KBS - H3: kunst met een verbeeldingsfunctie
1. SURREALISME
- André Breton
- Literatuur, schilder- en beeldhouwkunst, fotografie en film
- Beïnvloed door psychoanalyse van Freud
- WOI = onmenselijke gruwel ➔ afzetten tegen rationaliteit en logica ➔ individuele ervaring,
emotie en menselijke waarden
- Droombeelden, het onderbewuste en automatische technieken ➔ onwerkelijke scènes waarin
de grens tussen realiteit en fantasie vervaagt
▪ Sigmund Freud ( 19e eeuw)
- Arts en neuroloog
- Grondlegger van de psychoanalyse
- Volgens hem was de menselijke geest te vergelijken met een ijsberg:
- 1/10 ligt boven water = bewust, 9/10 ligt onder water = onbewust
- Onderbewuste bevat:
▪ Verlangens, driften en instincten + is vooral seksueel geladen
▪ komen vaak naar boven in dromen: in vervormde symbolische vorm
(om gedrag van mensen te begrijpen, moeten we opzoek gaan naar een verklaring van die
droom)
- Invloed op het surrealisme:
▪ surrealisten werden sterk beïnvloed door Freud
▪ geloofden dat dromen toegang geven tot het onderbewuste
▪ kunstenaars proberen daarom: dromen, fantasieën, verdrongen verlangens zichtbaar
te maken in hun kunst
, ▪ André Breton (Frankrijk, begin jaren 1920)
- Arts
- WOI: ontmoet patiënten die behandeld werden met hypnose, droomanalyse en vrije
associaties
- Ontmoet Freud in 1921 ➔ Wil Freuds technieken gebruiken voor literaire doeleinden
- meende dat de ontdekking van het onbewuste de menselijke geest vrij zou maken en
uiteindelijk ook een andere, betere maatschappij zou voortbrengen
SURREALISME = SUR-REALISME:
→ een hogere realiteit achter de waarneembare verschijningsvorm
- 1924: verschijning Eerste Manifest van het Surrealisme
▪ Guillaume Apolinaire (Franse dichter en schrijver) gebruikte de term voor het eerst
- manifest = een officieel document of publieke verklaring waarin een groep of individu zijn
ideeën, principes, doelstellingen of artistieke visie uiteenzet (dient vaak als een oproep tot
verandering of een leidraad voor een beweging)
- surrealisten lieten hun fantasie prikkelen door zaken die buiten of boven de realiteit lagen ➔
zochten een hogere realiteit achter de waarneembare verschijningsvorm
▪ Breton gebruikte de term sur-realisme voor hun manier van werken en denken
▪ surrealisme → een middel om de wegen naar het onbewuste te openen
Toegang tot het onbewuste:
1. AUTOMATISCH SCHRIJVEN EN TEKENEN
= Gewoon blijven schrijven, zelfs als gedachten incoherent zijn of geen duidelijk betekenis
hebben
Bevrijden van het allesoverheersend verstand + toegang tot de diepe lagen van het
onderbewuste ➔ meer creativiteit en psychologische inzichten ➔ droomachtige,
associatieve en irrationele beelden
1. SURREALISME
- André Breton
- Literatuur, schilder- en beeldhouwkunst, fotografie en film
- Beïnvloed door psychoanalyse van Freud
- WOI = onmenselijke gruwel ➔ afzetten tegen rationaliteit en logica ➔ individuele ervaring,
emotie en menselijke waarden
- Droombeelden, het onderbewuste en automatische technieken ➔ onwerkelijke scènes waarin
de grens tussen realiteit en fantasie vervaagt
▪ Sigmund Freud ( 19e eeuw)
- Arts en neuroloog
- Grondlegger van de psychoanalyse
- Volgens hem was de menselijke geest te vergelijken met een ijsberg:
- 1/10 ligt boven water = bewust, 9/10 ligt onder water = onbewust
- Onderbewuste bevat:
▪ Verlangens, driften en instincten + is vooral seksueel geladen
▪ komen vaak naar boven in dromen: in vervormde symbolische vorm
(om gedrag van mensen te begrijpen, moeten we opzoek gaan naar een verklaring van die
droom)
- Invloed op het surrealisme:
▪ surrealisten werden sterk beïnvloed door Freud
▪ geloofden dat dromen toegang geven tot het onderbewuste
▪ kunstenaars proberen daarom: dromen, fantasieën, verdrongen verlangens zichtbaar
te maken in hun kunst
, ▪ André Breton (Frankrijk, begin jaren 1920)
- Arts
- WOI: ontmoet patiënten die behandeld werden met hypnose, droomanalyse en vrije
associaties
- Ontmoet Freud in 1921 ➔ Wil Freuds technieken gebruiken voor literaire doeleinden
- meende dat de ontdekking van het onbewuste de menselijke geest vrij zou maken en
uiteindelijk ook een andere, betere maatschappij zou voortbrengen
SURREALISME = SUR-REALISME:
→ een hogere realiteit achter de waarneembare verschijningsvorm
- 1924: verschijning Eerste Manifest van het Surrealisme
▪ Guillaume Apolinaire (Franse dichter en schrijver) gebruikte de term voor het eerst
- manifest = een officieel document of publieke verklaring waarin een groep of individu zijn
ideeën, principes, doelstellingen of artistieke visie uiteenzet (dient vaak als een oproep tot
verandering of een leidraad voor een beweging)
- surrealisten lieten hun fantasie prikkelen door zaken die buiten of boven de realiteit lagen ➔
zochten een hogere realiteit achter de waarneembare verschijningsvorm
▪ Breton gebruikte de term sur-realisme voor hun manier van werken en denken
▪ surrealisme → een middel om de wegen naar het onbewuste te openen
Toegang tot het onbewuste:
1. AUTOMATISCH SCHRIJVEN EN TEKENEN
= Gewoon blijven schrijven, zelfs als gedachten incoherent zijn of geen duidelijk betekenis
hebben
Bevrijden van het allesoverheersend verstand + toegang tot de diepe lagen van het
onderbewuste ➔ meer creativiteit en psychologische inzichten ➔ droomachtige,
associatieve en irrationele beelden
