodische omvang ...................................................................................................................... 39
Dynamische omvang ..................................................................................................................... 40
Interpretatie fonetogram .................................................................................................................. 44
Les 10 ..................................................................................................................................................... 45
KNO onderzoek.................................................................................................................................. 45
Filmpjes ......................................................................................................................................... 45
Fonetografie ...................................................................................................................................... 45
Fonetogram (voiceprofiler) ........................................................................................................... 45
Fonetogram (Lingwaves) ............................................................................................................... 46
Interpretatie top 6 ............................................................................................................................. 47
Discongruent fonetogram ............................................................................................................. 50
Gemiddelde spreektoonhoogte en maximale dynamiek .............................................................. 50
Handmatig ..................................................................................................................................... 51
LingWaves...................................................................................................................................... 51
Melodisch bereik ............................................................................................................................... 51
Les 11 ..................................................................................................................................................... 52
Vragen ............................................................................................................................................... 52
4
STEM
Aantekeningen
1
,Inhoud
Leerdoelen............................................................................................................................................... 5
Les 1, preventie ....................................................................................................................................... 6
De stem ............................................................................................................................................... 6
Analyse van de stem............................................................................................................................ 6
Stemgeluid........................................................................................................................................... 6
Afwijkend? ........................................................................................................................................... 7
Belasting .............................................................................................................................................. 7
Stembelasting .................................................................................................................................. 8
Stembelastbaarheid ........................................................................................................................ 8
Belasting versus belastbaarheid .......................................................................................................... 8
Factoren van invloed op de stem ........................................................................................................ 9
Top 15 voor stemproblemen ............................................................................................................... 9
Fono-stemtrauma................................................................................................................................ 9
De stem in beeld.................................................................................................................................. 9
Groepen stemgebruikers................................................................................................................... 10
Wat heeft een professionele stemgebruiker nodig? ........................................................................ 10
Stem in topconditie ........................................................................................................................... 10
Leefgewoonten.................................................................................................................................. 10
Wat te doen? ..................................................................................................................................... 11
Les 3 ....................................................................................................................................................... 12
Wat is stemkwaliteit? ........................................................................................................................ 12
Wat is het verschil tussen toonhoogte en luidheid? ......................................................................... 12
Wat is prosodie? ................................................................................................................................ 12
Wat is het verschil tussen een kinderstem, een volwassen- en een oudere stem? ......................... 12
Wanneer is een stem afwijkend? ...................................................................................................... 13
Wanneer klink je hypernasaal of hyponasaal? .................................................................................. 13
Reinkes oedeem ................................................................................................................................ 13
Stemonderzoek ................................................................................................................................. 13
Perceptuele beoordeling ............................................................................................................... 13
Les 4 ....................................................................................................................................................... 15
De ontwikkeling van de stem ............................................................................................................ 15
Eerste levensjaren ............................................................................................................................. 15
Kinderlarynx ...................................................................................................................................... 15
Voorbeeld jongensstem .................................................................................................................... 15
Stemmutatie (puberfonie) ................................................................................................................ 16
2
, Mutatieproces ................................................................................................................................... 16
Wat is opvallend? .............................................................................................................................. 17
Fase van stemmutatie - Fase stemwisseling ..................................................................................... 17
Presbyfonie........................................................................................................................................ 17
De ouder wordende stem ................................................................................................................. 18
Bowing bij presbyfonie (atrofie) ........................................................................................................ 18
Ouderdomsatrofie ............................................................................................................................. 19
Les 5 ....................................................................................................................................................... 20
Anatomie van de larynx..................................................................................................................... 20
Larynxskelet, van voren en van opzij ................................................................................................ 20
Elementen stemapparaat .................................................................................................................. 20
Stemplooien ...................................................................................................................................... 20
Functies aanzetstuk ........................................................................................................................... 20
Verschillende stemfuncties ............................................................................................................... 21
Larynxspieren .................................................................................................................................... 21
Intrinsieke larynxspieren ............................................................................................................... 21
Extrinsieke larynxspieren .............................................................................................................. 24
Innervatie van de larynx .................................................................................................................... 25
Nervus ............................................................................................................................................... 25
Les 7 ....................................................................................................................................................... 27
Herhalen ............................................................................................................................................ 27
Functioneel onderzoek ...................................................................................................................... 27
Leestekst: Voice Range Profile ...................................................................................................... 27
Roepen .......................................................................................................................................... 27
Aerodynamische meting................................................................................................................ 27
Glijtonen – roepen – pitch............................................................................................................. 28
Voice tools ......................................................................................................................................... 28
Les 8 ....................................................................................................................................................... 29
Methodisch handelen........................................................................................................................ 29
Logopedische route ........................................................................................................................... 29
Anamnese ...................................................................................................................................... 30
DTL ................................................................................................................................................. 30
Je eigen stemgeluid is een intieme zaak ........................................................................................... 32
Dysfonie ............................................................................................................................................. 32
Classificatie van stemstoornissen.................................................................................................. 32
Anamnese .......................................................................................................................................... 33
3
, Logopedisch functioneel stemonderzoek ......................................................................................... 34
VHI (Voice Handicap Index) ........................................................................................................... 34
ICF ...................................................................................................................................................... 36
GRBAS ................................................................................................................................................ 36
Les 9 ....................................................................................................................................................... 37
Akoestisch meetonderzoek: .............................................................................................................. 37
Fonetogram ....................................................................................................................................... 37
Gemiddelde spreektoonhoogte .................................................................................................... 37
Maximale luidheid ......................................................................................................................... 38
Melodische omvang ...................................................................................................................... 39
Dynamische omvang ..................................................................................................................... 40
Interpretatie fonetogram .................................................................................................................. 44
Les 10 ..................................................................................................................................................... 45
KNO onderzoek.................................................................................................................................. 45
Filmpjes ......................................................................................................................................... 45
Fonetografie ...................................................................................................................................... 45
Fonetogram (voiceprofiler) ........................................................................................................... 45
Fonetogram (Lingwaves) ............................................................................................................... 46
Interpretatie top 6 ............................................................................................................................. 47
Discongruent fonetogram ............................................................................................................. 50
Gemiddelde spreektoonhoogte en maximale dynamiek .............................................................. 50
Handmatig ..................................................................................................................................... 51
LingWaves...................................................................................................................................... 51
Melodisch bereik ............................................................................................................................... 51
Les 11 ..................................................................................................................................................... 52
Vragen ............................................................................................................................................... 52
4