METABOLISME
SAMENVATTING
H1
Begrippen
- Orthologie
• Biomoleculen die op elkaar lijken
• In verschillende organismen
• Bv. insuline en cytochroom c
o Runderinsuline lijkt veel op mensinsuline
- Paralogie
• Biomoleculen die op elkaar lijken
• Binnen 1 organisme
• Oorzaak
o Genduplicaties " mutatie " verkrijgen nieuwe functie
• Bv. insuline-like-growthfactoren
o Paraloog van insuline
• Bv. hemoglobine
o Volwassen (α2β2) en foetaal (α2γ2)
o Foetaal hogere zuurstofaffiniteit
- Polymorfismen
• Verschil in menselijk genoom
o Klein of groot
• Tussen mensen onderling
• Oorzaak
o Mutaties
• Bv. bloedgroepen of sikkelcelziekte
- Glycosaminoglycanen (GAG)
• Suiker
• Polair
o Binden veel water
• Negatief geladen
o COO-
• Repeterende disacharide eenheid
• Proteoglycanen
o Covalent gebonden aan eiwit
• Functies
o In extracellulaire ruimte
§ Bindweefsel
§ Bloedbaan
§ Kraakbeen
§ Gewrichten
o Geeft stevigheid
• Voorbeelden
o Hyaluronzuur
§ In
o Glasachtig lichaam (oog)
o Navelstreng
o Gewrichtsvloeistof (smerend effect)
o Heparine
§ In
o Bloedvaatwand (bekleding)
o Natuurlijke antistolling
1
, o Medische toepassing antistolling
Aminozuren
Structuren niet kunnen tekenen
- Niet-polair, alifatisch
- Aromatische R-groepen
- Polair, ongeladen
2
,- Positief geladen R-groep
Histidine
(His, or H)
!
- Negatief geladen R-groep
3
, H2
Metabolisme
- Collectief van chemische reacties
• In levend organisme
• Doel
o Organisme gezond te houden
• Soorten
o Hyper: te veel metabolisme
o Hypo: te weinig metabolisme " weinig ATP-synthese
• Samenwerking tussen
o Organen en weefsels " geregeld door hormonen
§ Hormonen
o Bv. schildklierhormoon
· Hyperthyroidie
¸ Te veel hormoon
¸ Genexpressie zorgt voor
p Versnelling metabolisme
p Stijging zuurstofverbruik
p Stijging ruststofwisseling
p Stijging lichaamstemperatuur
· Hypothyroidie
¸ Te weinig hormoon
¸ Genexpressie zorgt voor
p Vertraging metabolisme
p Daling zuurstofverbruik
p Daling ruststofwisseling
p Daling lichaamstemperatuur
o Bv. pancreatische hormonen " insuline en glucagon
· Diabetes " hyperglykemie " insuline nodig
· Te weinig bloedglucose " hypoglykemie " glucagon nodig
o Traagwerkende hormonen
· Transcriptie, translatie, microRNAs " expressie van genen die
coderen voor fluxverandering
o Snelwerkende hormonen
· Allosterie " fosforylering/defosforylering " veranderen gedrag
bestaande enzymen " fluxverandering
- Kankercellen
• Gereduceerd collectief van chemische reacties
• Doel: groei van kankercellen
- Dmv regeling en orkestratie
• Vergelijking orkest
o Spelers: enzymen
o Muziek: metabolietenflux
o Partituur: genoominformatie
§ Bij soort evolueert dit
§ Bij individu met fouten hierin " aangeboren of verworven " metabole
basis van ziekte
o Dirigent: hormoon
• Alles moet in beweging zijn
- Complex en dynamisch
• Niveaus voor vergemakkelijken
o 1: indelen in metabole paden/wegen
§ Logische volgorde van chemische reacties
o Metabolieten die chemisch veranderen
4
SAMENVATTING
H1
Begrippen
- Orthologie
• Biomoleculen die op elkaar lijken
• In verschillende organismen
• Bv. insuline en cytochroom c
o Runderinsuline lijkt veel op mensinsuline
- Paralogie
• Biomoleculen die op elkaar lijken
• Binnen 1 organisme
• Oorzaak
o Genduplicaties " mutatie " verkrijgen nieuwe functie
• Bv. insuline-like-growthfactoren
o Paraloog van insuline
• Bv. hemoglobine
o Volwassen (α2β2) en foetaal (α2γ2)
o Foetaal hogere zuurstofaffiniteit
- Polymorfismen
• Verschil in menselijk genoom
o Klein of groot
• Tussen mensen onderling
• Oorzaak
o Mutaties
• Bv. bloedgroepen of sikkelcelziekte
- Glycosaminoglycanen (GAG)
• Suiker
• Polair
o Binden veel water
• Negatief geladen
o COO-
• Repeterende disacharide eenheid
• Proteoglycanen
o Covalent gebonden aan eiwit
• Functies
o In extracellulaire ruimte
§ Bindweefsel
§ Bloedbaan
§ Kraakbeen
§ Gewrichten
o Geeft stevigheid
• Voorbeelden
o Hyaluronzuur
§ In
o Glasachtig lichaam (oog)
o Navelstreng
o Gewrichtsvloeistof (smerend effect)
o Heparine
§ In
o Bloedvaatwand (bekleding)
o Natuurlijke antistolling
1
, o Medische toepassing antistolling
Aminozuren
Structuren niet kunnen tekenen
- Niet-polair, alifatisch
- Aromatische R-groepen
- Polair, ongeladen
2
,- Positief geladen R-groep
Histidine
(His, or H)
!
- Negatief geladen R-groep
3
, H2
Metabolisme
- Collectief van chemische reacties
• In levend organisme
• Doel
o Organisme gezond te houden
• Soorten
o Hyper: te veel metabolisme
o Hypo: te weinig metabolisme " weinig ATP-synthese
• Samenwerking tussen
o Organen en weefsels " geregeld door hormonen
§ Hormonen
o Bv. schildklierhormoon
· Hyperthyroidie
¸ Te veel hormoon
¸ Genexpressie zorgt voor
p Versnelling metabolisme
p Stijging zuurstofverbruik
p Stijging ruststofwisseling
p Stijging lichaamstemperatuur
· Hypothyroidie
¸ Te weinig hormoon
¸ Genexpressie zorgt voor
p Vertraging metabolisme
p Daling zuurstofverbruik
p Daling ruststofwisseling
p Daling lichaamstemperatuur
o Bv. pancreatische hormonen " insuline en glucagon
· Diabetes " hyperglykemie " insuline nodig
· Te weinig bloedglucose " hypoglykemie " glucagon nodig
o Traagwerkende hormonen
· Transcriptie, translatie, microRNAs " expressie van genen die
coderen voor fluxverandering
o Snelwerkende hormonen
· Allosterie " fosforylering/defosforylering " veranderen gedrag
bestaande enzymen " fluxverandering
- Kankercellen
• Gereduceerd collectief van chemische reacties
• Doel: groei van kankercellen
- Dmv regeling en orkestratie
• Vergelijking orkest
o Spelers: enzymen
o Muziek: metabolietenflux
o Partituur: genoominformatie
§ Bij soort evolueert dit
§ Bij individu met fouten hierin " aangeboren of verworven " metabole
basis van ziekte
o Dirigent: hormoon
• Alles moet in beweging zijn
- Complex en dynamisch
• Niveaus voor vergemakkelijken
o 1: indelen in metabole paden/wegen
§ Logische volgorde van chemische reacties
o Metabolieten die chemisch veranderen
4
