9. Milieurecht
1. WAT IS MILIEU(RECHT)?
Milieurecht is een snel ontwikkeld lappendeken <> Mensenrechten (structuren, duidelijker, langer bestaan)
• Erkend als een volkenrecht domein in de late jaren 1960 door de bewustwording dat daar een
internationale regulering voor nodig was
• Overlapt vaak met mensenrechten (itt HR heel veel versch bronnen en documenten)
• Vroege regulering: aanvankelijk enkel bescherming van het milieu als economische hulpbron–
enkel milieubescherming als het een economische impact had
o Bv gedeelde waterwegen
o Economische gevolgen van vervuiling
• Tegenwoordig zien we dat milieu bescherming op zichzelf vereist is
• Modern perspectief: Bescherming van het milieu als zodanig
• recht op samenwerken <> recht op samen bestaan
• Milieurecht ontwikkelt zich snel door de negatieve effecten van de klimaatverandering die we
nu opmerken
DEFINITIE MILIEU
• C7: ICJ Adv. Op Kernwapenzaak (1996) para. 29: was een advies van het Internationaal
Gerechtshof (ICJ) over de legaliteit van het dreigen met of het gebruik van kernwapens. Het Hof
concludeerde dat het gebruik van kernwapens in het algemeen in strijd zou zijn met het internationaal
humanitair recht vanwege de catastrofale gevolgen voor burgers en het milieu. Echter, het Hof liet de
mogelijkheid open dat het gebruik van kernwapens in extreme situaties van zelfverdediging, waarbij
, het voortbestaan van een staat op het spel staat, mogelijk niet volledig onwettig zou zijn. Het advies
benadrukte ook de verplichting van staten om in goed vertrouwen te onderhandelen over nucleaire
ontwapening.
"De leefruimte, de kwaliteit van leven en de gezondheid van mensen, inclusief ongeboren generaties.”
(definitie volgens ICJ)
= humaan perspectief (mens centraal)
• Operationele definitie ‘lappendeken’, omvat: (3 elementen)
o 1. Fysieke componenten: Land, zee, lucht
o 2. Biologische componenten: Soorten, habitats, ecosystemen, biodiversiteit
o 3. Culturele (humane) componenten: Menselijke interacties met het milieu
• Veel gebieden zowel cultureel als natuurgebied
• Ook menselijke component die je terugvindt
DEFINITIE DUURZAME ONTWIKKELING
Intergenerationele gelijkheden: later meer over dit bij de algemene principes van milieurecht
Natuurlijke hulpbronnen: Afrika enorm aanwezig – massale exportatie nr ons, maar ook hier bij ons BE
Schrik voor in BE: mijnbouw bv terug actief bij ons – mijnrampen, gzondheidprob
Scandinavie veel hulpbronnen ontgind -> protesten
Exploiteren binnen limieten – maar balans gebruik ingedachtig de noden staten
Hoe kan duurzaamheid geïntegreerd worden in die nieuwe ontwikkelingen: sust by design (integratie van
economie in milieu)
C8 ICJ Gabcikovo-Nagymoros Project (Hong v Slovakije) para 140
,2. CONFERENTIES (korte historie)
• Eerste grote samenkomst
• Idee al vanaf jaren ‘60
• Maakte startschot voor UNEP (= UN Environment Programme) VN milieuprogramma: start
voor int milieurecht!!
