Samenvatting Criminologie Elena Meert
Samenvatting
CRIMINOLOGIE:
5 studiepunten
80% schriftelijk examen (open en gesloten
vragen via ANS)
20% presentatie beurs
Werkveldbezoeken (nieuwe gevangenis
Dendermonde en FPC Gent)
Deel 1:Fundamenten en kaders:
0
, Samenvatting Criminologie Elena Meert
Hoofdstuk 1: Het studie-object van de criminologie:
INLEIDING
Er worden elke dag misdaden gepleegd en iedereen kan slachtoffer worden van diefstal
of geweld.
Misdaad is een onderwerp dat bij menigeen vragen oproept zoals:
• Waarom worden sommige mensen misdadiger en hebben andere geen
andere behoefte de wet te overtreden?
• Zijn bepaalde soorten mensen crimineler dan anderen en zoja, hoe komt
dat?
• Is het waar dat er mensen zijn met aangeboren eigenschappen die hen
crimineel maken?
• …
“Criminologie is een wetenschap die betrouwbare en precieze kennis wil leveren over criminaliteit, over
mensen die misdaden plegen en over hoe daar op gereageerd kan worden. Dit betekent dat criminologen
nauwkeurige en gefundeerde antwoorden zoeken op de zojuist gestelde en nog veel andere vragen”
3 componenten in de definitie:
- Criminaliteit
- Mensen die misdaden plegen
- Hoe daarop gereageerd wordt
= een multidisciplinaire wetenschap verschillende invalshoeken die linken maken vanuit andere vakke
Het Omgaan
Het meten Het verklaren
definiëren met /
van van
van reageren op
criminaliteit criminaliteit
criminaliteit criminaliteit
Hoofdstuk 2: criminalisteitsdefinities:
2.1 INLEIDING
Misdaad als centraal concept in
de criminologie:
• De misdaad = centraal concept in de criminologische wetenschap. Het is
belangrijk voor de criminologie om te weten wat men onder misdaad
verstaat.
• Misdaad zorgt voor angst woede + fascinatie / geliefd als entertainment
• Antwoorden op criminologie zijn vaak tijdelijk, betrekkelijk of onzinnig
• Criminologen hanteren uiteenlopende criminaliteitsdefinities
o Variëren van strafrechtelijke criminaliteitsdefinities (of bredere
juridische definities) tot de definitie van criminaliteit of deviantie
(afwijkend gedrag) in termen van de impact van menselijk gedrag en/of
de schade die er het gevolg van is (niet alle schadelijke handelingen
zijn immers strafbaar gesteld).
1
, Samenvatting Criminologie Elena Meert
o Andere criminologen beschouwen criminaliteit als een inbreuk op
morele normen of zij definiëren criminaliteit in termen van inbreuken op
mensenrechten
• De wijze waarop criminaliteit wordt geconcipieerd is bepalend voor de
perceptie van de criminologie als wetenschap
Uit de criminaliteitsdefinitie en haar betekenis vloeit de rest voort: het wetenschappelijk
karakter van de criminologie, de methode, de afbakening van het studieterrein, taak en
functie, de rol van de criminoloog, …
Examenvraag: waarom is het belangrijk om te weten vanuit welke
criminilatietsdefinitie een criminoloog vertrekt?”
Beleidspunten en prioriteiten:
Beleidsprioriteiten:
- Fraudebestrijding als topprioriteit
- Aanbevelingen onderzoekscommissie seksueel misbruik
- Strijd tegen seksuele uitbuiting van kinderen
- Terreurbestrijding: berechting van terroristische strijders in het land waar
de delicten gepleegd werden + levenslang opvolgen van veroordeelde
terroristen (meer dan 2 jaar gevangenisstraf) + Europese zwarte lijst voor
extremistische haatpredikers die Europa niet meer binnen mogen
wettelijke basis creëren om drugstesten te kunnen verplichten in gevangenissen,
detentiehuizen, …: komen tot drugvrije gevangenissen
Nultolerantie voor geweld tegen politiemensen, brandweerlui, ambulanciers en
leerkrachten
Biometrische controle in voetbalstadions
Inzagerecht voor slachtoffers verbeteren en privacy van slachtoffers beter in
dossiers: meer aandacht voor slachtoffers
Samengevat:
Criminologen gebruiken niet één maar verschillende definities van criminaliteit,
en juist die keuze bepaalt wat zij wel en niet zien, wat gemeten wordt, wie als
dader of slachtoffer verschijnt en welke beleidsantwoorden denkbaar worden.
