Sociaal werk
Samenvatting 2 de jaar
Powerpoint1: wat is sociaal werk?
Leerdoelen
1. Analyseren en onderzoeken
2. Kritisch en ethisch werken
3. Jezelf ontwikkelen
1.1 Wat doet een sociaal werker precies?
Sociale problemen als vertrekpunt
1.2 Wat zijn sociale problemen?
Problemen die door een bepaalde groep/groepen als ‘onwenselijk’
gezien worden: vergelijking tussen maatschappelijke realiteit en de
gewenste situatie.
= een gepercipieerd probleem = afwijken van de norm
De norm wordt bepaald door dominante groepen en doorgegeven door
socialisatie.
Geconstrueerd door de samenleving = sociaal construct -> resultaat
wisselwerking
Reactie van de samenleving op gedrag van mens is essentieel!
Voorwerp van maatschappelijk debat en beleid: strijd tussen dominante
groepen en minderheden. (Politiek hierin is belangrijk)
Norm wordt vaak geformaliseerd in wetgeving
Evolueert door de tijd en is cultureel bepaald!
Gevolg van sociale problemen: labelling, marginalisering, uitsluiting,
ontwikkeling van nieuwe problemen
Volgens de verschillende disciplines;
1. Psychologie
- Focus op individu
- Afwijken van het ‘normale’ (=stoornis, pathologie, afwijking)
- Optelsom van symptomen kan leiden tot diagnose (DSM als leidraad)
2. Sociologie
- Focus op de samenleving, haar structuren en relaties tussen mensen
- Reactie op effect van samenleving op individueel gedrag vb.
stigmatisering, labelling, deviantie
3. Economie
- Focus op welvaart en groei
, - Indicatoren: productie, consumptie, werkloosheid, investeringen,
export
- Problematisch zijn alle obstakels die de groei verhinderen: vergrijzing,
lage werkgelegenheidsgraad, laag consumtenvertrouwen, hoge
staatsschuld…
4. Recht
- Focus op wat volgens de wet bestraft (afgekeurd) wordt
- Wordt gevormd door beleidsmakers die op een bepaald moment, al
dan niet onder druk van de samenleving (vb. drukkingsgroepen,
lobbyisten) vinden dat bepaald gedrag bestraft moet worden
1.3 Hoe kijkt een sociaal werker naar sociale problemen
Wij plukken uit vele tuinen en bouwen een multiperspectief op!
Perspectieven combineren
Sociaal werk is een eclectische professie!
= vanuit verschillende stromingen, benaderingen werken. Niet beperken tot
één zienswijze.
Sociaal werkers gebruiken inzichten uit verschillende
menswetenschappelijke disciplines en zien ook de verbanden tussen deze
wetenschappen en samenleving/beleid. Hun kritische blik maakt dat ze goed
kunnen afwegen welke verklaringen en oplossingen mogelijk zijn binnen een
bepaalde situatie. Een goed opgeleide sociaal werker kan razendsnel tussen
de verschillende ‘brillen’ switchen en combineren om een goede analyse van
een sociaal probleem te maken.”
Doelgroepen van SW hebben vaak sociale problemen. Ze bevinden zich vaak
in de marge van de samenleving.
PWP 2: definitie – wat is sociaal werk
1. Een eerste beeld: de sociaalwerkboom
, - Alle specialismen binnen SW hebben éénzelfde gemeenschappelijke
stam én wortels;
- Op een bepaald moment vertakt de stam: verschillende takken die
voortdurend groeien, veranderen van vorm én op hun beurt vertakken;
- De boom staat onder invloed van de elementen: het is de SL die mee
het SW maakt (takken die afbreken/aangroeien)
- Boom/bos perspectief: verschillende andere disciplines die samen met
SW-boom het sociaal- agogische bos vormen.
2. Sociaal werk definiëren in historisch perspectief
- Definiëring van sociaal werk is voortdurend in evolutie, omdat SW zich
voortdurend moet verhouden tot de actuele maatschappelijke
uitdagingen.
o Vb. vandaag racisme groot (vroeger was niemand ermee bezig)
SW staat sterk in verbinding met de samenleving. De sociale
problemen die zich daar ontwikkelen, vormen de kernopdracht van
sociaal werkers.
Belangrijke organen
International Federation of Social Work
- Promoten van SW als professie
- Promoten en ondersteunen van nationale organisaties
- Promoten van participatie van SWers aan beleid
International Association of Schools of social Work
- Associatie van SW-scholen
- Promoten van de ontwikkeling van SW-onderwijs
- Aangeven onderwijsstandaarden
- Stimuleren internationale uitwisseling en SW-onderzoeken
- Promoten mensenrechten door beleidsactiviteiten en
belangenbehartiging
, Payne: SW als sociaal construct = een activiteit die het product is van hoe
we in een bepaalde tijd in onze samenleving kijken naar sociale problemen
en hoe ze aan te pakken.
