Sociologie
Les 1: 27/09/2024
Praktisch
1 boek lezen tegen het examen: De Theorie van de 1 of 2, Strijd en metamorfose
van een vrouw
-> 1 open vraag op het examen waarbij je iets moet toepassen op het boek
(theorie of hoofdstuk)
Op Blackboard staat bij sommige hoofdstukken de uitgeschreven tekst van de
les, die kan je zeker ook gebruiken om te studeren
Jaartallen niet vanbuiten kennen, maar de gebeurtenissen en personen kunnen
plaatsen op een tijdlijn. -> eerder volgens eeuwen.
Hoofdstuk 1: Sociologische verbeelding
Bij verbeelding denk je aan fantasie, iets anders dan wetenschap.
Sociologische verbeelding is een manier van denken dat probeert te achterhalen
hoe iets in elkaar zit, je moet het aanleren.
1.1 Sociologie is relatief recente wetenschap
De eerste wetenschap die ontdekt werd, is de astronomie. Later kwam de
fysica. Dit zijn zeer algemene wetenschappen die spreken over fenomenen die
zeer ver van ons staan.
Sociologie staat enorm dicht bij ons en daarom werd het pas later onderzocht.
Het is moeilijk om kritisch te zijn over onszelf, dus daarom werd dit pas later
onderzocht.
-> Het ver verwijderde werd eerder bestudeerd dan wat er zich in onze
onmiddellijke omgeving afspeelt.
1.2 Sociologische verbeelding ontstaat in crisistijden
Er is geen ‘natuurlijke distantie’ tussen individuele mens en
maatschappij
Bv: menselijke lichaam/ getemde honger= de maatschappij leert ons
om honger te krijgen en dit gevoel moeten we temmen -> we ritmeren
ons hongergevoel (= ontbijt lunch, diner) en maken er een sociaal
concept van.
Taal= toegangsticket tot het sociale leven/de maatschappij -> het is
hetgeen wat de mens met elkaar verbindt.
Sociologie ontmaskert en is subversief (reflectie)
Bv: Sociologische waarheid (Bourdieu) is zo krachtig dat het kwetst ->
sociologie is zo’n spiegel waardoor het kan kwetsen.
We vragen ons af waarom is het normaal wat wij doen en wat andere
doen is vreemd. -> satire ‘Lettres Persanes’= uitleggen hoe het voor de
Perzen raar is dat men een hoed draagt en geen tulband, waarom ze
hun schoenen niet uitdoen als ze naar de kerk gaan. Hij wil tonen dat
wat wij normaal vinden in West-Europa, raar is voor de mensen die hier
niet wonen.
, Sociologisch bewustzijn geprikkeld door crisis
o Maatschappij dat voordien zo vertrouwd was veranderde
voorgoed
o Socioloog als ontdekkingsreiziger (wat gebeurd er? Hoe kunnen
we sociale orde krijgen?) -> begin van sociologisch bewustzijn.
- Ieder tijdperk sleuteltijdperk?
- Uniek= technologie en wetenschap -> industriële revolutie
“The great transformation”
‘Twee Revoluties’? of waren er meer?
De Franse en de Industriële revolutie zijn 2 revoluties die beide historische
drempeloverschrijdingen zijn.
1ste drempel= beheersing van vuur (0.5 tot 1.5 miljoen jaar geleden).
Vanaf toen was de mens het dominantste dier en de heerser, want zo
kon de mens dieren wegjagen. Ook begon de mens anders te eten en
hierdoor konden ze in grotere verbanden leven.
2de drempel= agrarisering -> “neolithische revolutie” (12 000 jaar
geleden begonnen). Dit noemt men de landbouwevolutie, men gaat zelf
beginnen zaaien. Hierdoor kon de mens op dezelfde plaats blijven
wonen en hierdoor ontstonden er dorpen en steden. Er ontstond dus
een grotere samenleving.
3de drempel= industriële revolutie (2de helft 18de eeuw), die samenvalt
met politieke omwentelingen (Amerikaanse en Franse revolutie).
4de drempel= Informatie- of netwerkmaatschappij.
Bij iedere drempeloverschrijding ontstaat een bepaald type maatschappij. De
samenleving tussen mensen wordt weerspiegeld door de technische en
economische mogelijkheden waarover ze beschikken.
,De sociologische verbeelding begint met het BESEF dat de maatschappij bestaat
en verandert en dat men die veranderingen enkel kan verklaren door de
eigenschappen van het menselijk samenleven.
1.3 Sociaal probleem als bron van sociologische verbeelding
Waarom iets als sociaal probleem wordt gezien, hangt af van een aantal
factoren. Het is de uitkomst van sociale definiëring door individuen en
groepen.
Bv: waarom vinden we drugsgebruik een probleem en autorijden niet, terwijl
autorijden veel meer doden veroorzaakt.
Facebook maakt mensen ongelukkig, maar het wordt nog niet gezien als een
sociaal probleem.
, ‘Mannelijkheid’ als sociaal probleem= meer aandacht en onderzoek naar
gender -> we zijn hier anders over gaan denken en hierdoor worstelt de man
met zijn nieuwe rol.
