VMV 6 : cursus verdieping circulatie
Hoofdstuk I : Ritmestoornissen
1. Klinische interpretatie van ECG’s
Leerdoelen
- het elektrofysiologisch proces van het hart kunnen uitleggen m.b.v. de
correcte vakterminologie
- de betekenis van een P-top, het QRS- complex en het ST-segment
kunnen linken aan de mechanische werking van het hart
- de geleidingstijden van het hart kennen en kunnen linken aan ECG
afwijkingen
- de morfologie van het ECG kunnen linken aan de elektrische werking van
het hart afleidingen en groepen
- afleidingen in relatie kunnen brengen met specifieke delen van het hart
- een ECG kunnen beoordelen op een systematische manier
- afwijkende ritme’s kunnen herkennen en systematisch beoordelen
1.1. Juridisch aspect
A-handelingen (mag je zelfstandig uitvoeren):
- Observeren, herkennen en evalueren van de gezondheidsstatus
(psychisch, fysiek, sociaal)
- Bijdragen aan medische diagnosestelling en klinische opvolging.
- Evolutie van de gezondheidstoestand beoordelen.
- Uitvoeren van voorgeschreven behandelingen binnen interdisciplinair
team.
- Zelfstandig uitvoeren van urgente levensreddende handelingen en
optreden in crisis- en rampensituaties.
B1-handeling:
- Initiëren, uitvoeren en opvolgen van screenings binnen preventieve
gezondheidsprogramma’s.
1
, 1.2. Anatomie en fysiologie
De elektrofysiologie van de hartspiercel
Rustfase (polarisatiefase) - Verschil in lading tussen intra- en
extracellulair door ongelijke
ionenverdeling.
o Intracellulair: meer K+,
negatieve anionen (bv. Cl−).
o Extracellulair: meer Na+.
- Binnenkant cel = negatief t.o.v.
buitenkant.
Depolarisatiefase - Trigger door prikkel vanuit sinusknoop.
- Toegenomen doorlaatbaarheid van
membraan → snelle instroom van
Na+.
- Polariteit keert om:
o Binnenkant wordt positief,
buitenkant negatief.
- Depolarisatie leidt tot contractie van
de hartspier.
Plateaufase / Ca²⁺-instroom - Instroom van calciumionen maakt
samentrekking mogelijk.
Repolarisatiefase - Kalium stroomt naar buiten.
(herstelfase) - Natriumpomp herstelt ionenverdeling
(Na+ naar buiten, K+ naar binnen).
- Polariteit keert terug naar rust:
buitenkant positief, binnenkant
negatief.
- Geen mechanische activiteit →
repolarisatie = puur elektrisch.
Refractaire periode - Onmiddellijk na depolarisatie kan de cel
niet opnieuw worden geprikkeld.
- Nodig om gecontroleerde hartactiviteit
te behouden
Vulnerabele fase - Prikkel tijdens repolarisatie kan
afwijkende actiepotentiaal veroorzaken
→ risico op ritmestoornissen.
De elektrische geleiding in het hart
Anatomie en fysiologie ‘cardiovasculaire stelsel : het hart’
Opdracht cursus p. 14
2
, 1.3. Registratie van de elektrische activiteit in het hart : ECG
1.3.1. Wat?
- Registratie van de elektrische activiteit van het hart via elektroden op de
huid.
- Het ECG toont:
o Prikkelvorming en prikkelgeleiding
o Route van de elektrische activatiegolf door atria, AV-knoop,
ventrikels
o Of de gangmaker (sinusknoop) juist werkt qua plaats, frequentie
en regelmaat
- De elektrocardiograaf (of de bewakingsmonitor) versterkt zwakke
elektrische signalen (de- en repolarisatie) en zet deze om in een grafiek op
papier of een scherm.
1.3.2. Principe
- Depolarisatie naar een positieve elektrode → positieve deflectie.
- Depolarisatie weg van een positieve elektrode → negatieve
deflectie.
- De galvanometer in het ECG-toestel registreert deze spanningsverschillen
als pieken en dalen.
1.3.3. De 12 afleidingen van het ECG
Waarom 12 afleidingen
- Elke afleiding “kijkt” naar het hart vanuit een andere hoek.
- Verschillende elektroden registreren verschillende spanningsverschillen →
compleet beeld van hartactiviteit.
1) De bipolaire perifere afleidingen van Einthoven
- Gebruik van 3 elektroden: rechterarm, linkerarm, linkerbeen
- Een vierde elektrode op rechterbeen dient als aarde (vermindert storing)
3 afleidingen
- Afleiding I: meet de potentialen vanuit rechter arm (-) naar linker arm (+).
- Afleiding II: meet de potentialen vanuit rechter arm (-) naar linker voet
(+).
- Afleiding III: meet de potentialen vanuit de linker arm (-) naar de linker
voet (+)
3
, Samen vormen ze de driehoek van Einthoven.
