observeren
Waarom observeren: bewust worden, iemand leren kennen, details opmerken, aandacht
richten, onderzoeksmethode, achtergrond leren kennen…
Observeren van: gesprekken, communicatie, situaties, gedragingen, handelingen,
houdingen…
DEFINITIE: ‘Een bijzondere manier van waarnemen waarbij je bewust, doelgericht en
systematisch te werk gaat om tot een zo betrouwbaar mogelijk geheel te komen.’
Onderdelen v/d definitie: waarnemen, bewust, doelgericht, systematiek, betrouwbaarheid.
1. Waarnemen: 2 psychologische processen:
1.1 Van prikkel naar gewaarwording (psychologische proces start met detecteren
van prikkel signalen opgenomen en via receptoren gestuurd naar hersenen à
gewaarwording) gebeurt via zintuigen (zien, voelen, horen, ruiken, smaken)
1.2 Van gewaarwording naar waarneming (begrijpen en interpreteren van
gewaarwording à betekenis geven aan gewaarwording)
Waarnemen, selectie en beïnvloeding:
- Sensorische selectie: beperkingen (blind doof…) over-of onder
gevoeligheden(licht, warmte…) hoeveelheid prikkels
- Selectieve aandacht: we zien niet altijd alles van prikkels
- Perceptuele organisatie: je neemt alleen het meeste relevante op, maar deel van
prikkel opnemen
- Cognitieve selectie: herinneringen, verwachtingen, kennis, overtuigingen
- Emotionele selectie: tunnelvisie, vervorming
- Culturele en sociale selectie
Gewaarwording= detecteren van prikkels
Waarneming= begrijpen en interpreteren van prikkels + betekenis geven
Selectieprocessen= beïnvloedingsprocessen (beïnvloed door
herinneringen/ervaringen…)
2. Bewust: actief proces, opzettelijk proces
Zelfreflectie: beïnvloedende factoren.
3. Doelgericht: reden van observatie, wat is het doel van observatie?
Hoe ga je dit doel bereiken?
4. Systematiek: goede grondige voorbereiding over wijze waarop de informatie
verzameld wordt:
- Wie
- Wat
- Wanneer
- Hoelang
- Aanleiding tot observatie
Juiste observatiemethode en registratie van onze observatie
Stap 1: observatie, stap 2: notaties en opmaak observatieschema, stap 3: tekstopmaak, stap
4: controle taal-en zinsbouw