{Lessen van Thijs Tanghe ]
2BA RECHTEN 2025-2026
Qays Saif Khan Jahier
0
,Les 1 ....................................................................................................................................................................................................... 9
Wat is een verbintenis?........................................................................................................................................................................ 9
Juridisch kader .................................................................................................................................................................................... 9
Algemeen contractenrecht – contractbegrip en contractenrecht in perspectief .................................................................................... 10
Het leven van een contract ................................................................................................................................................................ 10
Soorten contracten ........................................................................................................................................................................... 10
Contractvrijheid ................................................................................................................................................................................ 11
Les 2 ..................................................................................................................................................................................................... 11
Beperkingen aan de contractvrijheid .................................................................................................................................................. 11
Fundamentele rechten ................................................................................................................................................................. 12
Verbod op rechtsmisbruik ............................................................................................................................................................. 12
Fraus omnia corrumpit ................................................................................................................................................................. 12
Wetsontduiking ............................................................................................................................................................................ 13
Buitencontractuele foutaansprakelijkheid ..................................................................................................................................... 13
Onderhandelingsvrijheid ................................................................................................................................................................... 13
Beperkingen aan de vrijheid in de onderhandelingen: precontractuele aansprakelijkheid ...................................................................... 13
Foutief afgebroken onderhandelingen ........................................................................................................................................... 14
Schending van precontractuele informatieplichten......................................................................................................................... 14
Geen misbruik of geweld ............................................................................................................................................................... 15
Afspraken tijdens de onderhandelingen – voorcontracten .................................................................................................................... 15
Voorcontracten ............................................................................................................................................................................ 15
Raam- of kaderovereenkomsten.................................................................................................................................................... 15
Totstankoming van een contract: consensualisme en formaliteiten ..................................................................................................... 16
Consensualisme .......................................................................................................................................................................... 16
Formaliteiten ............................................................................................................................................................................... 16
Totstandkoming van een contract: wilsovereenstemming .................................................................................................................... 16
Aanbod ........................................................................................................................................................................................ 16
Aanvaarding ................................................................................................................................................................................. 17
Les 3 ..................................................................................................................................................................................................... 17
Wilsautonomie ................................................................................................................................................................................. 17
Discrepantie tussen de werkelijk wil en de verklaarde wil ................................................................................................................ 18
Algemene voorwaarden (terms & conditions) ...................................................................................................................................... 18
Geldigheidsveristen .......................................................................................................................................................................... 19
Gebrek in de wil ................................................................................................................................................................................ 19
Bewustzijnsverlies ........................................................................................................................................................................ 19
Wilsgebrek: dwaling...................................................................................................................................................................... 19
Wilsgebrek: bedrog....................................................................................................................................................................... 20
Wilsgebrek: geweld ...................................................................................................................................................................... 20
Wilsgebrek: misbruik van omstandigheden .................................................................................................................................... 20
Bewijs en sancties bij wilsgebreken ............................................................................................................................................... 21
Gebrek aan rechts- of handelingsbekwaamheid.................................................................................................................................. 21
Rechtsbekwaamheid .................................................................................................................................................................... 21
1
, Handelingsbekwaamheid ............................................................................................................................................................. 21
Onbestaand, onmogelijk, ongeoorloofd of onbepaalbaar voorwerp ...................................................................................................... 21
Onmogelijk voorwerp/onbestaand voorwerp .................................................................................................................................. 22
Buiten de handel/ongeoorloofd voorwerp ...................................................................................................................................... 22
Onbepaalbaar voorwerp ............................................................................................................................................................... 22
Toekomstige goederen.................................................................................................................................................................. 22
Onbestaande, valse of ongeoorlfde oorzaak ....................................................................................................................................... 22
Geen of valse oorzaak................................................................................................................................................................... 22
Ongeoorloofde oorzaak ................................................................................................................................................................ 22
Bewijslast inzake oorzaak/ Oorzaak rechtsvergelijkend onder druk .................................................................................................. 23
Abstracte verbintenissen .............................................................................................................................................................. 23
Les 4 ..................................................................................................................................................................................................... 23
Benadeling ....................................................................................................................................................................................... 23
Wettelijke uitzonderingen.............................................................................................................................................................. 23
Strijdigheid met openbare orde of rechtsregel van dwingend recht ....................................................................................................... 23
Onrechtmatige bedingen ................................................................................................................................................................... 24
Onrechtmatige bedingen in consumentenovereenkomsten (b2c) .................................................................................................... 24
Onrechtmatige bedingen in ondernemingscontracten (b2b) ............................................................................................................ 24
Gemeenrechtelijk verbod op onrechtmatige bedingen (art. 5.52 BW) c2c ......................................................................................... 25
Sanctie voor geldigheidsgebrek bij sluiten contract: nietigverklaring ..................................................................................................... 25
Verweermiddelen ten aanzien van nietigverklaring.......................................................................................................................... 25
Gevolgen van de nietigverklaring ................................................................................................................................................... 26
