Issue: probleem
Rule: regel
Application: toepassing
Conclusion: conclusie
Vrij verkeer van goederen
Probleem
Regel
Primair Unierecht: art. 28, 34-36 VWEU (vrij verkeer van goederen,
verbod van kwantitatieve beperkingen en maatregelen van gelijke
werking als kwantitatieve beperkingen)
Harmonisatie?
- Kijken of expliciet in casus is vermeld
- Geziene theorie (zie hieronder)
Uitzonderingen:
- Art. 114, lid 4 VWEU:
o Handhaven van maatregelen aangenomen voor
harmonisatie/ nationale regel voor Europese regel en je wil
nationale regel handhaven
- Art. 114, lid 5 VWEU:
o Treffen van maatregelen na harmonisatie/ aannemen van
nieuwe nationale wetgeving nadat de Europese richtlijn werd
aangenomen
Lidstaten kunnen in principe niet afwijken van de
harmonisatiemaatregel:
Art. 114 VWEU: harmonisatierichtlijn: lidstaten kunnen in principe de
uitzonderingen in het hoger belang uitdrukkelijk voorzien in het Verdrag
of de dwingende redenen van algemeen belang niet meer inroepen,
indien, en in de mate dat, er een harmonisatiemaatregel is genomen op
grond van art. 114 VWEU die in de bescherming van deze hogere
belangen voorziet (Denkavit)
- Cumulatieve voorwaarden art. 114, lid 4 VWEU:
o Bepalingen vinden hun rechtvaardiging in gewichtige eisen
als bedoeld in art. 36 VWEU of verband houdend met de
bescherming van het (arbeids)milieu
o Kennisgeving Commissie
Hypothese
Indien kennisgeving: ja
Indien geen kennisgeving: nee
- Cumulatieve voorwaarden art. 114, lid 5 VWEU:
, o Nieuwe wetenschappelijke gegevens
o Bescherming van (arbeids)milieu
o Specifiek probleem van die lidstaat
o Kennisgeving Commissie
Hypothese
Indien specifiek probleem en kennisgeving: ja
Indien geen specifiek probleem en geen
kennisgeving: nee
Rechtspraak
- Dassonville, Cassis De Dijon, Keck & Mithouard, Commissie t. Italië
- Denkavit
Toepassing
Toepassingsgebied :
- Is er een ‘goed’
o = goederen zijn producten die op geld waardeerbaar zijn en
het voorwerp van handelstransacties kunnen vormen
(Commissie t. Italië)
- Is er een grensoverschrijdend element?
o Er moet handel zijn tussen de lidstaten
Soort belemmering?
- Tarifaire belemmering: invoerrechten/ heffingen (art. 30 VWEU)
o Geen uitzonderingen mogelijk!!!
- Non-tarifaire belemmering: alle andere beperkingen zonder
invoertaksen (art. 34/35 VWEU)
INDIEN NON-TARIFAIR
Invoer- of uitvoerbeperking?
- Invoerbeperkingen: art. 34 VWEU
- Uitvoerbeperkingen: art. 35 VWEU
Kwantitatieve beperking of maatregel van gelijke werking?
Kwantitatieve beperking: quota/ algemeen verbod
Maatregel van gelijke werking
- = iedere handelsregeling der lidstaten die de intracommunautaire
handel rechtstreeks of onrechtstreeks, daadwerkelijk of potentieel
kan belemmeren (Dassonville)
- Welk soort maatregel?
o Open discriminatie
= expliciet onderscheid tussen nationale en
buitenlandse producten (zichtbaar en rechtstreeks)
Bv. Buy Irish zaak: Ierse OH voerde campagne in om
consumenten aan te moedigen om Ierse producten te
kopen ipv buitenlandse producten
o Indirecte discriminatie → zie Nederlandse jenever zaak
= neutrale maatregel die vooral buitenlandse
producten treft
, Bv. Nederlandse jenever zaak: NL bepaalde dat jenever
enkel verkocht mocht worden indien ze minsten 35%
alcohol bevatte. Belgische jenever bevatte 30%,
waardoor ze niet op de NL markt verkocht kon worden.
NL regel leek op het eerste gezicht neutraal (stond
nergens Belgische producten zijn verboden) maar in
werkelijkheid trof de regel vooral Belgische
jeneverproducenten.
o Maatregel zonder onderscheid
= geldt voor iedereen maar belemmert markttoegang
dus maatregel is niet discriminerend, maar omdat de
lidstaten verschillende wetgeving hanteren ontstaat er
toch een probleem
2 zaken nagaan
Markttoegangstest: toegang tot de markt
bemoeilijken of beperken door nationale
wetgeving? (Commissie t. Italië)
Verkoopsmodaliteit of producteis?
o Verkoopsmodaliteit: regels over de
verkoopwijze o.a. openingsuren, reclame,
verkoop met verlies (Keck & Mithouard)
o Producteis: eisen aan het product zelf o.a.
afmetingen, gewicht, verpakking,
etikettering
Vallen onder art. 34 VWEU dus
verboden!
