FINANCIËLE INSTELLINGEN
Financiële instellingen = focus ligt op banken!
HOOFDSTUK 1: MEERWAARDE BANKEN
WAT ZIJN BANKEN?
Bank (volksmond); KBC, Crelan, BNP Paribas Fortis
Kredietinstelling (wetgever); juridisch correcte term
Taken van bank?
- In ontvangst nemen van deposito’s: geld wordt gedeponeerd bij een bank (op spaarboekje,
zichtrekening, …)
- Verlenen van kredieten *voor eigen rekening (bv. Lening van 50 000 euro bij de bakker)
*Voor eigen rekening: ik heb 50 000 euro op mijn spaarboekje gezet en de bank heeft 50 000 euro krediet
aan bakker gegeven. Bakker gaat failliet. Verlies is voor bank!
Bank doet aan intermediatie: men zet zich tussen twee partijen => TUSSENPERSOON
KREDIETGEVERS ó BANK ó KREDIETNEMERS
(spaaroverschotten) ó (spaartekorten)
MEERWAARDE FINANCIEEL SYSTEEM
Financieel systeem = Financiële markt + bank
Voorbeeld van grafieken waarbij men het nut wil maximaliseren
1) Geval: er bestaat geen financiële markt/bank (=financieel systeem)
Vertrek in Z en je investeert, dan ga je naar punt Q verplaatsen. Je zal dan in C1 kunnen consumeren.
1
,In deze wereld kan je nooit meer consumeren dan in punt Z (want je kan niet lenen!)
Veronderstellingen;
- 2 perioden
- Dalende rendementen
- Nut bepaald door C1 en C2: U (C1, C2) => bevat alle combinaties (oneindig veel)
- Keuze (C1, C2) zodat maximalisatie nut => beslissen hoeveel men gaat sparen/consumeren,
geluk moet gemaximaliseerd worden
Restrictie: ‘haalbare gebied’ => puntencombinaties moeten mogelijk zijn, dit kan links en onder
FYL, bijvoorbeeld Q is het hoogst mogelijke! => optimale punt
- Zelfde rente voor sparen en lenen
2) Geval: er bestaat wel een financiële markt/bank (=financieel systeem)
Helling van FIL wordt bepaald door de rente (r), bewijs:
Y2 ligt vast, maar C2 kan fluctueren. C2 is een afhankelijke variabele en C1 is een onafhankelijke
variabele, want C2 hangt af van C1.
C2 = Y2 + (Y1 – C1) + (Y1 – C1) x r
C2 = Y2 + (Y1 – C1) x (1 + r)
C2 = (Y2 + (1+r) x Y1) – (1+r) x C1
2
,Wat is dan het optimale punt wanneer er wel een financiële markt bestaat? Haalbare gebied is verruimd!
Je kan sparen op de beurs of via de bank alsook lenen, dus onder de FIL wordt nu je haalbare gebied.
Gevolg: je kan een beter optimaal punt vinden. Op de figuur zien we Q*, dit is nu je optimale punt. Want
gelegen op de hoogst mogelijke nutscurve.
Conclusie: zonder financieel systeem, optimale punt: Q en met financieel systeem verschuift het
optimale punt naar punt Q*. We kunnen een hoger nut genieten door de introductie van financieel
systeem in onze denkpiste. Iedereen wordt hier beter van!
Men vertrekt altijd vanuit Z, dit is niet het optimale punt want ligt op een lagere nutscurve. Het individu wil
zijn nut vergroten en kan dit doen door financieel te gaan sparen (op de beurs, via de bank,..). Op deze
manier komt hij terecht in Q = hoger nut
Of een individu gaat sparen of lenen hangt enkel af van de individuele nutscurves. Stel volgende
afbeelding:
Hierbij zie je dat de nutscurve een optimaal punt bereikt in Q*. Indien deze hoger zou liggen zou je sparen,
want dan zou C lager zijn dan Y.
Stel dat de rente zakt, dan wordt de FIL platter, en zal ze ook niet meer raken in Z, maar in een ander punt.
Men zal dus van Z naar een nieuw punt op de FIL willen gaan, en ‘fysiek’ investeren en te wandelen op de
FYL naar een nieuw punt; Q.
3
, Indien rode nutscurve, is optimaal punt Q*, en zal men dus zowel “sparen” als “investeren”. Omdat om
van Q naar Q* te gaan, je zal moeten sparen.
Indien de nutscurve meer naar rechts gaat; dan gaan we zowel fysiek gaan investeren alsook financieel
gaan lenen. In dit geval zou je kunnen zeggen, deze twee heffen elkaar op, maar het individu zal sowieso
zijn nut verbeteren! Fysiek investeren = investeren in een tweede huis, hierdoor kunnen we bijvoorbeeld
lenen om de investering te gaan financieren (door de lage rente!)
Stel: de rente wordt veel hoger…
Als we van Z naar Q gaan via de blauwe curve (FYL), dan gaan
we ‘fysiek’ lenen. Wat is fysiek lenen: leveringuitstel
bijvoorbeeld.
Stel de rode nutscurve, dan gaat Q* het hoogst haalbare
optimale punt zijn
Naar links bewegen = FINANCIEEL SPAREN
Naar rechts bewegen = FINANCIEEL LENEN
In dit geval is de rente hoog dus financieel sparen zal ook
interessanter zijn!
MEERWAARDE BANKEN
ð Wat is de meerwaarde van de kanalen en bestaan financiële markt?
Omdat men zo op een hogere nutscurve terecht kan komen
ð Wat zijn de voordelen van onderste kanaal vs bovenste kanaal? Wat is de meerwaarde van een
bank?
Een bank doet aan omzetting (termijn, schaal, munt). De bank transformeert, in tegenstelling tot
een beurs die dit niet kan doen.
