lOMoARcPSD|64252492
Samenvatting Sociale Filosofie
Sociale filosofie & ethiek (Arteveldehogeschool)
Scan to open on Studocu
Studocu is not sponsored or endorsed by any college or university
Downloaded by Marie-Julie Devooght ()
, lOMoARcPSD|64252492
Samenvatting Sociale Filosofie
Hoofdstuk 1:
1.1 Wat is filosofie
Filosofie is:
- Verwondering
We zijn allemaal een stukje filosoof, misschien vroeger zelf meer: verwondering
Bv kinderen, kinderen die dingen zien, zijn nieuw en stellen heel veel vragen: Waarom?
Als je ouder word, verminderd dit, want het is vermoeiend om telkens vragen te stellen.
- Fundamentele vragen stellen (Cf. Socrates >< Sofisten)
Waarom zit iets in elkaar zoals het is. Socrates stond er om bekend ontzettend veel vragen te stellen.
Maar die antwoordde nooit met een antwoord, maar begon aan de vragende persoon zelf een vraag
te stellen. Hij deed dit om de persoon zelf tot inzicht te laten komen, dat hij eigenlijk de kennis van
het antwoord zelf bezit. Tegen de sofisten, zij hadden niet zozeer het doel om tot waarheid te
komen. Zij waren meer gericht om lln. op te leiden om gelijk te halen. Debaters. Bv Trump, hij wint
vaak een debat, niet door de waarheid, maar door de andere onderuit halen, op de persoon inspelen
en niet op de inhoud. Socrates was echt op zoek naar kennis en waarheid. => fundamentele vragen.
- Antwoorden op basis van argumenten, steeds open voor nieuwe kritiek (>< dagelijks
taalgebruik: ‘mijn levensfilosofie’)
Dit wel zeggen dat je geen antwoord zal geven op basis van Dogma: is een leerstelling die je zomaar
hebt aan te leren, zonder erover na te denken bv een religie. Het is nu eenmaal zo. In de filosofie
gaan we zoeken naar argumenten. We blijven steeds open voor nieuwe kritiek. Er kunnen ook
radicale breuken, verandering van het wereldbeeld, eerste aarde centrum heelal, nu weten we dat
dit niet zo is. Dan moet je ook radicaal van richting veranderen in ons denken.
op basis van argumenten kritisch reflecteren.
Filosofie is niet:
Mening
Geloof: de idee van een geloof, is dat je dingen aanneemt, het geloof. Filosofie is niet
zo.
Gevoel
Smaak
Hoeft daar niet mee in tegenspraak te zijn, maar dat kan.
1
Downloaded by Marie-Julie Devooght ()
, lOMoARcPSD|64252492
Rechtvaardigheid ≠ gevoel
Wat is het ergste: (A) soms een schuldige ongestraft moeten
laten gaan (vb. owv procedurefouten) of (B) soms een
onschuldige straffen?
45
40
35
30
25
20
15
10
5
0
A A, B B
Filosofie is niet noodzakelijk het volgen van het gevoel.
Wat is het ergste: Soms een schuldige ongestraft laten gaan/soms een onschuldige straffen?
Er zijn daarom rechtprocedures om onschuldigen te beschermen.
Maar het kan gebeuren dat een schuldige word vrijgesproken door bv procedure fouten, dan tart dit
ons, het gaat in tegen ons gevoel. Maar het is rechtvaardig, want er word aan de regels gedaan. Dit
zijn beschermingsregels.
Onderwerp van de filosofie: het onzichtbare
(filosofen zijn magiërs, tovenaren: ze toveren iets dat nog niet zichtbaar was)
- Waarden, zin, hoe ‘hoort’ iets te zijn (moeten/mogen) —> niet-zintuigelijk waarneembare
zaken
Bv als een tijger een konijn kapot bijt, gaat het konijn leiden en dat gaan we misschien zielig vinden,
maar het is normaal, want de tijger moet eten, dit gaat niet in tegen onze normen. Dit is de gang van
de natuur. Maar als de docent dit zou doen, dus een konijn zou open snijden, dan is dit niet normaal
en gaan we dit melden, dit gaat dus wel in tegen onze waarden en normen. De zin van het leven is
ook niet zichtbaar.
- Is filosofie dan wetenschappelijk?
Bv zwaartekracht is ook niet zichtbaar. Biljarttafel: eerste bal heeft een kracht, stoot tegen de
andere, en zo gaat de andere met kracht vooruit. De kracht die word overgedragen is niet zichtbaar.
We gaan dit nooit in vraag stellen, maar eigenlijk zien we die kracht toch niet. Positieve
wetenschappers: eens het zichtbaar is, is het voor de wetenschappers.