4
Hoofdstuk I : Ritmestoornissen
1. Klinische interpretatie van ECG’s
Leerdoelen
- het elektrofysiologisch proces van het hart kunnen uitleggen m.b.v. de
correcte vakterminologie
- de betekenis van een P-top, het QRS- complex en het ST-segment
kunnen linken aan de mechanische werking van het hart
- de geleidingstijden van het hart kennen en kunnen linken aan ECG
afwijkingen
- de morfologie van het ECG kunnen linken aan de elektrische werking van
het hart afleidingen en groepen
- afleidingen in relatie kunnen brengen met specifieke delen van het hart
- een ECG kunnen beoordelen op een systematische manier
- afwijkende ritme’s kunnen herkennen en systematisch beoordelen
1.1. Juridisch aspect
A-handelingen (mag je zelfstandig uitvoeren):
- Observeren, herkennen en evalueren van de gezondheidsstatus
(psychisch, fysiek, sociaal)
- Bijdragen aan medische diagnosestelling en klinische opvolging.
- Evolutie van de gezondheidstoestand beoordelen.
- Uitvoeren van voorgeschreven behandelingen binnen interdisciplinair
team.
- Zelfstandig uitvoeren van urgente levensreddende handelingen en
optreden in crisis- en rampensituaties.
B1-handeling:
- Initiëren, uitvoeren en opvolgen van screenings binnen preventieve
gezondheidsprogramma’s.
1
, 1.2. Anatomie en fysiologie
De elektrofysiologie van de hartspiercel
Rustfase (polarisatiefase) - Verschil in lading tussen intra- en
extracellulair door ongelijke
ionenverdeling.
o Intracellulair: meer K+,
negatieve anionen (bv. Cl−).
o Extracellulair: meer Na+.
- Binnenkant cel = negatief t.o.v.
buitenkant.
Depolarisatiefase - Trigger door prikkel vanuit sinusknoop.
- Toegenomen doorlaatbaarheid van
membraan → snelle instroom van
Na+.
- Polariteit keert om:
o Binnenkant wordt positief,
buitenkant negatief.
- Depolarisatie leidt tot contractie van
de hartspier.
Plateaufase / Ca²⁺-instroom - Instroom van calciumionen maakt
samentrekking mogelijk.
Repolarisatiefase - Kalium stroomt naar buiten.
(herstelfase) - Natriumpomp herstelt ionenverdeling
(Na+ naar buiten, K+ naar binnen).
- Polariteit keert terug naar rust:
buitenkant positief, binnenkant
negatief.
- Geen mechanische activiteit →
repolarisatie = puur elektrisch.
Refractaire periode - Onmiddellijk na depolarisatie kan de cel
niet opnieuw worden geprikkeld.
- Nodig om gecontroleerde hartactiviteit
te behouden
Vulnerabele fase - Prikkel tijdens repolarisatie kan
afwijkende actiepotentiaal veroorzaken
→ risico op ritmestoornissen.
De elektrische geleiding in het hart
Anatomie en fysiologie ‘cardiovasculaire stelsel : het hart’
Opdracht cursus p. 14
2
, 1.3. Registratie van de elektrische activiteit in het hart : ECG
1.3.1. Wat?
- Registratie van de elektrische activiteit van het hart via elektroden op de
huid.
- Het ECG toont:
o Prikkelvorming en prikkelgeleiding
o Route van de elektrische activatiegolf door atria, AV-knoop,
ventrikels
o Of de gangmaker (sinusknoop) juist werkt qua plaats, frequentie
en regelmaat
- De elektrocardiograaf (of de bewakingsmonitor) versterkt zwakke
elektrische signalen (de- en repolarisatie) en zet deze om in een grafiek op
papier of een scherm.
1.3.2. Principe
- Depolarisatie naar een positieve elektrode → positieve deflectie.
- Depolarisatie weg van een positieve elektrode → negatieve
deflectie.
- De galvanometer in het ECG-toestel registreert deze spanningsverschillen
als pieken en dalen.
1.3.3. De 12 afleidingen van het ECG
Waarom 12 afleidingen
- Elke afleiding “kijkt” naar het hart vanuit een andere hoek.
- Verschillende elektroden registreren verschillende spanningsverschillen →
compleet beeld van hartactiviteit.
1) De bipolaire perifere afleidingen van Einthoven
- Gebruik van 3 elektroden: rechterarm, linkerarm, linkerbeen
- Een vierde elektrode op rechterbeen dient als aarde (vermindert storing)
3 afleidingen
- Afleiding I: meet de potentialen vanuit rechter arm (-) naar linker arm (+).
- Afleiding II: meet de potentialen vanuit rechter arm (-) naar linker voet
(+).
- Afleiding III: meet de potentialen vanuit de linker arm (-) naar de linker
voet (+)
3
, Samen vormen ze de driehoek van Einthoven.
4