Principe van wederzijdse erkenning:
een product dat rechtmatig
geproduceerd en verkocht wordt in 1
lidstaat, moet in principe ook
toegelaten worden in andere
lidstaten
Rechtvaardiging op grond van art. 36 VWEU of dwingende behoeften?
Art. 36 VWEU:
- Bescherming van de openbare zedelijkheid, de openbare orde, de
openbare veiligheid
- Bescherming van de gezondheid
- Bescherming van het leven van personen, dieren of planten
- Bescherming van het nationaal artistiek historisch en
archeologisch bezit of uit hoofde van bescherming van de
industriële en commerciële eigendom
Dwingende behoeften (Cassis De Dijon) → enkel voor maatregelen
zonder onderscheid!!!
- Consumentenbescherming
- Eerlijke handel
- Bescherming volksgezondheid
- Doeltreffendheid fiscale controles
, - Milieubescherming
= open-ended lijst
Proportionaliteitstoets
- Helpt de maatregel werkelijk om het doel te bereiken?
- Bestaat er een minder beperkende maatregel om doel te bereiken/
hoger belang te vrijwaren?
o Bv. etikettering ipv verbod
Conclusie
Wat betreft harmonisatie
Er is een harmonisatierichtlijn, dus in principe zijn afwijkingen niet
toegestaan, MAAR
- Indien kennisgegeven (+ ev. specifiek probleem lidstaat), is dit in
overeenstemming met het EU-recht op basis van art. 114, lid 4/5
VWEU, aangezien … de maatregel kan rechtvaardigen op grond
van … zoals voorzien in artikel …
- In elke hypothese inzake kennisgeving (specifiek LS-probleem) is
niet aan de voorwaarden van art. 114, lid 4/5 VWEU voldaan, want
niet ter bescherming van … dus de wetgeving is niet in
overeenstemming met het EU-recht
Wat betreft vrij verkeer van goederen
- Nee, de wetgeving is een maatregel van gelijke werking als
kwantitatieve beperking die zonder onderscheid van toepassing is.
Dit is verboden, maar de wetgeving is gerechtvaardigd en
proportioneel op grond van artikel… Dit heeft tot gevolg dat de
wetgeving in overeenstemming is met het EU-recht
- Ja, de wetgeving is een maatregel van gelijke werking als
kwantitatieve beperking die zonder onderscheid van toepassing is.
Dit is verboden, de wetgeving is gerechtvaardigd maar niet
proportioneel bevonden. Dit heeft tot gevolg dat de wetgeving niet
in overeenstemming is met het EU-recht.
Rule: regel
Application: toepassing
Conclusion: conclusie
Vrij verkeer van goederen
Probleem
Regel
Primair Unierecht: art. 28, 34-36 VWEU (vrij verkeer van goederen,
verbod van kwantitatieve beperkingen en maatregelen van gelijke
werking als kwantitatieve beperkingen)
Harmonisatie?
- Kijken of expliciet in casus is vermeld
- Geziene theorie (zie hieronder)
Uitzonderingen:
- Art. 114, lid 4 VWEU:
o Handhaven van maatregelen aangenomen voor
harmonisatie/ nationale regel voor Europese regel en je wil
nationale regel handhaven
- Art. 114, lid 5 VWEU:
o Treffen van maatregelen na harmonisatie/ aannemen van
nieuwe nationale wetgeving nadat de Europese richtlijn werd
aangenomen
Lidstaten kunnen in principe niet afwijken van de
harmonisatiemaatregel:
Art. 114 VWEU: harmonisatierichtlijn: lidstaten kunnen in principe de
uitzonderingen in het hoger belang uitdrukkelijk voorzien in het Verdrag
of de dwingende redenen van algemeen belang niet meer inroepen,
indien, en in de mate dat, er een harmonisatiemaatregel is genomen op
grond van art. 114 VWEU die in de bescherming van deze hogere
belangen voorziet (Denkavit)
- Cumulatieve voorwaarden art. 114, lid 4 VWEU:
o Bepalingen vinden hun rechtvaardiging in gewichtige eisen
als bedoeld in art. 36 VWEU of verband houdend met de
bescherming van het (arbeids)milieu
o Kennisgeving Commissie
Hypothese
Indien kennisgeving: ja
Indien geen kennisgeving: nee
- Cumulatieve voorwaarden art. 114, lid 5 VWEU:
, o Nieuwe wetenschappelijke gegevens
o Bescherming van (arbeids)milieu
o Specifiek probleem van die lidstaat
o Kennisgeving Commissie
Hypothese
Indien specifiek probleem en kennisgeving: ja
Indien geen specifiek probleem en geen
kennisgeving: nee
Rechtspraak
- Dassonville, Cassis De Dijon, Keck & Mithouard, Commissie t. Italië
- Denkavit
Toepassing
Toepassingsgebied :
- Is er een ‘goed’
o = goederen zijn producten die op geld waardeerbaar zijn en
het voorwerp van handelstransacties kunnen vormen
(Commissie t. Italië)
- Is er een grensoverschrijdend element?
o Er moet handel zijn tussen de lidstaten
Soort belemmering?