Eenduidige definitie is dus zeer moeilijk.
TOCH formuleert de IFSW een internationale, universele definitie van sociaal
werk:
- Eerste definitie in 1957: accent op ondersteunen van mensen
om zich te kunnen aanpassen aan de samenleving (9 Europese
landen).
- Definitie van 1982: nadruk op maatschappelijke verandering.
- Definitie van 2000: vertegenwoordigers uit Afrika, Azië en Stille
Oceaan, Europa, Zuid-Amerika en Noord-Amerika. Ook
aangenomen door de IASSW.
Definitie van 2000: vertegenwoordigers uit Afrika, Azië en Stille Oceaan,
Europa, Zuid-Amerika en Noord-Amerika. Ook aangenomen door de IASSW.
“The social work profession promotes social change, problem- solving in
human relationships, and the empowerment and liberation of people to
enhance well-being. Utilizing theories of human behavior and social
systems, social work intervenes at the point where people
interact with their environments. Principles of human rights and
social justice are fundamental to social work.” (IFSW, 2000)
Ondertussen nieuwe maatschappelijke uitdagingen: wereldwijde
economische problemen, stijgende ongelijkheid, migratiestromen,
pandemieën, natuurrampen, geopolitieke conflicten.
Kritiek: te veel op het Westen gericht (individuele rechten), te weinig
erkenning voor collectieve rechten, onvoldoende theoretische onderbouw en
te weinig aandacht voor lokale kennis.
3. Huidige globale definitie
“Social work is a practice-based profession and an academic discipline
that promotes social change and development, social cohesion and
the empowerment and liberation of people. Principles of social justice,
human rights, collective responsibility and respect for diversities
are central to social work. Underpinned by theories of social work, social
sciences, humanities and indigenous knowledge, social work engages
people and structures to address life challenges and enhance
wellbeing.” (IFSW, 2014)
Vertaling:
“Sociaal werk is een praktijk gebaseerd beroep en een academische
discipline die sociale verandering en ontwikkeling, sociale cohesie en het
empowerment en bevrijding van mensen bevordert. Principes van sociale
Samenvatting 2 de jaar
Powerpoint1: wat is sociaal werk?
Leerdoelen
1. Analyseren en onderzoeken
2. Kritisch en ethisch werken
3. Jezelf ontwikkelen
1.1 Wat doet een sociaal werker precies?
Sociale problemen als vertrekpunt
1.2 Wat zijn sociale problemen?
Problemen die door een bepaalde groep/groepen als ‘onwenselijk’
gezien worden: vergelijking tussen maatschappelijke realiteit en de
gewenste situatie.
= een gepercipieerd probleem = afwijken van de norm
De norm wordt bepaald door dominante groepen en doorgegeven door
socialisatie.
Geconstrueerd door de samenleving = sociaal construct -> resultaat
wisselwerking
Reactie van de samenleving op gedrag van mens is essentieel!
Voorwerp van maatschappelijk debat en beleid: strijd tussen dominante
groepen en minderheden. (Politiek hierin is belangrijk)
Norm wordt vaak geformaliseerd in wetgeving
Evolueert door de tijd en is cultureel bepaald!
Gevolg van sociale problemen: labelling, marginalisering, uitsluiting,
ontwikkeling van nieuwe problemen
Volgens de verschillende disciplines;
1. Psychologie
- Focus op individu
- Afwijken van het ‘normale’ (=stoornis, pathologie, afwijking)
- Optelsom van symptomen kan leiden tot diagnose (DSM als leidraad)
2. Sociologie
- Focus op de samenleving, haar structuren en relaties tussen mensen
- Reactie op effect van samenleving op individueel gedrag vb.
stigmatisering, labelling, deviantie
3. Economie
- Focus op welvaart en groei
, - Indicatoren: productie, consumptie, werkloosheid, investeringen,
export
- Problematisch zijn alle obstakels die de groei verhinderen: vergrijzing,
lage werkgelegenheidsgraad, laag consumtenvertrouwen, hoge
staatsschuld…
4. Recht
- Focus op wat volgens de wet bestraft (afgekeurd) wordt
- Wordt gevormd door beleidsmakers die op een bepaald moment, al
dan niet onder druk van de samenleving (vb. drukkingsgroepen,
lobbyisten) vinden dat bepaald gedrag bestraft moet worden
1.3 Hoe kijkt een sociaal werker naar sociale problemen
Wij plukken uit vele tuinen en bouwen een multiperspectief op!
