Creatief denken en handelen:
Deel 1 – Kritisch denken en handelen
Waarom belangrijk?
● De wereld is complex (ongelijkheid, migratie, klimaat, technologie).
● Als sociaal werker moet je info kritisch beoordelen en reflecteren op je eigen
waarden, normen en handelen.
● Je kijkt niet alleen naar individuen, maar ook naar structuren en systemen (beleid,
ongelijkheid, macht).
Wat is kritisch denken?
● Houding (filosofisch): open, nieuwsgierig, bereid je eigen aannames te bevragen.
● Vaardigheden (psychologisch): analyseren, interpreteren, logisch redeneren.
● Beide horen samen.
Multiperspectiviteit
= situaties bekijken vanuit meerdere standpunten (individu, gezin, cultuur, beleid,
samenleving).
Drie niveaus:
1. Leren over verschil → kennisnemen (kan oppervlakkig blijven)
2. Leren van verschil → samenwerken met diversiteit
3. Geleerd worden door verschil → eigen denkpatronen echt in vraag stellen
(soms ongemakkelijk, maar nodig)
Deliberatie gesprekken
= open, respectvolle dialogen waarin je:
● actief luistert
● je eigen overtuigingen durft bevragen
● complexiteit toelaat (geen zwart-witdenken)
Doel: samen tot dieper inzicht komen.
Didactiek (hoe leer je dit?)
● Werken met foto’s als startpunt voor dialoog
● Foto’s leren lezen via:
○ Studium (context, algemene betekenis)
○ Punctum (wat raakt jou persoonlijk?)
● Andere “muzes” kunnen ook: geluid, beeld, tekst, beweging
Deel 2 – Creatief denken en handelen
Waarom belangrijk?
● Problemen in sociaal werk zijn complex en veranderen constant.
● Standaardoplossingen volstaan vaak niet → je moet flexibel, innovatief en
out-of-the-box kunnen denken.
● Creatieve expressie (beeld, drama, beweging…) helpt mensen zich anders te uiten.
Verwondering
= open, nieuwsgierig kijken zonder meteen te oordelen.
Helpt om vastgeroeste ideeën los te laten en nieuwe mogelijkheden te zien.
Vier basisvaardigheden van creatief denken
1. Creatief waarnemen
○ Zien wat niet meteen gezegd wordt
Deel 1 – Kritisch denken en handelen
Waarom belangrijk?
● De wereld is complex (ongelijkheid, migratie, klimaat, technologie).
● Als sociaal werker moet je info kritisch beoordelen en reflecteren op je eigen
waarden, normen en handelen.
● Je kijkt niet alleen naar individuen, maar ook naar structuren en systemen (beleid,
ongelijkheid, macht).
Wat is kritisch denken?
● Houding (filosofisch): open, nieuwsgierig, bereid je eigen aannames te bevragen.
● Vaardigheden (psychologisch): analyseren, interpreteren, logisch redeneren.
● Beide horen samen.
Multiperspectiviteit
= situaties bekijken vanuit meerdere standpunten (individu, gezin, cultuur, beleid,
samenleving).
Drie niveaus:
1. Leren over verschil → kennisnemen (kan oppervlakkig blijven)
2. Leren van verschil → samenwerken met diversiteit
3. Geleerd worden door verschil → eigen denkpatronen echt in vraag stellen
(soms ongemakkelijk, maar nodig)
Deliberatie gesprekken
= open, respectvolle dialogen waarin je:
● actief luistert
● je eigen overtuigingen durft bevragen
● complexiteit toelaat (geen zwart-witdenken)
Doel: samen tot dieper inzicht komen.
Didactiek (hoe leer je dit?)
● Werken met foto’s als startpunt voor dialoog
● Foto’s leren lezen via:
○ Studium (context, algemene betekenis)
○ Punctum (wat raakt jou persoonlijk?)
● Andere “muzes” kunnen ook: geluid, beeld, tekst, beweging
Deel 2 – Creatief denken en handelen
Waarom belangrijk?
● Problemen in sociaal werk zijn complex en veranderen constant.
● Standaardoplossingen volstaan vaak niet → je moet flexibel, innovatief en
out-of-the-box kunnen denken.
● Creatieve expressie (beeld, drama, beweging…) helpt mensen zich anders te uiten.
Verwondering
= open, nieuwsgierig kijken zonder meteen te oordelen.
Helpt om vastgeroeste ideeën los te laten en nieuwe mogelijkheden te zien.
Vier basisvaardigheden van creatief denken
1. Creatief waarnemen
○ Zien wat niet meteen gezegd wordt