• Bevorderen internationale samenwerking
• Mogelijkheid voor juridisch instrumentarium uit te bouwen
• Start van nationale initiatieven, ministeries, agentschappen die allemaal aan specifiekere
doelstellingen het milieu de belangrijkste reden van bestaan hebben
• met o.a. Principe samenwerking (principes 5, 7, 9, 25)
• Principe van gemeenschappelijke maar gedifferentieerde verantwoordelijkheden
(CBDR) (principe 7)
, • Actieplan: vaak willen veel mensen niet meewerken en ze organiseren dan een
actieplan om hier iets tegen te doen (door samenloop met economie, willen heel veel landen
dit niet doen) -> KADERVERDRAGEN zo belangrijk: alg kader al akkoord gaan, om later dan
specifiekere verplichtingen te vermelden
• Agenda 21: actieplan
• Basis voor kaderverdragen
• Klimaatverandering (B12), met ‘Conference of Parties’ (COP) → gaan over alle
kaderverdragen, maar dit is het bekendste en de meest algemene term
• B12 UN Framework Convention on Climate Change: is een internationaal verdrag uit
1992 dat landen samenbrengt om klimaatverandering aan te pakken. Het doel is het
stabiliseren van broeikasgasconcentraties in de atmosfeer om gevaarlijke menselijke invloed
op het klimaat te voorkomen. Het verdrag legt de basis voor wereldwijde samenwerking,
zoals het Kyoto-protocol en het Akkoord van Parijs, en benadrukt dat ontwikkelde landen een
grotere verantwoordelijkheid dragen voor klimaatmaatregelen vanwege hun historische
uitstoot.
• Biologische diversiteit
• Belang aan duurzame ontwikkeling kwam dan hier al ter sprake!!
Definitie duurzame ontwikkeling: (p. 199 handboek)
• principe van intergenerationele gelijkheden (Brundlandt rapport ’87: introduceerde de
duurzame ontwikkeling)
• intergenerationele gelijkheden: balans zoeken tussen de noden van de huidige en toekomstige
generatie
• Zat in definitie
• natuurlijke hulpbronnen exploiteren binnen redelijke limieten (tegenover andere belangen
van de staat, m.n. economische belangen)
• gebalanceerd natuurlijke hulpbronnen gebruiken, met noden van ander staten indachtig
• sustainability by design’ integratie economische en andere ontwikkelingsplannen
• alomvattende en geïntegreerde benadering van economische, sociale en politieke processen
die gericht is op het duurzame gebruik van de natuurlijke hulpbronnen van de aarde en de
bescherming van het milieu (= definitie volgens Brundlandt rapport)
• C8: ICJ: Gabcikovo-Nagymaros Project case
1. WAT IS MILIEU(RECHT)?
Milieurecht is een snel ontwikkeld lappendeken <> Mensenrechten (structuren, duidelijker, langer bestaan)
• Erkend als een volkenrecht domein in de late jaren 1960 door de bewustwording dat daar een
internationale regulering voor nodig was
• Overlapt vaak met mensenrechten (itt HR heel veel versch bronnen en documenten)
• Vroege regulering: aanvankelijk enkel bescherming van het milieu als economische hulpbron–
enkel milieubescherming als het een economische impact had
o Bv gedeelde waterwegen
o Economische gevolgen van vervuiling
• Tegenwoordig zien we dat milieu bescherming op zichzelf vereist is
• Modern perspectief: Bescherming van het milieu als zodanig
• recht op samenwerken <> recht op samen bestaan
• Milieurecht ontwikkelt zich snel door de negatieve effecten van de klimaatverandering die we
nu opmerken
DEFINITIE MILIEU
• C7: ICJ Adv. Op Kernwapenzaak (1996) para. 29: was een advies van het Internationaal
Gerechtshof (ICJ) over de legaliteit van het dreigen met of het gebruik van kernwapens. Het Hof
concludeerde dat het gebruik van kernwapens in het algemeen in strijd zou zijn met het internationaal
humanitair recht vanwege de catastrofale gevolgen voor burgers en het milieu. Echter, het Hof liet de
mogelijkheid open dat het gebruik van kernwapens in extreme situaties van zelfverdediging, waarbij
, het voortbestaan van een staat op het spel staat, mogelijk niet volledig onwettig zou zijn. Het advies
benadrukte ook de verplichting van staten om in goed vertrouwen te onderhandelen over nucleaire
ontwapening.
"De leefruimte, de kwaliteit van leven en de gezondheid van mensen, inclusief ongeboren generaties.”