- Tarifaire belemmering: invoerrechten/ heffingen (art. 30 VWEU)
o Geen uitzonderingen mogelijk!!!
- Non-tarifaire belemmering: alle andere beperkingen zonder
invoertaksen (art. 34/35 VWEU)
INDIEN NON-TARIFAIR
Invoer- of uitvoerbeperking?
- Invoerbeperkingen: art. 34 VWEU
- Uitvoerbeperkingen: art. 35 VWEU
Kwantitatieve beperking of maatregel van gelijke werking?
Kwantitatieve beperking: quota/ algemeen verbod
Maatregel van gelijke werking
- = iedere handelsregeling der lidstaten die de intracommunautaire
handel rechtstreeks of onrechtstreeks, daadwerkelijk of potentieel
kan belemmeren (Dassonville)
- Welk soort maatregel?
o Open discriminatie
= expliciet onderscheid tussen nationale en
buitenlandse producten (zichtbaar en rechtstreeks)
Bv. Buy Irish zaak: Ierse OH voerde campagne in om
consumenten aan te moedigen om Ierse producten te
kopen ipv buitenlandse producten
o Indirecte discriminatie → zie Nederlandse jenever zaak
= neutrale maatregel die vooral buitenlandse
producten treft
, Bv. Nederlandse jenever zaak: NL bepaalde dat jenever
enkel verkocht mocht worden indien ze minsten 35%
alcohol bevatte. Belgische jenever bevatte 30%,
waardoor ze niet op de NL markt verkocht kon worden.
NL regel leek op het eerste gezicht neutraal (stond
nergens Belgische producten zijn verboden) maar in
werkelijkheid trof de regel vooral Belgische
jeneverproducenten.
o Maatregel zonder onderscheid
= geldt voor iedereen maar belemmert markttoegang
dus maatregel is niet discriminerend, maar omdat de
lidstaten verschillende wetgeving hanteren ontstaat er
toch een probleem
2 zaken nagaan
Markttoegangstest: toegang tot de markt
bemoeilijken of beperken door nationale
wetgeving? (Commissie t. Italië)
Verkoopsmodaliteit of producteis?
o Verkoopsmodaliteit: regels over de
verkoopwijze o.a. openingsuren, reclame,
verkoop met verlies (Keck & Mithouard)
o Producteis: eisen aan het product zelf o.a.
afmetingen, gewicht, verpakking,
etikettering
Vallen onder art. 34 VWEU dus
verboden!
Principe van wederzijdse erkenning:
een product dat rechtmatig
geproduceerd en verkocht wordt in 1
lidstaat, moet in principe ook
toegelaten worden in andere
lidstaten
Rechtvaardiging op grond van art. 36 VWEU of dwingende behoeften?
Art. 36 VWEU:
- Bescherming van de openbare zedelijkheid, de openbare orde, de
openbare veiligheid
- Bescherming van de gezondheid
- Bescherming van het leven van personen, dieren of planten
- Bescherming van het nationaal artistiek historisch en
archeologisch bezit of uit hoofde van bescherming van de
industriële en commerciële eigendom
Dwingende behoeften (Cassis De Dijon) → enkel voor maatregelen
zonder onderscheid!!!
- Consumentenbescherming
- Eerlijke handel
- Bescherming volksgezondheid
- Doeltreffendheid fiscale controles
, - Milieubescherming
= open-ended lijst
Proportionaliteitstoets
- Helpt de maatregel werkelijk om het doel te bereiken?
- Bestaat er een minder beperkende maatregel om doel te bereiken/
hoger belang te vrijwaren?
o Bv. etikettering ipv verbod
Conclusie
Wat betreft harmonisatie
Er is een harmonisatierichtlijn, dus in principe zijn afwijkingen niet
toegestaan, MAAR
- Indien kennisgegeven (+ ev. specifiek probleem lidstaat), is dit in
overeenstemming met het EU-recht op basis van art. 114, lid 4/5
VWEU, aangezien … de maatregel kan rechtvaardigen op grond
van … zoals voorzien in artikel …
- In elke hypothese inzake kennisgeving (specifiek LS-probleem) is
niet aan de voorwaarden van art. 114, lid 4/5 VWEU voldaan, want
niet ter bescherming van … dus de wetgeving is niet in
overeenstemming met het EU-recht
Wat betreft vrij verkeer van goederen
- Nee, de wetgeving is een maatregel van gelijke werking als
kwantitatieve beperking die zonder onderscheid van toepassing is.
Dit is verboden, maar de wetgeving is gerechtvaardigd en
proportioneel op grond van artikel… Dit heeft tot gevolg dat de
wetgeving in overeenstemming is met het EU-recht
- Ja, de wetgeving is een maatregel van gelijke werking als
kwantitatieve beperking die zonder onderscheid van toepassing is.
Dit is verboden, de wetgeving is gerechtvaardigd maar niet
proportioneel bevonden. Dit heeft tot gevolg dat de wetgeving niet
in overeenstemming is met het EU-recht.
