Samenvatting Overzicht Geschiedenis van de Beeldende Kunsten vanaf 1860 (2025-26) (15/20 eerste zit)

Hoofdstuk 1: ca. 1860-1900: Op weg naar moderne kunst


I. Schilderkunst
1. Impressionisme
1.1 ‘La Vie Moderne’
Édouard MANET ‘Déjeuner sur l'herbe’ ca. 1860
 Breuk met conventie
 Moderne thematiek
 Fotografie
 Tapijtachtige schilderwijze
 Alla prima techniek
 Salon de refusés
 Inspiratie
 Giorgione
 Raimondi
Édouard MANET ‘Olympia’ ca. 1860
 Vrouwelijk naakt
 Schandaalstuk
 Gerichte blik
 Taboe sekswerk
 Salon
 Inspiratie
 Giorgione
 Titiaan
Édouard MANET ‘Bar aux Folies Bergères’ ca. 1880
 Laatste grote werk
 Moderne thematiek
 Caféleven
 Spiegeleffect
Berthe MORISOT ‘Eugène Manet op het eiland Wight’ ca. 1880
 Vrouwelijke kunstenaar
 Invloed Manet
Edgar DEGAS ‘De balletles’ ca. 1870
Edgar DEGAS ‘Zangeres met handschoen’ ca. 1880
 Portretten
 Moderne thematiek

1

,Edgar DEGAS ‘De jockey’ ca. 1890
 Fotografie
 Paarden
 Inspiratie Muybridge



1.2 Typische impressionisten
Claude MONET ‘Déjeuner sur l'herbe’ ca. 1870
 Impressionistische versie Manet
 Monumentaal
 Niet voltooid
Claude MONET ‘Impression. Soleil levant’ ca. 1870
 Vluchtige impressie
 Kleurcontrasten
Claude MONET ‘De kathedraal van Rouen (reeks)’ ca. 1890
 Invloed van tijdstip en weersomstandigheden
 Kleur
 En plein-air
Claude MONET ‘Les Nymphéas (Waterlelies)’ ca. 1920
 Laatste werk
 Optische schoonheid buitenwereld
 Vanuit herinnering
 Vlakte
Pierre-Auguste RENOIR ‘De loge’ ca. 1870
 Portret
 Invloed Manet
Mary CASSATT ‘In de loge’ ca. 1880
 Vrouwelijke kunstenaar
 Visuele communicatie
 Toeschouwer
Mary CASSATT ‘Meisje in een blauwe leunstoel’ ca. 1880
 Huiselijk thema
 Vrouwelijke sfeer
 Spanningsveld
Camille PISSARRO ‘Zicht op Montmartre (overdag)’ ca. 1900
Camille PISSARRO ‘Zicht op Montmartre (’s nachts)’ ca. 1900
 Invloed van tijdstip en weersomstandigheden
 Kleur

2

,  Atmosferische schilderwijze



2. Postimpressionisme
2.1 Neo-impressionisme
Georges SEURAT ‘Une baignade à Asnières’ ca. 1880
 Sleutelwerk
 Simultaancontrast
 Optisch effect
 Divisionisme
 Salon des Indépendants
 Maatschappijkritiek
Georges SEURAT ‘Un dimanche à la Grande Jatte’ ca. 1890
 Overgangswerk neo-impressionisme
 Pointillisme
 Moderne thematiek
Anna BOCH ‘Tijdens de elevatie’ ca. 1890
 Vrouwelijke kunstenaar
 Vrije omgang
Paul SIGNAC ‘Portret van Félix Fénéon’ ca. 1890
 Eerbetoon kunstcriticus
 Emotie
 Opkomst symbolisme
Paul SIGNAC ‘Antibes bij avond’ ca. 1910
 Pointillisme



2.2 Symbolisme
Gustave MOREAU ‘De verschijning (dans van Salomé)’ ca. 1880
 Femme fatale
 Mystieke eenheid
James ENSOR ‘Maskers die vechten om een gehangene’ ca. 1890
 Groteske figuren
 Maskers
 Contrast klassiek symbolisme
 Maatschappijkritiek
James ENSOR ‘Intocht van Christus in Brussel’ ca. 1900
 Schandaalstuk
 Macabere visie mensheid
3