Restitutie na nietigverklaring ......................................................................................................................................................... 26
Andere gevolgen van de nietigverklaring ......................................................................................................................................... 26
Sanctie voor geldigheidsgebrek na sluiten van contract: verval ............................................................................................................ 27
Verval wegens verdwijnen van voorwerp ........................................................................................................................................ 27
Toepassingsvereisten van verval ................................................................................................................................................... 27
Gevolgen van verval ...................................................................................................................................................................... 27
Les 5 ..................................................................................................................................................................................................... 27
Vertegenwoordiging .......................................................................................................................................................................... 27
Onmiddelijke vertegenwoordiging ................................................................................................................................................. 28
Middelijke vertegenwoordiging ...................................................................................................................................................... 28
Schijnvertegenwoordiging ............................................................................................................................................................. 28
Belangenconflict .......................................................................................................................................................................... 29
Verbindende kracht van de overeenkomst .......................................................................................................................................... 29
Verbintenissen en niet-verbintenisrechtelijke afspraken ...................................................................................................................... 29
Interpretatie van de overeenkomst ..................................................................................................................................................... 29
Verschillende benaderingen ......................................................................................................................................................... 29
Basisregel van interpretatie: gemeenschappelijke bedoeling .......................................................................................................... 29
Terugvalregel: interpretatie op basis van goede trouw? ................................................................................................................... 30
Interpretatierichtlijnen van de wetgever ......................................................................................................................................... 30
Subsidiaire interpretatieregels....................................................................................................................................................... 30
Interpretatieregels in bijzondere wetgeving .................................................................................................................................... 30
Contractuele interpretatieregels ................................................................................................................................................... 31
2
, Interpretatievrijheid van de rechter en de grenzen .......................................................................................................................... 31
Kwalificatie van een overeenkomst .................................................................................................................................................... 31
Kwalificatie van gemengde contracten ........................................................................................................................................... 31
Aanvulling......................................................................................................................................................................................... 31
Aanvulling op grond van de wet ..................................................................................................................................................... 32
Aanvulling op grond van gebruiken................................................................................................................................................. 32
Aanvulling op basis van goede trouw ............................................................................................................................................. 32
Contractualisering ........................................................................................................................................................................ 32
Matigende of beperkende werking van de goede trouw ........................................................................................................................ 32
Verbod op rechtsmisbruik ............................................................................................................................................................. 32
Intuitu personae................................................................................................................................................................................ 33
Specifieke regels voor intuitu personae verbintenissen ................................................................................................................... 33
Opeisbaarheid: opschortende voorwaarde en termijn ......................................................................................................................... 33
Opschortende voorwaarde ........................................................................................................................................................... 34
Gevolgen van opschortende voorwaarde: hangende voorwaarde (pendente conditione) .................................................................. 34
Gevolgen van opschortende voorwaarde: bij vervulling van de voorwaarde (eveniente conditione) .................................................... 34
Gevolgen van opschortende voorwaarde: bij niet-nakoming van de voorwaarde (deficiente conditione) ............................................ 34
Opschortende termijn of tijdsbepaling ........................................................................................................................................... 34
Gevolgen van opschortende termijn of tijdsbepaling ....................................................................................................................... 35
Les 6 ..................................................................................................................................................................................................... 35
Duur van contractuele verbintenissen ................................................................................................................................................ 35
Bepaalde duur.............................................................................................................................................................................. 35
Onbepaalde duur ......................................................................................................................................................................... 35
Verlenging of vernieuwing van het contract .................................................................................................................................... 35
Bijzondere wetgeving .................................................................................................................................................................... 36
Wederzijdse of minnelijke beëindiging ................................................................................................................................................ 36
Eenzijdige opzegging ......................................................................................................................................................................... 36
Gevolgen van de opzegging: naleving opzeggingstermijn ................................................................................................................. 36
Contractualisering: opzeggingsbedingen ....................................................................................................................................... 37
Ontbindende voorwaarde .................................................................................................................................................................. 37
Gevolgen van ontbindende voorwaarde: hangende de voorwaarde (pendente conditione) ................................................................ 37
Gevolgen van ontbindende voorwaarde: bij vervulling van de voorwaarde (eveniente conditione) ...................................................... 37
Gevolgen van ontbindende voorwaarde: bij niet-vervullign van de voorwaarde (deficiente conditione) ............................................... 38
Goederenrechtelijke gevolgen ........................................................................................................................................................... 38
Uitzonderingen op consensueel stelsel.......................................................................................................................................... 38
Causaal stelsel ............................................................................................................................................................................ 38
Gevolgen en uitwerking van contracten ten aanzien van derden ........................................................................................................... 38
Twee beginselen: relativiteit en tegenwerpelijkheid ........................................................................................................................ 38
Relativiteit van overeenkomsten .................................................................................................................................................... 39
Uitzonderingen op relativiteit: derdenbegunstiging ......................................................................................................................... 39
Sterkmaking ................................................................................................................................................................................. 39
Derdenbegunstiging: derdenbeding .................................................................................................................................................... 39
Bestaans- en geldigheidsvereisten ................................................................................................................................................ 39
Gevolgen ..................................................................................................................................................................................... 40
3