Klimaat als sociaal probleem= een belangrijk thema en een belangrijk sociaal
probleem.
Migratie als sociaal probleem= mensen zien migratie als iets dat we nodig
hebben en andere zijn er tegen en zien het als een probleem. -> Maltus
denken= we zijn met te veel op de wereld en in het land en we moeten een
stop oproepen om dit probleem tegen te gaan. Maar na onderzoek -> er is een
probleem met herverdeling, we hebben voldoende maar we verdelen het
verkeerd.
Wat is een sociaal probleem?= VERWONDEREN
Objectief aspect (feit: vrouw als ondergeschikt -> kwestie waarvan we
vaststellen dat die er is)
Subjectief aspect (feit is nog geen probleem -> beschouw je het als
probleem of niet?)
Collectief aspect (WIJ maken het een probleem -> als 1 persoon iets
problematisch vindt is het geen sociaal probleem)
Oplosbaarheid (er kan iets aan gedaan worden -> een probleem is pas
een probleem als het oplosbaar is (de dood is daarom geen sociaal
probleem))
Positionaliteit (socioloog als medespeler -> de positie van de socioloog speelt
ook een rol)
1.4 C.W. Mills over sociologische verbeelding
Persoonlijke klachten >< sociale problemen
Tandpijn en tand hygiëne hangt samen met de welvaart van de mensen ->
hoe armer hoe minder tand hygiëne en dus hoe meer tandpijn.
Het individuele in verband brengen met het collectieve (en
omgekeerd)
Zelfdoding niet zien als iets persoonlijks (karakter) maar zelfdoding als een
sociaal probleem zien. Waar komt het meer voor en hoe speelt sociale klasse
hier een rol in?
Werkloosheid ligt niet aan de persoon als er super veel andere mensen ook
werkloos zijn. Dan is het een structureel maatschappelijk probleem -> er is
structurele ongelijkheid binnen de arbeidsmarkt.
Durkheim
Hoe meer social geintegreerd je bent hoe minder eenzaam hoe minder zelfdoding
er is. Ook vond hij verschillende types zelfdoding: egoistisch (te weinig betrokken
in maatschappij); altruistic (te veel betrokken in maatschappij), wanneer er
teveel regulatie is in de samenleving en je je benauwd voelt (Japan), te weinig
regulatie kan ook leiden tot een doelloos leven
Demografische aspecten: mannen minder dan vrouwen, alleenstaande meer dan
zij met een gezin, soldaten meer. Religieuze aspecten: protestanten meer omdat
er bij katholieken meer sociale controle is
Durkheim
Les 1: 27/09/2024
Praktisch
1 boek lezen tegen het examen: De Theorie van de 1 of 2, Strijd en metamorfose
van een vrouw
-> 1 open vraag op het examen waarbij je iets moet toepassen op het boek
(theorie of hoofdstuk)
Op Blackboard staat bij sommige hoofdstukken de uitgeschreven tekst van de
les, die kan je zeker ook gebruiken om te studeren
Jaartallen niet vanbuiten kennen, maar de gebeurtenissen en personen kunnen
plaatsen op een tijdlijn. -> eerder volgens eeuwen.
Hoofdstuk 1: Sociologische verbeelding
Bij verbeelding denk je aan fantasie, iets anders dan wetenschap.
Sociologische verbeelding is een manier van denken dat probeert te achterhalen
hoe iets in elkaar zit, je moet het aanleren.
1.1 Sociologie is relatief recente wetenschap
De eerste wetenschap die ontdekt werd, is de astronomie. Later kwam de
fysica. Dit zijn zeer algemene wetenschappen die spreken over fenomenen die
zeer ver van ons staan.
Sociologie staat enorm dicht bij ons en daarom werd het pas later onderzocht.
Het is moeilijk om kritisch te zijn over onszelf, dus daarom werd dit pas later
onderzocht.
-> Het ver verwijderde werd eerder bestudeerd dan wat er zich in onze
onmiddellijke omgeving afspeelt.
1.2 Sociologische verbeelding ontstaat in crisistijden
Er is geen ‘natuurlijke distantie’ tussen individuele mens en
maatschappij
Bv: menselijke lichaam/ getemde honger= de maatschappij leert ons
om honger te krijgen en dit gevoel moeten we temmen -> we ritmeren
ons hongergevoel (= ontbijt lunch, diner) en maken er een sociaal
concept van.
Taal= toegangsticket tot het sociale leven/de maatschappij -> het is
hetgeen wat de mens met elkaar verbindt.
Sociologie ontmaskert en is subversief (reflectie)
Bv: Sociologische waarheid (Bourdieu) is zo krachtig dat het kwetst ->
sociologie is zo’n spiegel waardoor het kan kwetsen.
We vragen ons af waarom is het normaal wat wij doen en wat andere
doen is vreemd. -> satire ‘Lettres Persanes’= uitleggen hoe het voor de
Perzen raar is dat men een hoed draagt en geen tulband, waarom ze
hun schoenen niet uitdoen als ze naar de kerk gaan. Hij wil tonen dat
wat wij normaal vinden in West-Europa, raar is voor de mensen die hier
niet wonen.