- Vb. 1 de vooruitgangsgedachte (cf. ‘versterken’ in SW)
- Vb. 2 het ‘normale’ aan de eigen cultuur (cf. de kaders waarbinnen SW’ers vandaag
functioneren)
2
Downloaded by Marie-Julie Devooght ()
, lOMoARcPSD|64252492
Die cultuur kan je definiëren aan cirkels. Bv gezinsculturen, die verschillen overal. Als je bij een vriend
gaan eten, merk je op dat het er in andere gezinnen anders aan toe gaat. Het normale van een
cultuur, is niet noodzakelijk normaal. De norm is ook iets dwingend en als je daar niet aan
beantwoord, kan je worden uitgesloten.
- 2x gevaar voor relativisme*
Relativisme: Betekent dat er niet 1 van meerdere mogelijkheden beter is, maar dat ze allemaal goed
zijn. Geen enkel is beter dan de ander. Maar dit is in realiteit een groot probleem. Want niet alles is
evengoed bv extremisten die doden als anderen anders zijn, is niet evengoed als gelijkwaardigheid.
Dit is het gevaar dus van relativisme. Nuancering is belangrijk, maar je mag ook niet over nuanceren.
Vooruitgangsgedachte
Zijn we vandaag beter Zit er vooruitgang in kunst?
af dan 100 jaar 40
geleden? 35
30
30 25
20
20 15
10 10
5
0 0
Ja Ja, Neen Neen Ja Neen
Je zal dit met veel argumenten kunnen aantonen. Een filosoof gaat ook zaken naar voor halen die dit
zal nuanceren: technologische vooruitgang. Dingen worden ontwikkeld om ons te helpen, het
makkelijker te maken. Bv wasmachine beperkt onze tijd. Met de vooruitgang van de wasmachine is
er voor ons meer tijd gekomen. Maar die tijd is ondertussen ingevuld. Er word verwacht dat we
deelnemen aan de arbeidsmarkt.
Hetzelfde met brieven, dit duurde vaak ook heel lang. Door email is dit beter geworden. Maar de
email heeft er ook voor gezorgd dat we soms geen tijd krijgen om te reageren. De workload is
gestegen, dus is er wel vooruitgang?
*
1.2 Wat is sociale filosofie
Wat is dan sociale filosofie?
Filosofie die zich bezighoud met het sociale. En het sociale is het samenleven van mensen in brede
zin. En daarover nadenken.
Het ‘sociale’ is het samenleven van mensen (in brede zin).
Persoon
Persoon tov anderen
Vrijheid/autonomie vs (sociale bepaaldheid)
Verantwoordelijkheid
Waarheid/zekerheid vs onzekerheid
3
Downloaded by Marie-Julie Devooght ()
Samenvatting Sociale Filosofie
Sociale filosofie & ethiek (Arteveldehogeschool)
Scan to open on Studocu
Studocu is not sponsored or endorsed by any college or university
Downloaded by Marie-Julie Devooght ()
, lOMoARcPSD|64252492
Samenvatting Sociale Filosofie
Hoofdstuk 1:
1.1 Wat is filosofie
Filosofie is:
- Verwondering
We zijn allemaal een stukje filosoof, misschien vroeger zelf meer: verwondering
Bv kinderen, kinderen die dingen zien, zijn nieuw en stellen heel veel vragen: Waarom?
Als je ouder word, verminderd dit, want het is vermoeiend om telkens vragen te stellen.
- Fundamentele vragen stellen (Cf. Socrates >< Sofisten)
Waarom zit iets in elkaar zoals het is. Socrates stond er om bekend ontzettend veel vragen te stellen.
Maar die antwoordde nooit met een antwoord, maar begon aan de vragende persoon zelf een vraag
te stellen. Hij deed dit om de persoon zelf tot inzicht te laten komen, dat hij eigenlijk de kennis van
het antwoord zelf bezit. Tegen de sofisten, zij hadden niet zozeer het doel om tot waarheid te
komen. Zij waren meer gericht om lln. op te leiden om gelijk te halen. Debaters. Bv Trump, hij wint
vaak een debat, niet door de waarheid, maar door de andere onderuit halen, op de persoon inspelen
en niet op de inhoud. Socrates was echt op zoek naar kennis en waarheid. => fundamentele vragen.
- Antwoorden op basis van argumenten, steeds open voor nieuwe kritiek (>< dagelijks
taalgebruik: ‘mijn levensfilosofie’)
Dit wel zeggen dat je geen antwoord zal geven op basis van Dogma: is een leerstelling die je zomaar
hebt aan te leren, zonder erover na te denken bv een religie. Het is nu eenmaal zo. In de filosofie
gaan we zoeken naar argumenten. We blijven steeds open voor nieuwe kritiek. Er kunnen ook
radicale breuken, verandering van het wereldbeeld, eerste aarde centrum heelal, nu weten we dat
dit niet zo is. Dan moet je ook radicaal van richting veranderen in ons denken.
op basis van argumenten kritisch reflecteren.
Filosofie is niet:
Mening
Geloof: de idee van een geloof, is dat je dingen aanneemt, het geloof. Filosofie is niet
zo.