Verschillende definities geven dus verschillende brillen om naar dezelfde
werkelijkheid te kijken. In dit hoofdstuk verkennen we in gewone taal de
belangrijkste criminaliteitsdefinities, met telkens enkele vragen om jouw kritisch
denken te prikkelen.
2
, Samenvatting Criminologie Elena Meert
Schema:
Alledaagse Juridische
definities misdaaddefinities
Conventionele Morele
normatieve misdaaddefinities
misdaaddefinities
Sociale
Criminaliteits- Normatieve misdaaddefinities
definitie criminaliteits-
definities Kritisch normatieve
misdaaddefinities
Labelling
Conventionele reactieve
misdaaddefinities Conflict
theoretisch
Reactieve
misdaad-
definities Kritisch reactieve
misdaaddefinities Neo-marxistisch
2.2 ALLEDAAGSE CRIMINALITEITSDEFINITIES
Het publiek:
Eigen ervaringen en achtergronden spelen een belangrijke rol.
Opvattingen over criminaliteit veranderen in samenhang met biografische en sociale
ontwikkelingen.
Iedereen heeft een andere omschrijving (op wat je je basseert, welke krant lees je? Met
wie omring je je?)
Effect van de media:
• Media dragen bij tot het in stand houden van stereotype criminaliteitsbeelden en
het verstrekken van kennis over nieuwe vormen van criminaliteit. zoals
witteboordencriminaliteit en fraude
• Gaan mee in veranderende tendens om meer aandacht te vestigen op straf en
vergelding
• Grote impact op hoe de mens zich verhoud en denkt over criminaliteit
• = Geen neutrale spiegel van criminaliteit gaan actief selecteren welke feiten
aandacht krijgen en hoe ze worden gekaderd
Voorbeeld – de media – aandacht voor één enkel geweldsmisdrijf met dodelijke
afloop. De hoeveelheid berichten ov er die enkele gebeurtenis wekt de indruk dat
zulke misdrijven op grote schaal worden gepleegd. “De laatste jaren is er een
3
Samenvatting
CRIMINOLOGIE:
5 studiepunten
80% schriftelijk examen (open en gesloten
vragen via ANS)
20% presentatie beurs
Werkveldbezoeken (nieuwe gevangenis
Dendermonde en FPC Gent)
Deel 1:Fundamenten en kaders:
0
, Samenvatting Criminologie Elena Meert
Hoofdstuk 1: Het studie-object van de criminologie:
INLEIDING
Er worden elke dag misdaden gepleegd en iedereen kan slachtoffer worden van diefstal
of geweld.
Misdaad is een onderwerp dat bij menigeen vragen oproept zoals:
• Waarom worden sommige mensen misdadiger en hebben andere geen
andere behoefte de wet te overtreden?
• Zijn bepaalde soorten mensen crimineler dan anderen en zoja, hoe komt
dat?
• Is het waar dat er mensen zijn met aangeboren eigenschappen die hen
crimineel maken?
• …
“Criminologie is een wetenschap die betrouwbare en precieze kennis wil leveren over criminaliteit, over
mensen die misdaden plegen en over hoe daar op gereageerd kan worden. Dit betekent dat criminologen
nauwkeurige en gefundeerde antwoorden zoeken op de zojuist gestelde en nog veel andere vragen”
3 componenten in de definitie:
- Criminaliteit
- Mensen die misdaden plegen
- Hoe daarop gereageerd wordt
= een multidisciplinaire wetenschap verschillende invalshoeken die linken maken vanuit andere vakke
Het Omgaan
Het meten Het verklaren
definiëren met /
van van
van reageren op
criminaliteit criminaliteit
criminaliteit criminaliteit
Hoofdstuk 2: criminalisteitsdefinities:
2.1 INLEIDING
Misdaad als centraal concept in
de criminologie:
• De misdaad = centraal concept in de criminologische wetenschap. Het is
belangrijk voor de criminologie om te weten wat men onder misdaad
verstaat.
