Hoofdstuk 1
Je leert het meeste door je voorkennis te confronteren met de cursus.
De psychologie kamt met een Freud probleem. (vertekend beeld, was eig ook een psychiater)
andere psychologen die vaak aan bod komen: - Carl Jung, Pavlov
Freud: vooral gewezen op het feit dat ons onbewuste een sterke invloed heeft op ons
handelen en bewuste
Psycholoog: vooroordeel iemand die helpt met mentale problemen
Eigenlijk: het menselijk functionering beter begrijpen + helpen hierbij, probeert een
omgeving te creëren om mensen beter te laten presteren
Wat is psychologie?
Psychologie = wetenschappelijke studie van mentale processen en het gedrag van het
individu
Psyche + lochos = geestkunde/studie van de geest
(sociologie = groepen mensen, psychologie = individu)
Het is een brede discipline met veel specialisaties; wat psychologen bindt zijn vooral de
wetenschappelijke methoden, niet het onderwerp.
de gebruikte methoden houdt de verschillende onderwerpen samen
Psychoanalyse is een stroming binnen de psychologie en psychotherapie die probeert te begrijpen
hoe onbewuste processen ons denken, voelen en handelen beïnvloeden. Ze werd ontwikkeld door
Sigmund Freud en heeft sindsdien veel vertakkingen gekregen.
48 SUBTAKKEN BINNEN PSYCHOLOGIE (zie handboek)
topics waar psychologen zich mee bezighouden
Psychologie is niet de enige die menselijk gedrag bestudeerd, namelijk ook:
- Antropologie
- Sociologie
- Rechten
- Economie
- Criminologie
maar vanuit een ander kijkpunt
Misvattingen & mythes over psychologie:
• niet uitsluitend diagnose en therapie van mentale stoornissen en problemen bij patiënten:
ook positieve psychologie, waarbij cliënten worden geholpen om van normaal naar nog beter
functioneren/welzijn te evolueren (bv., sportpsychologie/prestatiepsychologie)
• slechts een kleine minderheid beoefent (nog) psychoanalyse (cfr. Freud)
, • is geen psychiatrie (psychologen zijn geen gespecialiseerde artsen die geneesmiddelen
mogen voorschrijven)
Historische achtergrond
“De psychologie heeft een lang verleden, maar een korte geschiedenis.”
zelfs Griekse filosofen hielden zich bezig met het menselijk gedrag & denken
Wundt (1879) richtte het eerste psychologische laboratorium op in Leipzig → officiële start
van psychologie als zelfstandige wetenschap.
psychologie als wetenschap is nog maar zeer recent
DATUM KENNEN
eerste psychofysicussen wilden een soort PSE van het menselijk bewustzijn maken,
elementen v bewustzijn (dit is mislukt)
Binnen de filosofische traditie zijn historisch 2 strekkingen te onderscheiden:
1. Rationalisme: ratio als enige toelaatbare criterium voor geldige kennis, lichaam en
geest zijn gescheiden identiteiten, geest kan niet objectief worden bestudeerd
(dualistische visie)
2. Empirisme + associationisme: geldige kennis kan enkel verkregen worden via
onbevooroordeelde zintuigelijke kennis
deze strekking heeft de weg vrijgemaakt voor wetenschappelijke psychologie
Behaviorisme door B. F Skinner was een van de meest invloedrijke stromingen.
psychologie mag zich enkel bezig houden met het observeerbare gedrag, alles dat afspeelt in de
geest is irrelevant
werkt met stimulus en respons
maakte gebruik van de wetenschap
gingen ervan uit dat menselijk gedrag niet veel verschilt met dierlijk gedrag, hooguit met
meer complexiteit, zelfde principes gelden
Kwam tot een einde c.a 1960
Cognitieve psychologie = de studie van de manier waarop wij informatie verwerken
Beeld over psychologie:
Wordt als wetenschappelijke discipline (en beroep) vaak verkeerd ingeschat:
- zowel overschatting (‘Jij kunt zien wat ik denk, hé?’),
- als onderschatting (‘Oude wijn in nieuwe zakken’, ‘Dat weet toch iedereen’).
vaak vinden mensen geen tegenevidentie over wat mensen denken
Een correcter ‘perspectief’ op Ψ is :
• Via wetenschappelijke methoden inzichten verwerven over het gedrag en de mentale
processen die soms, maar niet altijd, het ‘gezond verstand’ tegenspreken.
• Zo kunnen psychologen illusies, denkfouten (‘biases’) doorprikken en de mensheid
handvaten geven om ‘beter’ te leven.