, Sociologisch bewustzijn geprikkeld door crisis
o Maatschappij dat voordien zo vertrouwd was veranderde
voorgoed
o Socioloog als ontdekkingsreiziger (wat gebeurd er? Hoe kunnen
we sociale orde krijgen?) -> begin van sociologisch bewustzijn.
- Ieder tijdperk sleuteltijdperk?
- Uniek= technologie en wetenschap -> industriële revolutie
“The great transformation”
‘Twee Revoluties’? of waren er meer?
De Franse en de Industriële revolutie zijn 2 revoluties die beide historische
drempeloverschrijdingen zijn.
1ste drempel= beheersing van vuur (0.5 tot 1.5 miljoen jaar geleden).
Vanaf toen was de mens het dominantste dier en de heerser, want zo
kon de mens dieren wegjagen. Ook begon de mens anders te eten en
hierdoor konden ze in grotere verbanden leven.
2de drempel= agrarisering -> “neolithische revolutie” (12 000 jaar
geleden begonnen). Dit noemt men de landbouwevolutie, men gaat zelf
beginnen zaaien. Hierdoor kon de mens op dezelfde plaats blijven
wonen en hierdoor ontstonden er dorpen en steden. Er ontstond dus
een grotere samenleving.
3de drempel= industriële revolutie (2de helft 18de eeuw), die samenvalt
met politieke omwentelingen (Amerikaanse en Franse revolutie).
4de drempel= Informatie- of netwerkmaatschappij.
Bij iedere drempeloverschrijding ontstaat een bepaald type maatschappij. De
samenleving tussen mensen wordt weerspiegeld door de technische en
economische mogelijkheden waarover ze beschikken.
,De sociologische verbeelding begint met het BESEF dat de maatschappij bestaat
en verandert en dat men die veranderingen enkel kan verklaren door de
eigenschappen van het menselijk samenleven.
1.3 Sociaal probleem als bron van sociologische verbeelding
Waarom iets als sociaal probleem wordt gezien, hangt af van een aantal
factoren. Het is de uitkomst van sociale definiëring door individuen en
groepen.
Bv: waarom vinden we drugsgebruik een probleem en autorijden niet, terwijl
autorijden veel meer doden veroorzaakt.
Facebook maakt mensen ongelukkig, maar het wordt nog niet gezien als een
sociaal probleem.
, ‘Mannelijkheid’ als sociaal probleem= meer aandacht en onderzoek naar
gender -> we zijn hier anders over gaan denken en hierdoor worstelt de man
met zijn nieuwe rol.
Klimaat als sociaal probleem= een belangrijk thema en een belangrijk sociaal
probleem.
Migratie als sociaal probleem= mensen zien migratie als iets dat we nodig
hebben en andere zijn er tegen en zien het als een probleem. -> Maltus
denken= we zijn met te veel op de wereld en in het land en we moeten een
stop oproepen om dit probleem tegen te gaan. Maar na onderzoek -> er is een
probleem met herverdeling, we hebben voldoende maar we verdelen het
verkeerd.
Wat is een sociaal probleem?= VERWONDEREN
Objectief aspect (feit: vrouw als ondergeschikt -> kwestie waarvan we
vaststellen dat die er is)
Subjectief aspect (feit is nog geen probleem -> beschouw je het als
probleem of niet?)
Collectief aspect (WIJ maken het een probleem -> als 1 persoon iets
problematisch vindt is het geen sociaal probleem)
Oplosbaarheid (er kan iets aan gedaan worden -> een probleem is pas
een probleem als het oplosbaar is (de dood is daarom geen sociaal
probleem))
Positionaliteit (socioloog als medespeler -> de positie van de socioloog speelt
ook een rol)
1.4 C.W. Mills over sociologische verbeelding
Persoonlijke klachten >< sociale problemen
Tandpijn en tand hygiëne hangt samen met de welvaart van de mensen ->
hoe armer hoe minder tand hygiëne en dus hoe meer tandpijn.
Het individuele in verband brengen met het collectieve (en
omgekeerd)
Zelfdoding niet zien als iets persoonlijks (karakter) maar zelfdoding als een
sociaal probleem zien. Waar komt het meer voor en hoe speelt sociale klasse
hier een rol in?
Werkloosheid ligt niet aan de persoon als er super veel andere mensen ook
werkloos zijn. Dan is het een structureel maatschappelijk probleem -> er is
structurele ongelijkheid binnen de arbeidsmarkt.
Durkheim
Hoe meer social geintegreerd je bent hoe minder eenzaam hoe minder zelfdoding
er is. Ook vond hij verschillende types zelfdoding: egoistisch (te weinig betrokken
in maatschappij); altruistic (te veel betrokken in maatschappij), wanneer er
teveel regulatie is in de samenleving en je je benauwd voelt (Japan), te weinig
regulatie kan ook leiden tot een doelloos leven
Demografische aspecten: mannen minder dan vrouwen, alleenstaande meer dan
zij met een gezin, soldaten meer. Religieuze aspecten: protestanten meer omdat
er bij katholieken meer sociale controle is
Durkheim