Perspectieven combineren
Sociaal werk is een eclectische professie!
= vanuit verschillende stromingen, benaderingen werken. Niet beperken tot
één zienswijze.
Sociaal werkers gebruiken inzichten uit verschillende
menswetenschappelijke disciplines en zien ook de verbanden tussen deze
wetenschappen en samenleving/beleid. Hun kritische blik maakt dat ze goed
kunnen afwegen welke verklaringen en oplossingen mogelijk zijn binnen een
bepaalde situatie. Een goed opgeleide sociaal werker kan razendsnel tussen
de verschillende ‘brillen’ switchen en combineren om een goede analyse van
een sociaal probleem te maken.”
Doelgroepen van SW hebben vaak sociale problemen. Ze bevinden zich vaak
in de marge van de samenleving.
PWP 2: definitie – wat is sociaal werk
1. Een eerste beeld: de sociaalwerkboom
, - Alle specialismen binnen SW hebben éénzelfde gemeenschappelijke
stam én wortels;
- Op een bepaald moment vertakt de stam: verschillende takken die
voortdurend groeien, veranderen van vorm én op hun beurt vertakken;
- De boom staat onder invloed van de elementen: het is de SL die mee
het SW maakt (takken die afbreken/aangroeien)
- Boom/bos perspectief: verschillende andere disciplines die samen met
SW-boom het sociaal- agogische bos vormen.
2. Sociaal werk definiëren in historisch perspectief
- Definiëring van sociaal werk is voortdurend in evolutie, omdat SW zich
voortdurend moet verhouden tot de actuele maatschappelijke
uitdagingen.
o Vb. vandaag racisme groot (vroeger was niemand ermee bezig)
SW staat sterk in verbinding met de samenleving. De sociale
problemen die zich daar ontwikkelen, vormen de kernopdracht van
sociaal werkers.
Belangrijke organen
International Federation of Social Work
- Promoten van SW als professie
- Promoten en ondersteunen van nationale organisaties
- Promoten van participatie van SWers aan beleid
International Association of Schools of social Work
- Associatie van SW-scholen
- Promoten van de ontwikkeling van SW-onderwijs
- Aangeven onderwijsstandaarden
- Stimuleren internationale uitwisseling en SW-onderzoeken
- Promoten mensenrechten door beleidsactiviteiten en
belangenbehartiging
, Payne: SW als sociaal construct = een activiteit die het product is van hoe
we in een bepaalde tijd in onze samenleving kijken naar sociale problemen
en hoe ze aan te pakken.
Eenduidige definitie is dus zeer moeilijk.
TOCH formuleert de IFSW een internationale, universele definitie van sociaal
werk:
- Eerste definitie in 1957: accent op ondersteunen van mensen
om zich te kunnen aanpassen aan de samenleving (9 Europese
landen).
- Definitie van 1982: nadruk op maatschappelijke verandering.
- Definitie van 2000: vertegenwoordigers uit Afrika, Azië en Stille
Oceaan, Europa, Zuid-Amerika en Noord-Amerika. Ook
aangenomen door de IASSW.
Definitie van 2000: vertegenwoordigers uit Afrika, Azië en Stille Oceaan,
Europa, Zuid-Amerika en Noord-Amerika. Ook aangenomen door de IASSW.
“The social work profession promotes social change, problem- solving in
human relationships, and the empowerment and liberation of people to
enhance well-being. Utilizing theories of human behavior and social
systems, social work intervenes at the point where people
interact with their environments. Principles of human rights and
social justice are fundamental to social work.” (IFSW, 2000)
Ondertussen nieuwe maatschappelijke uitdagingen: wereldwijde
economische problemen, stijgende ongelijkheid, migratiestromen,
pandemieën, natuurrampen, geopolitieke conflicten.
Kritiek: te veel op het Westen gericht (individuele rechten), te weinig
erkenning voor collectieve rechten, onvoldoende theoretische onderbouw en
te weinig aandacht voor lokale kennis.
3. Huidige globale definitie
“Social work is a practice-based profession and an academic discipline
that promotes social change and development, social cohesion and
the empowerment and liberation of people. Principles of social justice,
human rights, collective responsibility and respect for diversities
are central to social work. Underpinned by theories of social work, social
sciences, humanities and indigenous knowledge, social work engages
people and structures to address life challenges and enhance
wellbeing.” (IFSW, 2014)
Vertaling:
“Sociaal werk is een praktijk gebaseerd beroep en een academische
discipline die sociale verandering en ontwikkeling, sociale cohesie en het
empowerment en bevrijding van mensen bevordert. Principes van sociale