Gevoel
Smaak
Hoeft daar niet mee in tegenspraak te zijn, maar dat kan.
1
Downloaded by Marie-Julie Devooght ()
, lOMoARcPSD|64252492
Rechtvaardigheid ≠ gevoel
Wat is het ergste: (A) soms een schuldige ongestraft moeten
laten gaan (vb. owv procedurefouten) of (B) soms een
onschuldige straffen?
45
40
35
30
25
20
15
10
5
0
A A, B B
Filosofie is niet noodzakelijk het volgen van het gevoel.
Wat is het ergste: Soms een schuldige ongestraft laten gaan/soms een onschuldige straffen?
Er zijn daarom rechtprocedures om onschuldigen te beschermen.
Maar het kan gebeuren dat een schuldige word vrijgesproken door bv procedure fouten, dan tart dit
ons, het gaat in tegen ons gevoel. Maar het is rechtvaardig, want er word aan de regels gedaan. Dit
zijn beschermingsregels.
Onderwerp van de filosofie: het onzichtbare
(filosofen zijn magiërs, tovenaren: ze toveren iets dat nog niet zichtbaar was)
- Waarden, zin, hoe ‘hoort’ iets te zijn (moeten/mogen) —> niet-zintuigelijk waarneembare
zaken
Bv als een tijger een konijn kapot bijt, gaat het konijn leiden en dat gaan we misschien zielig vinden,
maar het is normaal, want de tijger moet eten, dit gaat niet in tegen onze normen. Dit is de gang van
de natuur. Maar als de docent dit zou doen, dus een konijn zou open snijden, dan is dit niet normaal
en gaan we dit melden, dit gaat dus wel in tegen onze waarden en normen. De zin van het leven is
ook niet zichtbaar.
- Is filosofie dan wetenschappelijk?
Bv zwaartekracht is ook niet zichtbaar. Biljarttafel: eerste bal heeft een kracht, stoot tegen de
andere, en zo gaat de andere met kracht vooruit. De kracht die word overgedragen is niet zichtbaar.
We gaan dit nooit in vraag stellen, maar eigenlijk zien we die kracht toch niet. Positieve
wetenschappers: eens het zichtbaar is, is het voor de wetenschappers.
- Vb. 1 de vooruitgangsgedachte (cf. ‘versterken’ in SW)
- Vb. 2 het ‘normale’ aan de eigen cultuur (cf. de kaders waarbinnen SW’ers vandaag
functioneren)
2
Downloaded by Marie-Julie Devooght ()
, lOMoARcPSD|64252492
Die cultuur kan je definiëren aan cirkels. Bv gezinsculturen, die verschillen overal. Als je bij een vriend
gaan eten, merk je op dat het er in andere gezinnen anders aan toe gaat. Het normale van een
cultuur, is niet noodzakelijk normaal. De norm is ook iets dwingend en als je daar niet aan
beantwoord, kan je worden uitgesloten.
- 2x gevaar voor relativisme*
Relativisme: Betekent dat er niet 1 van meerdere mogelijkheden beter is, maar dat ze allemaal goed
zijn. Geen enkel is beter dan de ander. Maar dit is in realiteit een groot probleem. Want niet alles is
evengoed bv extremisten die doden als anderen anders zijn, is niet evengoed als gelijkwaardigheid.
Dit is het gevaar dus van relativisme. Nuancering is belangrijk, maar je mag ook niet over nuanceren.
Vooruitgangsgedachte
Zijn we vandaag beter Zit er vooruitgang in kunst?
af dan 100 jaar 40
geleden? 35
30
30 25
20
20 15
10 10
5
0 0
Ja Ja, Neen Neen Ja Neen
Je zal dit met veel argumenten kunnen aantonen. Een filosoof gaat ook zaken naar voor halen die dit
zal nuanceren: technologische vooruitgang. Dingen worden ontwikkeld om ons te helpen, het
makkelijker te maken. Bv wasmachine beperkt onze tijd. Met de vooruitgang van de wasmachine is
er voor ons meer tijd gekomen. Maar die tijd is ondertussen ingevuld. Er word verwacht dat we
deelnemen aan de arbeidsmarkt.
Hetzelfde met brieven, dit duurde vaak ook heel lang. Door email is dit beter geworden. Maar de
email heeft er ook voor gezorgd dat we soms geen tijd krijgen om te reageren. De workload is
gestegen, dus is er wel vooruitgang?
*
1.2 Wat is sociale filosofie
Wat is dan sociale filosofie?
Filosofie die zich bezighoud met het sociale. En het sociale is het samenleven van mensen in brede
zin. En daarover nadenken.
Het ‘sociale’ is het samenleven van mensen (in brede zin).
Persoon
Persoon tov anderen
Vrijheid/autonomie vs (sociale bepaaldheid)
Verantwoordelijkheid
Waarheid/zekerheid vs onzekerheid
3
Downloaded by Marie-Julie Devooght ()