4
Financiële instellingen = focus ligt op banken!
HOOFDSTUK 1: MEERWAARDE BANKEN
WAT ZIJN BANKEN?
Bank (volksmond); KBC, Crelan, BNP Paribas Fortis
Kredietinstelling (wetgever); juridisch correcte term
Taken van bank?
- In ontvangst nemen van deposito’s: geld wordt gedeponeerd bij een bank (op spaarboekje,
zichtrekening, …)
- Verlenen van kredieten *voor eigen rekening (bv. Lening van 50 000 euro bij de bakker)
*Voor eigen rekening: ik heb 50 000 euro op mijn spaarboekje gezet en de bank heeft 50 000 euro krediet
aan bakker gegeven. Bakker gaat failliet. Verlies is voor bank!
Bank doet aan intermediatie: men zet zich tussen twee partijen => TUSSENPERSOON
KREDIETGEVERS ó BANK ó KREDIETNEMERS
(spaaroverschotten) ó (spaartekorten)
MEERWAARDE FINANCIEEL SYSTEEM
Financieel systeem = Financiële markt + bank
Voorbeeld van grafieken waarbij men het nut wil maximaliseren
1) Geval: er bestaat geen financiële markt/bank (=financieel systeem)
Vertrek in Z en je investeert, dan ga je naar punt Q verplaatsen. Je zal dan in C1 kunnen consumeren.
1
,In deze wereld kan je nooit meer consumeren dan in punt Z (want je kan niet lenen!)
Veronderstellingen;
- 2 perioden
- Dalende rendementen
- Nut bepaald door C1 en C2: U (C1, C2) => bevat alle combinaties (oneindig veel)
- Keuze (C1, C2) zodat maximalisatie nut => beslissen hoeveel men gaat sparen/consumeren,
geluk moet gemaximaliseerd worden
Restrictie: ‘haalbare gebied’ => puntencombinaties moeten mogelijk zijn, dit kan links en onder
FYL, bijvoorbeeld Q is het hoogst mogelijke! => optimale punt
- Zelfde rente voor sparen en lenen
2) Geval: er bestaat wel een financiële markt/bank (=financieel systeem)
Helling van FIL wordt bepaald door de rente (r), bewijs:
Y2 ligt vast, maar C2 kan fluctueren. C2 is een afhankelijke variabele en C1 is een onafhankelijke
variabele, want C2 hangt af van C1.
C2 = Y2 + (Y1 – C1) + (Y1 – C1) x r
C2 = Y2 + (Y1 – C1) x (1 + r)
C2 = (Y2 + (1+r) x Y1) – (1+r) x C1
2
,Wat is dan het optimale punt wanneer er wel een financiële markt bestaat? Haalbare gebied is verruimd!
Je kan sparen op de beurs of via de bank alsook lenen, dus onder de FIL wordt nu je haalbare gebied.
Gevolg: je kan een beter optimaal punt vinden. Op de figuur zien we Q*, dit is nu je optimale punt. Want
gelegen op de hoogst mogelijke nutscurve.
Conclusie: zonder financieel systeem, optimale punt: Q en met financieel systeem verschuift het
optimale punt naar punt Q*. We kunnen een hoger nut genieten door de introductie van financieel
systeem in onze denkpiste. Iedereen wordt hier beter van!
Men vertrekt altijd vanuit Z, dit is niet het optimale punt want ligt op een lagere nutscurve. Het individu wil
zijn nut vergroten en kan dit doen door financieel te gaan sparen (op de beurs, via de bank,..). Op deze
manier komt hij terecht in Q = hoger nut
Of een individu gaat sparen of lenen hangt enkel af van de individuele nutscurves. Stel volgende
afbeelding:
Hierbij zie je dat de nutscurve een optimaal punt bereikt in Q*. Indien deze hoger zou liggen zou je sparen,
want dan zou C lager zijn dan Y.
Stel dat de rente zakt, dan wordt de FIL platter, en zal ze ook niet meer raken in Z, maar in een ander punt.
Men zal dus van Z naar een nieuw punt op de FIL willen gaan, en ‘fysiek’ investeren en te wandelen op de
FYL naar een nieuw punt; Q.
3
, Indien rode nutscurve, is optimaal punt Q*, en zal men dus zowel “sparen” als “investeren”. Omdat om
van Q naar Q* te gaan, je zal moeten sparen.
Indien de nutscurve meer naar rechts gaat; dan gaan we zowel fysiek gaan investeren alsook financieel
gaan lenen. In dit geval zou je kunnen zeggen, deze twee heffen elkaar op, maar het individu zal sowieso
zijn nut verbeteren! Fysiek investeren = investeren in een tweede huis, hierdoor kunnen we bijvoorbeeld
lenen om de investering te gaan financieren (door de lage rente!)
Stel: de rente wordt veel hoger…
Als we van Z naar Q gaan via de blauwe curve (FYL), dan gaan
we ‘fysiek’ lenen. Wat is fysiek lenen: leveringuitstel
bijvoorbeeld.
Stel de rode nutscurve, dan gaat Q* het hoogst haalbare
optimale punt zijn
Naar links bewegen = FINANCIEEL SPAREN
Naar rechts bewegen = FINANCIEEL LENEN
In dit geval is de rente hoog dus financieel sparen zal ook
interessanter zijn!
MEERWAARDE BANKEN
ð Wat is de meerwaarde van de kanalen en bestaan financiële markt?
Omdat men zo op een hogere nutscurve terecht kan komen
ð Wat zijn de voordelen van onderste kanaal vs bovenste kanaal? Wat is de meerwaarde van een
bank?
Een bank doet aan omzetting (termijn, schaal, munt). De bank transformeert, in tegenstelling tot
een beurs die dit niet kan doen.
4
