Vaardigheden moeder en pasgeborene
Casus pasgeborene : dia 3
- 36 weken : vroeggeboren (voor 37 weken = pasgeboren)
- APGAR : 7 is normaal en 8 na 5 minuten is ook normaal
- Bij observatie kan ze vragen : werlke parameters zijn nog te kort
- Warmte verlies voorkomen!
- Geboortegewicht kleiner dan zwangerschapsgewicht : dimaturiteit,
intracterele …?
- Vroeggeborene : grote impact op ouders ouders ondersteunen
Op EXAMEN : 1 of 2 vragen over vaardigheden
Leerdoelen
- Je kan de eerste verzorging van een pasgeborene beschrijven
- Je kan de belangrijke veiligheidsmaatregelen bij baden van een
pasgeborene benoemen
- Je kan de manieren van het baden uitleggen
- Je kan het warmteverlies na het baden voorkomen
- Je kan de richtlijnen voor dagelijkse navelverzorging van Kind en
Gezin verklaren
- Je kan de specifieke aandachtpunten van het baden van een
pasgeborene toepassen op een casus
- Je kan de mogelijkheden van een gesloten en een open couveuse
benoemen
- Je kan de richtlijnen van de incubatorzorg toepassen op een casus
- Je kan de aandachtspunten van “Protocol voor het inbrengen van
een maagsonde specifiek bij pasgeborenen tot 28 dagen post
term” (V&VN, 2017) en de andere aandachtspunten bij het
plaatsen van een maagsonde bij een pasgeborene benoemen en
toepassen op een casus
- Je kan de maagspoeling en de sondevoeding bij een pasgeborene
beschrijven
- Je kan de Neonatale screening uitleggen
- Je kan de aandachtspunten voor een kwaliteitsvolle staalafname
bij de neonatale screening via een venapunctie of via een hielprik
toepassen op de casus
- Je kan de toe te dienen medicatie correct berekenen.
Rekenmachine is toegelaten!
- Je kan belangrijke informatie halen uit de FARN*NIC en toepassen
in een casus.
1
,De zorg voor de pasgeborene NA de bevalling
- Voorkomen van warmteverlies
- Beoordelen van de toestand (pulmonale en hemodynamische
transitie).
- Bij gezondheidsproblemen: A, B, C & W -> Warmte! en ABC
o Warmte staat voor ABC, dus warmte komt op eerste plaats
(WABC)
- Tijdig afnavelen
- Vitamine K profylaxe
- Lichamelijk onderzoek - eerste observaties na de geboorte (zie
les pasgeborene)
- Ouders en kind
Filmpje ppt dia 5
Warmteverlies
Radiatie (straling): Warmteverlies door straling als gevolg van het
temperatuurverschil tussen het lichaam en de koudere omgeving (van een
warm oppervlak naar een kouder oppervlak dat niet in directe contact is).
Evaporatie (verdamping): De warmte gaat verloren via de huid en de
slijmvliezen
Convectie (stroming): De warmte gaat verloren van het
lichaamsoppervlak naar de omgevende lucht. Naarmate de
luchttemperatuur lager is en luchtstroomsnelheid hoog is (tocht) neemt
deze warmteverlies toe.
Conductie (geleiding): Dit is de afgifte van warmte via de huid aan
daaraan grenzend materiaal, zoals matras en kleding.
Examen: kan vragen wat betekent het, leg uit in eigen woorden
Maatregelen om warmteverlies te voorkomen
Verpleegkundige interventies
- Onmiddellijk afdrogen
- Wikkelen in een voorverwarmde droge doek
- Geen koude omgeving
- Geen ventilatoren
- Warmtebron
- Bedekken het hoofd -> muts
- Folie bij transport
Het vrijmaken van de luchtwegen
- Houding
2
, - Aspiratie (! Reflexbradycarie door prikkeling nervus vagus)
- Acties bij het niet op gang komen van de ademhaling
Beoordeling toestand pasgeborene
APGAR-score (1’ – 5’ – 10’) - 5 kenmerken/aspecten
- De maximale Apgarscore - 10 punten.
- De score na 1 minuut is zelden 10
- De Apgarscore zegt globaal iets over de mate van asfyxie.
- Een score 7 na één en vijf minuten - nog normaal.
- Een score tussen 4 en 6 is verontrustend, de tussenkomst
van een kinderarts is noodzakelijk.
- Bij een score van 3 of minder is actieve reanimatie nodig.
- De evolutie van de score is zeer belangrijk. De prognose bij een lage
score na één minuut gevolgd door een goede score na vijf minuten
is beter dan bij een matige score na één en vijf minuten.
- Samen met de waarde van de navelstreng-pH geeft de Apgarscore
een indicatie van de ernst van de problemen van de pasgeborene.
- Bij bevallingen met verhoogde risico op foetale nood of prematuriteit
- direct na de geboorte zuurstofsaturatiemeting
De navelstreng
De navelstreng wordt na de geboorte kort afgebonden met een klem of
navelveter
De navel wordt direct na de geboorte beoordeeld op aanwezigheid van
twee arteriën en één vene.
De gelei van Warton heeft een glazig gele kleur (kan groen gekleurd
worden door meconiumhoudend vruchtwater
3
Casus pasgeborene : dia 3
- 36 weken : vroeggeboren (voor 37 weken = pasgeboren)
- APGAR : 7 is normaal en 8 na 5 minuten is ook normaal
- Bij observatie kan ze vragen : werlke parameters zijn nog te kort
- Warmte verlies voorkomen!
- Geboortegewicht kleiner dan zwangerschapsgewicht : dimaturiteit,
intracterele …?
- Vroeggeborene : grote impact op ouders ouders ondersteunen
Op EXAMEN : 1 of 2 vragen over vaardigheden
Leerdoelen
- Je kan de eerste verzorging van een pasgeborene beschrijven
- Je kan de belangrijke veiligheidsmaatregelen bij baden van een
pasgeborene benoemen
- Je kan de manieren van het baden uitleggen
- Je kan het warmteverlies na het baden voorkomen
- Je kan de richtlijnen voor dagelijkse navelverzorging van Kind en
Gezin verklaren
- Je kan de specifieke aandachtpunten van het baden van een
pasgeborene toepassen op een casus
- