Onderwijsgroepen Europees recht
Examen deel Europees recht: 2 casusen en 1 theoretische vraag
OG1 – de nieuwe rechtsorde & lidmaatschap
1.1. Ruritanië bij de Unie
a) welke stappen moet Ruritanië doorlopen om lid te worden van de EU?
Zal het land daarin slagen, gezien de steun van het Europese parlement
en de bezwaren van verschillende lidstaten? (handboek p 60)
TOETREDINGSVOORWAARDEN
Art. 49 VEU regelt de toetreding van een staat tot de Europese Unie
1) art. 49, lid 1 VEU ‘elke Europese staat die zich in artikel 2
bedoelde waarden eerbiedigt en zich ertoe verbindt deze uit te
dragen, kan verzoeken lid te worden van de Unie’
> art. 2 VEU ‘de waarden waarop de Unie berust, zijn eerbied voor
de menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid, de
rechtstaat en eerbiediging van de mensenrechten waaronder de
rechten van personen die tot minderheden behoren. Deze waarden
hebben de lidstaten gemeen in een samenleving die gekenmerkt
wordt door pluralisme, non-democratie, verdraagzaamheid,
rechtvaardigheid, solidariteit en gelijkheid van vrouwen en mannen.’
2) de Europese Raad van 21 en 22 juni 1993 vulde de bovenstaande
vereiste aan met andere criteria waar een kandidaat-lidstaat aan
moet voldoen Kopenhagen-criteria
I. De kandidaat-lidstaat beschikt over stabiele instellingen die de
democratie, de rechtsstaat, de mensenrechten en het respect
voor en de bescherming van de minderheden garanderen
II. De kandidaat-lidstaat beschikt over een goed functionerende
markteconomie en over het vermogen om de concurrentiedruk
en de marktkrachten binnen de Unie hoofd te bieden
III. De kandidaat-lidstaat moet in staat zijn om de verplichtingen
van het lidmaatschap op zich te nemen, dit houdt in dat hij de
doelstellingen van een politieke, economische en monetaire
unie onderschrijft
3) de aanvaarding van het acquis communautaire (Unie-acquis) door
de kandidaat-lidstaat
Acquis= alles dat er bestaat, alle regels die al gemaakt zijn
de kandidaat-lidstaat neemt de bepalingen van Verdragen, de
besluiten van de instellingen die op grond van de Verdragen zijn
vastgesteld en de uitspraken van het Hof van Justitie aan.
, de kandidaat-lidstaat treedt toe tot de lidstaten aangenomen
verklaringen, resoluties, besluiten en overeenkomsten die op de Unie
betrekking hebben
de kandidaat-lidstaat verbindt zich ertoe toe te treden tot de door
de lidstaten gesloten overeenkomsten die de werking van de Unie
betreffen of in verband staan met het optreden van de Unie.
de kandidaat-lidstaat treedt toe tot de bepalingen van het
Schengen-acquis die in het Unierecht zijn opgenomen en de daarop
voortbouwende of daaraan gerelateerde besluiten.
TOETREDINGSPROCEDURE (art. 49 VEU) (handboek p60 randnr. 83)
Proces van uitbreiding gebeurt in 3 stappen:
1) een kandidaat-lidstaat stelt een verzoek in om lid te worden van de
Unie gericht tot de Raad. Vervolgens besluit de Raad met eenparigheid
van stemmen (= iedereen stemt hetzelfde, niemand stemt tegen), na
raadplegingen van de Commissie en na goedkeuring van het Europees
Parlement (bij meerderheid van de leden).
In de praktijk brengt de Commissie een eerste advies uit en de Raad
neemt een eerste besluit om de procedure te openen (de Raad beslist dit
met eenparigheid van stemmen).
1. Kandidaat-lidstaat stelt een verzoek voor kandidatuur in
2. Raad neemt een eerste besluit om de procedure te openen
3. Commissie geeft advies
4. Europees parlement moet louter met het verdrag instemmen/
goedkeuren bij meerderheid van de leden
5. Raad gaat uiteindelijk beslissen met eenparigheid van stemmen
(unanimiteit > ander woord voor eenparigheid van stemmen) of de
kandidatuur formeel wordt gemaakt (1ste vetomoment)
2) onderhandelingen
Het advies van de Commissie en de besluiten van het Europees
Parlement en de Raad komen pas na de afsluiting van de
onderhandelingen met de kandidaat-lidstaat.