,  Kritiek Seurat
 Maatschappijkritiek
Fernand KHNOPFF ‘Strelingen’ ca. 1900
 Invloed Moreau
 Vrouw als androgyne figuur
 Mysterieus
Odilon REDON ‘Het oog, als een vreemde ballon, beweegt zich naar het oneindige’ ca. 1880
 Andere materialen
 Houtskool op papier
 Voorloper surrealisme
Odilon REDON ‘De moerasbloem: een triest menselijk gelaat’ ca. 1890
 Andere materialen
 Zwart-wit lithografie
 Pessimistisch
Paul GAUGUIN ‘Manao Tupapau’ ca. 1890
 Martinique
 Vrouwelijk naakt
 Exotiserende schilderkunst
 Primitivisme
Paul GAUGUIN ‘Het visioen na de preek: Het gevecht van Jacob met de Engel’ ca. 1890
 Synthetisme
 Tapijtachtige compositie
 Japonisme
Paul GAUGUIN ‘Waar komen wij vandaan? Wat zijn wij? Waar gaan wij heen?’ ca. 1900
 Tahiti
 Symbolisme
 Allegorie menselijk leven
 Muzikaal
Pierre BONNARD ‘Vier panelen voor een kamerscherm’ ca. 1890
 Les Nabis
 Decoratieve kunst
 Japonisme
Edouard VUILLARD ‘Vrouw in het blauw met kind’ ca. 1890
 Les Nabis
 Intieme en huiselijke scène
 Fotografie
 Decoratieve kunst


4

,Mary CASSATT ‘Het kapsel’ ca. 1890
 Japonisme


2.3 Expressie en emotie
Vincent VAN GOGH ‘De aardappeleters’ ca. 1890
 Vroeg werk
 Ruwheid harde boerenleven
 Emotie overbrengen
 Geen succes
Vincent VAN GOGH ‘Zonnebloemen’ ca. 1890
 Sleutelwerk
 Zonnebloemmotief
 Optimisme
Vincent VAN GOGH ‘Zelfportret’ ca. 1890
 Sleutelwerk
 Invloed neo-impressionisme
 Kleurcontrasten
 Kleur en gevoelstemming
Vincent VAN GOGH ‘Het nachtcafé’ ca. 1890
 Sfeerbeeld café
 Kleurcontrasten
 Emotie overbrengen
 Stoelmotief
Vincent VAN GOGH ‘De stoel van van Gogh met pijp’ ca. 1890
Vincent VAN GOGH ‘De stoel van Gauguin met boek en kaars’ ca. 1890
 Samenwerking met Gauguin
 Atelier
 Stoel en attributen
 Experiment synthetisme
Edvard MÜNCH ‘De Schreeuw’ ca. 1890
 Externe uiting angstaanvallen
 Visuele uitwerking schreeuw
 Unheimlich
Edvard MÜNCH ‘De dans van het leven’ ca. 1900
 Invloed Freud
 Expressief kleurgebruik
 Invloed synthetisme

5

, Paula MODERSOHN-BECKER ‘Zelfportret op de zesde huwelijksverjaardag’ ca. 1910
 Vrouwelijk naakt
 Feministisch statement
Hilma AF KLINT ‘The Ten Biggest, No 3’ ca. 1910
Hilma AF KLINT ‘The Ten Biggest, No 7’ ca. 1910
Hilma AF KLINT ‘The Ten Biggest, No 10’ ca. 1910
 Vrouwelijke kunstenaar
 Expressie
 Abstracte kunst
 Hogere spirituele kracht
 Botanische verwijzingen



2.4 Vorm en Structuur
Paul CÉZANNE ‘Moderne Olympia’ ca. 1870
 Vrouwelijk naakt
 Voyeurisme mannelijke kunstenaar
 Invloed impressionisme
 Vorm en kleur
Paul CÉZANNE ‘Boerenhof in Auvers’ ca. 1880
 Tapijtachtige compositie
 Aardse kleuren
 Verftoets
 Fundament kubisme
Paul CÉZANNE ‘Stilleven’ ca. 1880
 Stilleven
 Vrij perspectief
 Invloed
 Neo-impressionisme
 Synthetisme
Paul CÉZANNE ‘Baadsters voor een tent’ ca. 1880
 Vrouwelijk naakt
 Thema van de baadsters
 Invloed op Picasso
Paul CÉZANNE ‘Mont Sainte-Victoire’ ca. 1890
 Observatie natuur
 Transcendente krachten
 Opbouw en ruimtelijkheid

6