Samenvatting - Het zenuwstelsel - fysiologie & pathofysiologie II

Het zenuwstelsel
Organisatie van het zenuwstelsel
Macroscopisch
Het cerebrum
 Analytische capaciteit
 Bewustzijn
 Functies
o Rhinencephalon  ontvangen en verwerken van olfactorische
stimuli
o Ontvangt sensorische informatie via thalamus
o Cortex voor bewuste perceptie en bewuste spierbewegingen
o Linker hemisfeer stuurt signalen naar rechter hemisfeer en
omgekeerd



Het cerebellum
 10% van de inhoud van CZS
 50% van alle neuronen van CZS
 Functies
o Verzamelt input uit alle hersendelen, oog en oor
 Verhouding afferente (sensorisch) en efferente (motorisch) vezels
= 40 : 1
o Motoriek, coördinatie, fine-tuning
 Beschadiging cerebellum: ataxie, wijde stand, tremoren,
dysmetrie, …
 Onderverdeling
o Vestibulocerebellum
 Verbonden met vestibulair systeem, oor, pons en medulla
oblongata
 Functie: lichaamsbalans & controle over oogbewegingen
o Spinocerebellum
 Input van spier-rekreceptoren via ruggenmerg en hersenstam
 Functie: reguleren spiertonus en coördinatie
o Cerebrocerebellum
 Grootste deel
 Input van motordelen vanuit cerebrale cortex via neuronen in
de pons
 Functie: coördineert bewuste bewegingen

,Het diencephalon
 Thalamus, subthalamus en hypothalamus  omgeven 3de hersenventrikel
o Thalamus = schakelcentrum
 Alle sensorische input (behalve olfactorische input) loopt via
hier richting cerebrale cortex
o Hypothalamus = regulatiecentrum autonoom zenuwstelsel
 Temperatuur regulatie hersenen
 Meet osmolariteit cerebrospinaal vocht
 Controleert endocrinologisch systeem
o Subthalamus = schakelcentrum, apart van de thalamus
 Functie:
o Doorgeven sensorische informatie aan cerebrale cortex en andere
hersendelen
o Homeostase


Hersenstam en craniale zenuwen
 Verbinding tussen hersenen en ruggenmerg
 Bestaat uit: mesencephalon, pons en medulla oblongata
 12 kopzenuwen
o n. hypoglossus (XII) aangetast  tong wil niet meer in de mond
o n. trigeminus (X) aangetast  asymmetrie in m. temporalis



Het neuronale micromilieu
 Inhoud micromilieu invloed op neurale functie maar ook andersom
 Bloed geen geschikt medium voor neuronen door variabele samenstelling


Regulatie van micromilieu of ‘brain extracellular fluid’ (BECF) van
het CZS
 Gebeurt dmv:
 Bloedhersenbarrière
 Cerebrospinale vloeistof beïnvloedt voor groot deel samenstelling
micromilieu
 Gliacellen conditioneren micromilieu


Bloedhersenbarrière
Opbouw:

,  Tight junctions tussen endotheelcellen
 Continue lipide bilayer
 Continu basaalmembraan onder endotheelcellen
 Astrocyten voetjes vormen continue laag rond endotheelcellen

Regulatie door bloedhersenbarrière:

 Hoe groter molecule, hoe moeilijker doorheen barrière
 Hoe lager vetoplosbaarheid, hoe moeilijker doorheen barrière
 Hoe meer geladen, hoe moeilijker doorheen barrière
 Hoe meer gebonden aan eiwitten, hoe moeilijker doorheen barrière

 Wat wel doorheen hersenbarrière kan
o Kleine, hoog vetoplosbare moleculen
o Water
o Wateroplosbare componenten  via transmembraan transporters
 Afwijkende bloedhersenbarrière bij collie-achtigen  transporteiwit P-
glycoproteïne pompt medicijnen uit hersenen



Circumventriculaire organen:

 Zones waar bloedhersenbarrière niet volledig is  leaky capillairen
  hersenen kunnen reageren op wat er in lichaam gebeurt
 Functies
o Chemosensitieve organen
o Staal van perifeer bloed voor endocriene feedback
o Controleren metabole regulatie, afgifte van hormonen
o Controleren waterbalans en elektrolythuishouding
o Toxine detectie in bloed
o Homeostase
 Opbouw
o Gevasculariseerde zones in hersenen
o Fenestrae tussen endotheelcellen
o Permeabel basaalmembaan
o Astrocyten voetjes vormen geen volledige cirkel rondom capillairen
o Uitzondering: enkel subcommissuraal orgaan heeft non-
gefenestreerde capillairen


Cerebrospinale vloeistof
 Functies
o Bescherming tegen mechanische beschadiging door shockabsorptie
o Voorzien van doorbloeding
o Chemische stabiliteit (bescherming tegen acute verandering in
bloed)

, o Ischemie preventie  wanneer druk verhoogd, zal CFS volume
verminderen
 Onderzoek van CFS
o Doorzichtig = normaal
o Rood = te veel bloed aanwezig  ontstekingsreactie
o Geel = te veel eiwitten aanwezig  infecties, meningitis, ontsteking
 Queckenstedt test
o Test bij vermoeden van tumor in ruggenmerg (indien geen MRI of CT
beschikbaar)
o v. jugularis dichtknijpen in intracraniale compartiment  druk in
lumbale subarachnoïdale ruimte moet verhogen, zoniet is er een
probleem in ruggenmerg
 Pathofysiologie: hydrocephalus (waterhoofd)  door te veel productie of te
weinig afvoer CFS



Gliacellen
 Beïnvloeden micromilieu en samenstelling BECF
o Oligodentrocyten beïnvloeden pH en ijzermetabolisme in hersenen
o Astrocyten nemen K op en verspreiden het over de hersenen via hun
syncytium
= kalium spatial buffering
o Astrocyten moduleren cerebrale circulatie




Conductie van actiepotentialen
De rustmembraanpotentiaal
 Vloeistoffen ver van celmembraan zijn elektrisch neutraal, buitenste lagen
celmembraan hebben elektrische eigenschappen  elektrische activiteit
neuron = eigenschap van het celmembraan
 Rustmembraanpotentiaal  selectieve permeabiliteit voor ionen
o Celmembraan permeabel voor K  K gaat naar extracellulair
o Relatief weinig ladingen op celmembraan bij
rustmembraanpotentiaal
 Slechts klein aantal ionen nodig om negatief membraanpotentiaal
te produceren
 Hoe groter verschil in concentratie, hoe meer effect op
membraanpotentiaal
o Rustmembraanpotentiaal intracellulair negatief geladen  wordt
veroorzaakt door actief iontransport en passieve diffusie
 Cellen houden K-gehalte intracellulair hoog en Na-gehalte extracellulair
hoog mbv Na-K-ATPase-pomp  3 Na naar buiten, 2 K naar binnen 
intracellulair iets negatiever