De kandidaat-lidstaat onderhandelt met de Unie-instellingen en niet met
de Lidstaten
Onderhandelingen duren lang want alles moet omgezet worden in een
land zodat het acquis opgenomen wordt
,3) toetreding
1. de Commissie maakt het toetredingsverdrag (gebeurt in stap 2)
2. de Raad (= ministers) heeft het voor het zeggen bij de toetreding ze
moet het verdrag unaniem met eenparigheid van stemmen goedkeuren
(2de vetomoment)
3. het verdrag moet ondertekend worden door elk van de Lidstaten (=
staatshoofden) (er gaan 28 handtekeningen staan op het verdrag: 1 het
land dat wilt toetreden en alle 27 lidstaten) als 1 van de Lidstaten niet
ondertekend zal het land niet kunnen toetreden want alle Lidstaten
moeten goedkeuren (3de vetomoment)
(Gelijkenis tussen 2. en 3. in praktijk: het zijn dezelfde mensen die het
onderteken want de primer van Frankrijk gaat naar de Raad om te
onderteken en hij zal het ook ondertekenen voor de lidstaten (de Raad
bestaat uit de hoofden van de Lidstaten)
4. na de ondertekening moeten de nationale parlementen in de 27
lidstaten het verdrag ratificeren
Het uiteindelijke akkoord wordt gesloten tussen de lidstaten en de staat
die het verzoek indient en treedt in werking na bekrachtiging door alle
overeenkomst sluitende staten volgens hun onderscheiden grondwettelijke
bepalingen (art. 49, lid 2 VEU)
Het is mogelijk om in de Raad voor te stemmen en niet te onderteken
want bv de federale regering kan in de Raad goedkeuren maar voor de
ondertekening moeten alle niveaus goedkeuren (Vlaamse en Waalse
regering) waardoor het intern niet geregeld kan worden om het toch te
ondertekenen
Toepassing:
Ruritanië moet volgens art. 49 VEU een aantal stappen doorlopen om lid te
worden van de Europese Unie.
1. verzoek om lid te worden van de EU
Ruritanië dient een officieel verzoek in bij de Raad van de EU.
2. Voldoen aan de voorwaarden + onderhandelingen
Ruritanië moet:
De waarden van art. 2 VEU respecteren (democratie, rechtsstaat,
mensenrechten, …)
, Voldoen aan de Kopenhagen-criteria:
o stabiele democratische instellingen
o goed werkende markteconomie
o vermogen om EU-regels toe te passen
Het acquis communautaire volledig overnemen
In de tekst staat dat lidstaten vinden dat het staatsapparaat nog
onvoldoende ontwikkeld is en dat het land economisch en politiek zwak is.
Dus: Ruritanië voldoet waarschijnlijk nog niet aan alle voorwaarden.
Ruritanië onderhandelt met de EU-instellingen over toetreding en
aanpassing aan EU-regels.
4. Beslissing
De Raad beslist met eenparigheid van stemmen (alle lidstaten
moeten akkoord gaan)
Het Europees Parlement moet ook goedkeuren (meerderheid)
Probleem: verschillende lidstaten hebben bezwaren. Daardoor zal
er geen eenparigheid zijn.
5. Ratificatie
Alle lidstaten moeten het toetredingsverdrag nog goedkeuren.
Conclusie: Hoewel het Europees Parlement positief is, zal
Ruritanië waarschijnlijk geen lid worden op korte termijn, omdat:
I. het niet volledig voldoet aan de toetredingsvoorwaarden
II. er geen eenparigheid van stemmen is door tegenstand van lidstaten
b) stel dat lidmaatschap voorlopig politiek onmogelijk is. Op welke manier
kan Ruritanië alsnog de banden aanhalen met de EU? Volstaat dit
alternatief om de economische en politieke verbondenheid te bereiken
waarnaar het land streeft?
Als lidmaatschap voorlopig politiek onmogelijk is, kan Ruritanië de banden
met de EU versterken via intergouvernementele
samenwerkingsakkoorden en via het stabilisatie- en associatieproces
(SAP) op basis van art. 217 VWEU (associatieverdrag).
Associatieverdrag is een mogelijkheid om nauw met de Europese Unie
samen te werken zonder lid te zijn, het zou dus ook een makkelijke stap
zijn naar het lidmaatschap maar er dat moet niet perse een lidmatschap
uit ontstaan. Voordeel met dit verdrag krijg je toegang tot de europese
Examen deel Europees recht: 2 casusen en 1 theoretische vraag
OG1 – de nieuwe rechtsorde & lidmaatschap
1.1. Ruritanië bij de Unie
a) welke stappen moet Ruritanië doorlopen om lid te worden van de EU?