• Misdaad zorgt voor angst woede + fascinatie / geliefd als entertainment
• Antwoorden op criminologie zijn vaak tijdelijk, betrekkelijk of onzinnig
• Criminologen hanteren uiteenlopende criminaliteitsdefinities
o Variëren van strafrechtelijke criminaliteitsdefinities (of bredere
juridische definities) tot de definitie van criminaliteit of deviantie
(afwijkend gedrag) in termen van de impact van menselijk gedrag en/of
de schade die er het gevolg van is (niet alle schadelijke handelingen
zijn immers strafbaar gesteld).
1
, Samenvatting Criminologie Elena Meert
o Andere criminologen beschouwen criminaliteit als een inbreuk op
morele normen of zij definiëren criminaliteit in termen van inbreuken op
mensenrechten
• De wijze waarop criminaliteit wordt geconcipieerd is bepalend voor de
perceptie van de criminologie als wetenschap
Uit de criminaliteitsdefinitie en haar betekenis vloeit de rest voort: het wetenschappelijk
karakter van de criminologie, de methode, de afbakening van het studieterrein, taak en
functie, de rol van de criminoloog, …
Examenvraag: waarom is het belangrijk om te weten vanuit welke
criminilatietsdefinitie een criminoloog vertrekt?”
Beleidspunten en prioriteiten:
Beleidsprioriteiten:
- Fraudebestrijding als topprioriteit
- Aanbevelingen onderzoekscommissie seksueel misbruik
- Strijd tegen seksuele uitbuiting van kinderen
- Terreurbestrijding: berechting van terroristische strijders in het land waar
de delicten gepleegd werden + levenslang opvolgen van veroordeelde
terroristen (meer dan 2 jaar gevangenisstraf) + Europese zwarte lijst voor
extremistische haatpredikers die Europa niet meer binnen mogen
wettelijke basis creëren om drugstesten te kunnen verplichten in gevangenissen,
detentiehuizen, …: komen tot drugvrije gevangenissen
Nultolerantie voor geweld tegen politiemensen, brandweerlui, ambulanciers en
leerkrachten
Biometrische controle in voetbalstadions
Inzagerecht voor slachtoffers verbeteren en privacy van slachtoffers beter in
dossiers: meer aandacht voor slachtoffers
Samengevat:
Criminologen gebruiken niet één maar verschillende definities van criminaliteit,
en juist die keuze bepaalt wat zij wel en niet zien, wat gemeten wordt, wie als
dader of slachtoffer verschijnt en welke beleidsantwoorden denkbaar worden.
Verschillende definities geven dus verschillende brillen om naar dezelfde
werkelijkheid te kijken. In dit hoofdstuk verkennen we in gewone taal de
belangrijkste criminaliteitsdefinities, met telkens enkele vragen om jouw kritisch
denken te prikkelen.
2
, Samenvatting Criminologie Elena Meert
Schema:
Alledaagse Juridische
definities misdaaddefinities
Conventionele Morele
normatieve misdaaddefinities
misdaaddefinities
Sociale
Criminaliteits- Normatieve misdaaddefinities
definitie criminaliteits-
definities Kritisch normatieve
misdaaddefinities
Labelling
Conventionele reactieve
misdaaddefinities Conflict
theoretisch
Reactieve
misdaad-
definities Kritisch reactieve
misdaaddefinities Neo-marxistisch
2.2 ALLEDAAGSE CRIMINALITEITSDEFINITIES
Het publiek:
Eigen ervaringen en achtergronden spelen een belangrijke rol.
Opvattingen over criminaliteit veranderen in samenhang met biografische en sociale
ontwikkelingen.
Iedereen heeft een andere omschrijving (op wat je je basseert, welke krant lees je? Met
wie omring je je?)
Effect van de media:
• Media dragen bij tot het in stand houden van stereotype criminaliteitsbeelden en
het verstrekken van kennis over nieuwe vormen van criminaliteit. zoals
witteboordencriminaliteit en fraude
• Gaan mee in veranderende tendens om meer aandacht te vestigen op straf en
vergelding
• Grote impact op hoe de mens zich verhoud en denkt over criminaliteit
• = Geen neutrale spiegel van criminaliteit gaan actief selecteren welke feiten
aandacht krijgen en hoe ze worden gekaderd
Voorbeeld – de media – aandacht voor één enkel geweldsmisdrijf met dodelijke
afloop. De hoeveelheid berichten ov er die enkele gebeurtenis wekt de indruk dat
zulke misdrijven op grote schaal worden gepleegd. “De laatste jaren is er een
3
