ONDERWIJSKUNDE
THEMA 7: CURRICULUM
7.1 Advance organizer
7.2 Verschillende interpretaties van het begrip
‘curriculum’
Heel veel mensen uit samenleving hebben hier eigen mening over
Vinden het belangrijk dat bepaalde zaken in curriculum aanbod komen
• Onderwijs, gezondheid, financiële opvoeding
Vragen rond curriculum is iets dat continu leeft
, ONDERWIJSKUNDE
Curriculum is nooit neutraal; gaat over mensen die keuzes maken
Variaties aan visies
Zowel over object van studie (enge visie) als over methoden en technieken
(brede visie)
Onderwijskundig referentiekader:
Verschillende aggregatieniveaus
Perspectieven van stakeholders
Invloed van de context
Invloed van de actualiteit
Verwevenheid leerdoelen met andere componenten didactisch handelen
…
• Alle zaken in referentiekader staat in verbinding met ons didactisch
handelen
• Wat we willen bereiken is ook verweven met componenten van
didactisch handelen
Twee omschrijvingen van het begrip “curriculum”
Taba (1962)
“In essentie een plan ter ondersteuning van het leren. Het bestaat uit doelen
om het leren te richten; drie soorten beslissingen (1) selectie en ordening van
inhouden, (2) keuze van leerervaringen die men wil uitlokken zodat de
inhouden gepast worden gemanipuleerd, (3) een planning met daarin de
optimale leercondities. "
Kelly (1999)
“Al de leeractiviteiten die op school gepland en ondersteund worden,
uitgevoerd door individuele leerlingen en/of groepen, binnen of buiten de
school.”
Gaat het alleen om het bepalen van de doelen van instructie, of gaat het
uitwerken van een curriculum ook verder? Hoort ook het ontwerpen van de
instructie tot de verantwoordelijkheid van een curriculumontwikkelaar?
Smith (2000): vier verschillende interpretaties van het begrip ‘curriculum’;
1. Curriculum staat voor de syllabus, het handboek, de leerstof die input is voor
de instructie
, ONDERWIJSKUNDE
2. Het curriculum staat voor het instructieproces: er is interactie tussen lerenden
en IV die leidt tot leren
3. Curriculum als de ‘praxis’ van het uitvoeren van de curriculumvoorschriften
4. Curriculum als dat wat we willen bereiken via het instructieproces: het product
bij de lerende
We geven een historisch overzicht van ontwikkelingen in
opvattingen over het curriculum: ‘curriculumtheorie’
7.3 Curriculumtheorie versus ‘instructional design’
Verwevenheid curriculum met onderwijskundig ontwerpen
Aanpak van Taba past bij wat auteurs onder het ADDIE-model verstaan:
Analyse, Design, Develop, Implement and Evaluate (Reigeluth & Nelson)
Analyse helpt de doelen te bepalen, en vanaf de developfase is een
ontwikkelaar bezig met het realiseren van die leerdoelen
Beide begrippen toch uit elkaar houden
Het bepalen van wat men nastreeft bij instructieprocessen (de leerdoelen)
staat het best los van het ontwerpen van instructie met het oog op die
leerdoelen: doelenperspectief!
Beslissingen over die doelen worden dikwijls genomen door andere actoren
dan de ontwerpers van instructie (ook in Vlaanderen)
In schoolse contexten zijn de algemene leerdoelen ‘a priori’ vastgelegd
De IV nemen deze formeel opgelegde doelen – op het macro- of
mesoniveau – als startpunt voor het uitwerken van instructie op het
microniveau
Curriculumtheorie staat vooral voorop in geformaliseerde instructiesettings
Er wordt geen standaard, inhoudelijk curriculum opgelegd
Toch zijn ook in deze instructiesettings de leerdoelen niet lukraak bepaald
In kaart brengen wat belangrijk is om bij lerenden te ontwikkelen, gebeurt dan
op basis van specifieke aanpakken
Vanuit welke ideeën kan je bepaalde doelen naar voor schuiven?
- Degene die beslissingen neemt over doelen zijn heel vaak niet
degene die deze gaan illustreren voor de klas
- Doelen op macroniveau opgesteld en dan is het aan meso- en
microniveau om deze doelen te hanteren
Dit zal tijd vragen; leraren moeten dit gaan oefenen
7.4 Dilemma’s bij het uitwerken van een curriculum
Zie epistemologie en ontologie
• Is het curriculum een geheel van leerdoelen dat we los van lerenden
bepalen?