Zal het land daarin slagen, gezien de steun van het Europese parlement
en de bezwaren van verschillende lidstaten? (handboek p 60)
TOETREDINGSVOORWAARDEN
Art. 49 VEU regelt de toetreding van een staat tot de Europese Unie
1) art. 49, lid 1 VEU ‘elke Europese staat die zich in artikel 2
bedoelde waarden eerbiedigt en zich ertoe verbindt deze uit te
dragen, kan verzoeken lid te worden van de Unie’
> art. 2 VEU ‘de waarden waarop de Unie berust, zijn eerbied voor
de menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid, de
rechtstaat en eerbiediging van de mensenrechten waaronder de
rechten van personen die tot minderheden behoren. Deze waarden
hebben de lidstaten gemeen in een samenleving die gekenmerkt
wordt door pluralisme, non-democratie, verdraagzaamheid,
rechtvaardigheid, solidariteit en gelijkheid van vrouwen en mannen.’
2) de Europese Raad van 21 en 22 juni 1993 vulde de bovenstaande
vereiste aan met andere criteria waar een kandidaat-lidstaat aan
moet voldoen Kopenhagen-criteria
I. De kandidaat-lidstaat beschikt over stabiele instellingen die de
democratie, de rechtsstaat, de mensenrechten en het respect
voor en de bescherming van de minderheden garanderen
II. De kandidaat-lidstaat beschikt over een goed functionerende
markteconomie en over het vermogen om de concurrentiedruk
en de marktkrachten binnen de Unie hoofd te bieden
III. De kandidaat-lidstaat moet in staat zijn om de verplichtingen
van het lidmaatschap op zich te nemen, dit houdt in dat hij de
doelstellingen van een politieke, economische en monetaire
unie onderschrijft
3) de aanvaarding van het acquis communautaire (Unie-acquis) door
de kandidaat-lidstaat
Acquis= alles dat er bestaat, alle regels die al gemaakt zijn
de kandidaat-lidstaat neemt de bepalingen van Verdragen, de
besluiten van de instellingen die op grond van de Verdragen zijn
vastgesteld en de uitspraken van het Hof van Justitie aan.
, de kandidaat-lidstaat treedt toe tot de lidstaten aangenomen
verklaringen, resoluties, besluiten en overeenkomsten die op de Unie
betrekking hebben
de kandidaat-lidstaat verbindt zich ertoe toe te treden tot de door
de lidstaten gesloten overeenkomsten die de werking van de Unie
betreffen of in verband staan met het optreden van de Unie.
de kandidaat-lidstaat treedt toe tot de bepalingen van het
Schengen-acquis die in het Unierecht zijn opgenomen en de daarop
voortbouwende of daaraan gerelateerde besluiten.
TOETREDINGSPROCEDURE (art. 49 VEU) (handboek p60 randnr. 83)
Proces van uitbreiding gebeurt in 3 stappen:
1) een kandidaat-lidstaat stelt een verzoek in om lid te worden van de
Unie gericht tot de Raad. Vervolgens besluit de Raad met eenparigheid
van stemmen (= iedereen stemt hetzelfde, niemand stemt tegen), na
raadplegingen van de Commissie en na goedkeuring van het Europees
Parlement (bij meerderheid van de leden).
In de praktijk brengt de Commissie een eerste advies uit en de Raad
neemt een eerste besluit om de procedure te openen (de Raad beslist dit
met eenparigheid van stemmen).
1. Kandidaat-lidstaat stelt een verzoek voor kandidatuur in
2. Raad neemt een eerste besluit om de procedure te openen
3. Commissie geeft advies
4. Europees parlement moet louter met het verdrag instemmen/
goedkeuren bij meerderheid van de leden
5. Raad gaat uiteindelijk beslissen met eenparigheid van stemmen
(unanimiteit > ander woord voor eenparigheid van stemmen) of de
kandidatuur formeel wordt gemaakt (1ste vetomoment)
2) onderhandelingen
Het advies van de Commissie en de besluiten van het Europees
Parlement en de Raad komen pas na de afsluiting van de
onderhandelingen met de kandidaat-lidstaat.