(definitie volgens ICJ)
= humaan perspectief (mens centraal)
• Operationele definitie ‘lappendeken’, omvat: (3 elementen)
o 1. Fysieke componenten: Land, zee, lucht
o 2. Biologische componenten: Soorten, habitats, ecosystemen, biodiversiteit
o 3. Culturele (humane) componenten: Menselijke interacties met het milieu
• Veel gebieden zowel cultureel als natuurgebied
• Ook menselijke component die je terugvindt
DEFINITIE DUURZAME ONTWIKKELING
Intergenerationele gelijkheden: later meer over dit bij de algemene principes van milieurecht
Natuurlijke hulpbronnen: Afrika enorm aanwezig – massale exportatie nr ons, maar ook hier bij ons BE
Schrik voor in BE: mijnbouw bv terug actief bij ons – mijnrampen, gzondheidprob
Scandinavie veel hulpbronnen ontgind -> protesten
Exploiteren binnen limieten – maar balans gebruik ingedachtig de noden staten
Hoe kan duurzaamheid geïntegreerd worden in die nieuwe ontwikkelingen: sust by design (integratie van
economie in milieu)
C8 ICJ Gabcikovo-Nagymoros Project (Hong v Slovakije) para 140
,2. CONFERENTIES (korte historie)
• Eerste grote samenkomst
• Idee al vanaf jaren ‘60
• Maakte startschot voor UNEP (= UN Environment Programme) VN milieuprogramma: start
voor int milieurecht!!
• Bevorderen internationale samenwerking
• Mogelijkheid voor juridisch instrumentarium uit te bouwen
• Start van nationale initiatieven, ministeries, agentschappen die allemaal aan specifiekere
doelstellingen het milieu de belangrijkste reden van bestaan hebben
• met o.a. Principe samenwerking (principes 5, 7, 9, 25)
• Principe van gemeenschappelijke maar gedifferentieerde verantwoordelijkheden
(CBDR) (principe 7)
, • Actieplan: vaak willen veel mensen niet meewerken en ze organiseren dan een
actieplan om hier iets tegen te doen (door samenloop met economie, willen heel veel landen
dit niet doen) -> KADERVERDRAGEN zo belangrijk: alg kader al akkoord gaan, om later dan
specifiekere verplichtingen te vermelden
• Agenda 21: actieplan
• Basis voor kaderverdragen
• Klimaatverandering (B12), met ‘Conference of Parties’ (COP) → gaan over alle
kaderverdragen, maar dit is het bekendste en de meest algemene term
• B12 UN Framework Convention on Climate Change: is een internationaal verdrag uit
1992 dat landen samenbrengt om klimaatverandering aan te pakken. Het doel is het
stabiliseren van broeikasgasconcentraties in de atmosfeer om gevaarlijke menselijke invloed
op het klimaat te voorkomen. Het verdrag legt de basis voor wereldwijde samenwerking,
zoals het Kyoto-protocol en het Akkoord van Parijs, en benadrukt dat ontwikkelde landen een
grotere verantwoordelijkheid dragen voor klimaatmaatregelen vanwege hun historische
uitstoot.
• Biologische diversiteit
• Belang aan duurzame ontwikkeling kwam dan hier al ter sprake!!
Definitie duurzame ontwikkeling: (p. 199 handboek)
• principe van intergenerationele gelijkheden (Brundlandt rapport ’87: introduceerde de
duurzame ontwikkeling)
• intergenerationele gelijkheden: balans zoeken tussen de noden van de huidige en toekomstige
generatie
• Zat in definitie
• natuurlijke hulpbronnen exploiteren binnen redelijke limieten (tegenover andere belangen
van de staat, m.n. economische belangen)
• gebalanceerd natuurlijke hulpbronnen gebruiken, met noden van ander staten indachtig
• sustainability by design’ integratie economische en andere ontwikkelingsplannen
• alomvattende en geïntegreerde benadering van economische, sociale en politieke processen
die gericht is op het duurzame gebruik van de natuurlijke hulpbronnen van de aarde en de
bescherming van het milieu (= definitie volgens Brundlandt rapport)
• C8: ICJ: Gabcikovo-Nagymaros Project case
