Immunologie
Fie Thijs
Docent: Jo Van Ginderachter
2025-2026 Biologie (3e bachelor)
,1. Inleidende concepten
1.1 The immune system: defense of our body against infection
Defense against infection
Lucht in de longen of voedsel in het spijsvertering = niet IN het lichaam
-> soort passage waarbij de stof nog kan uitgescheiden worden
Physical barriers
1. huid en mucosa (mucosa = epithelia)
• Simpel epithelium = 1 laag epitheelcellen
o Ademhalingsstelsel
o Spijsverteringsstelsel
o Urogenitaalstelsel
• Aanwezig op plaatsen waar stofuitwisseling nodig is
o Ademhaling met O2 en CO2
o Darmstelsel met voedingsstoffen
o Uitwisseling is moeilijk met meerdere huidlagen
• Uitzondering!
o Gelaagde epitheellaag = huid
o Geen uitwisseling maar constante mechanische stress
• Epithelium bestaat uit junctions
o Tight junctions
o Adherens junctions
o Desmosomen
o Gap junctions
2. cilia
• Cilia = Kleine trilhaartjes op epitheelcellen in de luchtwegen
• Duwen kleine deeltjes naar buiten (potentiële pathogenen uit het lichaam verwijderen)
1
,3. mucus
• Mucus = slijm (continue productie)
• 1 à 2 liter mucus per dag geproduceerd door volwassen persoon
o Infectie = overproductie
o Luchtweginfectie = tot wel 5x zoveel mucus
o Groene kleur = immuunrespons is in werking
▪ Ijzerhoudende molecules uitgescheiden om pathogenen te bestrijden
• Productie door cellen (goblet cellen) en klieren (mucus secreting glands)
• Functie
o Epitheellaag bedekken met kleverige laag
o Pathogenen plakken vast in laag
o Daarna verwijdering van pathogenen uit het lichaam
4. hoesten en niezen
Chemical barriers
1. hoge zuurtegraad
• Meeste pathogenen kunnen niet overleven in zure omgeving
• Maagzuur, melkzuur, propionzuur, vaginaal zuur
• Salmonella overleeft wel in zure omgeving
2. antimicrobiële peptides
• Bv defensines
• Werken net als een antibioticum
o Eiwitten die fungeren als antimicrobiële
afweerpeptiden
3. zweet en tranen
• Bevatten lysozymen
• Breekt peptidoglycan af
o Gram-positieve en Gram-negatieve bacteriën
• Beschadigt en doodt bacteriën
2
, Het immuunsysteem: complex network van cellen en molecule
Immuno-stimulerende cellen (bv Thelper cellen, antigen-presenterende cellen)
• Gaan andere cellen in het immuunsysteem stimuleren om hun functie beter uit te voeren
Immuno-suppressieve cellen (bv regulatorische T cellen)
• Zorgen ervoor dat we geen abnormale immuunrespons beginnen
• Anders verkrijgen we een auto-immuunziekte
3
Fie Thijs
Docent: Jo Van Ginderachter
2025-2026 Biologie (3e bachelor)
,1. Inleidende concepten
1.1 The immune system: defense of our body against infection
Defense against infection
Lucht in de longen of voedsel in het spijsvertering = niet IN het lichaam
-> soort passage waarbij de stof nog kan uitgescheiden worden
Physical barriers
1. huid en mucosa (mucosa = epithelia)
• Simpel epithelium = 1 laag epitheelcellen
o Ademhalingsstelsel
o Spijsverteringsstelsel
o Urogenitaalstelsel
• Aanwezig op plaatsen waar stofuitwisseling nodig is
o Ademhaling met O2 en CO2
o Darmstelsel met voedingsstoffen
o Uitwisseling is moeilijk met meerdere huidlagen
• Uitzondering!
o Gelaagde epitheellaag = huid
o Geen uitwisseling maar constante mechanische stress
• Epithelium bestaat uit junctions
o Tight junctions
o Adherens junctions
o Desmosomen
o Gap junctions
2. cilia
• Cilia = Kleine trilhaartjes op epitheelcellen in de luchtwegen
• Duwen kleine deeltjes naar buiten (potentiële pathogenen uit het lichaam verwijderen)
1
,3. mucus
• Mucus = slijm (continue productie)
• 1 à 2 liter mucus per dag geproduceerd door volwassen persoon
o Infectie = overproductie
o Luchtweginfectie = tot wel 5x zoveel mucus
o Groene kleur = immuunrespons is in werking
▪ Ijzerhoudende molecules uitgescheiden om pathogenen te bestrijden
• Productie door cellen (goblet cellen) en klieren (mucus secreting glands)
• Functie
o Epitheellaag bedekken met kleverige laag
o Pathogenen plakken vast in laag
o Daarna verwijdering van pathogenen uit het lichaam
4. hoesten en niezen
Chemical barriers
1. hoge zuurtegraad
• Meeste pathogenen kunnen niet overleven in zure omgeving
• Maagzuur, melkzuur, propionzuur, vaginaal zuur
• Salmonella overleeft wel in zure omgeving
2. antimicrobiële peptides
• Bv defensines
• Werken net als een antibioticum
o Eiwitten die fungeren als antimicrobiële
afweerpeptiden
3. zweet en tranen
• Bevatten lysozymen
• Breekt peptidoglycan af
o Gram-positieve en Gram-negatieve bacteriën
• Beschadigt en doodt bacteriën
2
, Het immuunsysteem: complex network van cellen en molecule
Immuno-stimulerende cellen (bv Thelper cellen, antigen-presenterende cellen)
• Gaan andere cellen in het immuunsysteem stimuleren om hun functie beter uit te voeren
Immuno-suppressieve cellen (bv regulatorische T cellen)
• Zorgen ervoor dat we geen abnormale immuunrespons beginnen
• Anders verkrijgen we een auto-immuunziekte
3