THEMA 7: CURRICULUM
7.1 Advance organizer
7.2 Verschillende interpretaties van het begrip
‘curriculum’
Heel veel mensen uit samenleving hebben hier eigen mening over
Vinden het belangrijk dat bepaalde zaken in curriculum aanbod komen
• Onderwijs, gezondheid, financiële opvoeding
Vragen rond curriculum is iets dat continu leeft
, ONDERWIJSKUNDE
Curriculum is nooit neutraal; gaat over mensen die keuzes maken
Variaties aan visies
Zowel over object van studie (enge visie) als over methoden en technieken
(brede visie)
Onderwijskundig referentiekader:
Verschillende aggregatieniveaus
Perspectieven van stakeholders
Invloed van de context
Invloed van de actualiteit
Verwevenheid leerdoelen met andere componenten didactisch handelen
…
• Alle zaken in referentiekader staat in verbinding met ons didactisch
handelen
• Wat we willen bereiken is ook verweven met componenten van
didactisch handelen
Twee omschrijvingen van het begrip “curriculum”
Taba (1962)
“In essentie een plan ter ondersteuning van het leren. Het bestaat uit doelen
om het leren te richten; drie soorten beslissingen (1) selectie en ordening van
inhouden, (2) keuze van leerervaringen die men wil uitlokken zodat de
inhouden gepast worden gemanipuleerd, (3) een planning met daarin de
optimale leercondities. "
Kelly (1999)
“Al de leeractiviteiten die op school gepland en ondersteund worden,
uitgevoerd door individuele leerlingen en/of groepen, binnen of buiten de
school.”
Gaat het alleen om het bepalen van de doelen van instructie, of gaat het
uitwerken van een curriculum ook verder? Hoort ook het ontwerpen van de
instructie tot de verantwoordelijkheid van een curriculumontwikkelaar?
Smith (2000): vier verschillende interpretaties van het begrip ‘curriculum’;
1. Curriculum staat voor de syllabus, het handboek, de leerstof die input is voor
de instructie
, ONDERWIJSKUNDE
2. Het curriculum staat voor het instructieproces: er is interactie tussen lerenden
en IV die leidt tot leren
3. Curriculum als de ‘praxis’ van het uitvoeren van de curriculumvoorschriften
4. Curriculum als dat wat we willen bereiken via het instructieproces: het product
bij de lerende
We geven een historisch overzicht van ontwikkelingen in
opvattingen over het curriculum: ‘curriculumtheorie’
7.3 Curriculumtheorie versus ‘instructional design’
Verwevenheid curriculum met onderwijskundig ontwerpen
Aanpak van Taba past bij wat auteurs onder het ADDIE-model verstaan:
Analyse, Design, Develop, Implement and Evaluate (Reigeluth & Nelson)
Analyse helpt de doelen te bepalen, en vanaf de developfase is een
ontwikkelaar bezig met het realiseren van die leerdoelen
Beide begrippen toch uit elkaar houden
Het bepalen van wat men nastreeft bij instructieprocessen (de leerdoelen)
staat het best los van het ontwerpen van instructie met het oog op die
leerdoelen: doelenperspectief!
Beslissingen over die doelen worden dikwijls genomen door andere actoren
dan de ontwerpers van instructie (ook in Vlaanderen)
In schoolse contexten zijn de algemene leerdoelen ‘a priori’ vastgelegd
De IV nemen deze formeel opgelegde doelen – op het macro- of
mesoniveau – als startpunt voor het uitwerken van instructie op het
microniveau
Curriculumtheorie staat vooral voorop in geformaliseerde instructiesettings
Er wordt geen standaard, inhoudelijk curriculum opgelegd
Toch zijn ook in deze instructiesettings de leerdoelen niet lukraak bepaald
In kaart brengen wat belangrijk is om bij lerenden te ontwikkelen, gebeurt dan
op basis van specifieke aanpakken
Vanuit welke ideeën kan je bepaalde doelen naar voor schuiven?
- Degene die beslissingen neemt over doelen zijn heel vaak niet
degene die deze gaan illustreren voor de klas
- Doelen op macroniveau opgesteld en dan is het aan meso- en
microniveau om deze doelen te hanteren
Dit zal tijd vragen; leraren moeten dit gaan oefenen
7.4 Dilemma’s bij het uitwerken van een curriculum
Zie epistemologie en ontologie
• Is het curriculum een geheel van leerdoelen dat we los van lerenden
bepalen?