De kandidaat-lidstaat onderhandelt met de Unie-instellingen en niet met
de Lidstaten
Onderhandelingen duren lang want alles moet omgezet worden in een
land zodat het acquis opgenomen wordt
,3) toetreding
1. de Commissie maakt het toetredingsverdrag (gebeurt in stap 2)
2. de Raad (= ministers) heeft het voor het zeggen bij de toetreding ze
moet het verdrag unaniem met eenparigheid van stemmen goedkeuren
(2de vetomoment)
3. het verdrag moet ondertekend worden door elk van de Lidstaten (=
staatshoofden) (er gaan 28 handtekeningen staan op het verdrag: 1 het
land dat wilt toetreden en alle 27 lidstaten) als 1 van de Lidstaten niet
ondertekend zal het land niet kunnen toetreden want alle Lidstaten
moeten goedkeuren (3de vetomoment)
(Gelijkenis tussen 2. en 3. in praktijk: het zijn dezelfde mensen die het
onderteken want de primer van Frankrijk gaat naar de Raad om te
onderteken en hij zal het ook ondertekenen voor de lidstaten (de Raad
bestaat uit de hoofden van de Lidstaten)
4. na de ondertekening moeten de nationale parlementen in de 27
lidstaten het verdrag ratificeren
Het uiteindelijke akkoord wordt gesloten tussen de lidstaten en de staat
die het verzoek indient en treedt in werking na bekrachtiging door alle
overeenkomst sluitende staten volgens hun onderscheiden grondwettelijke
bepalingen (art. 49, lid 2 VEU)
Het is mogelijk om in de Raad voor te stemmen en niet te onderteken
want bv de federale regering kan in de Raad goedkeuren maar voor de
ondertekening moeten alle niveaus goedkeuren (Vlaamse en Waalse
regering) waardoor het intern niet geregeld kan worden om het toch te
ondertekenen
Toepassing:
Ruritanië moet volgens art. 49 VEU een aantal stappen doorlopen om lid te
worden van de Europese Unie.
1. verzoek om lid te worden van de EU
Ruritanië dient een officieel verzoek in bij de Raad van de EU.
2. Voldoen aan de voorwaarden + onderhandelingen
Ruritanië moet:
De waarden van art. 2 VEU respecteren (democratie, rechtsstaat,
mensenrechten, …)
, Voldoen aan de Kopenhagen-criteria:
o stabiele democratische instellingen
o goed werkende markteconomie
o vermogen om EU-regels toe te passen
Het acquis communautaire volledig overnemen
In de tekst staat dat lidstaten vinden dat het staatsapparaat nog
onvoldoende ontwikkeld is en dat het land economisch en politiek zwak is.
Dus: Ruritanië voldoet waarschijnlijk nog niet aan alle voorwaarden.
Ruritanië onderhandelt met de EU-instellingen over toetreding en
aanpassing aan EU-regels.
4. Beslissing
De Raad beslist met eenparigheid van stemmen (alle lidstaten
moeten akkoord gaan)
Het Europees Parlement moet ook goedkeuren (meerderheid)
Probleem: verschillende lidstaten hebben bezwaren. Daardoor zal
er geen eenparigheid zijn.
5. Ratificatie
Alle lidstaten moeten het toetredingsverdrag nog goedkeuren.
Conclusie: Hoewel het Europees Parlement positief is, zal
Ruritanië waarschijnlijk geen lid worden op korte termijn, omdat:
I. het niet volledig voldoet aan de toetredingsvoorwaarden
II. er geen eenparigheid van stemmen is door tegenstand van lidstaten
b) stel dat lidmaatschap voorlopig politiek onmogelijk is. Op welke manier
kan Ruritanië alsnog de banden aanhalen met de EU? Volstaat dit
alternatief om de economische en politieke verbondenheid te bereiken
waarnaar het land streeft?
Als lidmaatschap voorlopig politiek onmogelijk is, kan Ruritanië de banden
met de EU versterken via intergouvernementele
samenwerkingsakkoorden en via het stabilisatie- en associatieproces
(SAP) op basis van art. 217 VWEU (associatieverdrag).
Associatieverdrag is een mogelijkheid om nauw met de Europese Unie
samen te werken zonder lid te zijn, het zou dus ook een makkelijke stap
zijn naar het lidmaatschap maar er dat moet niet perse een lidmatschap
uit ontstaan. Voordeel met dit verdrag krijg je toegang tot de europese
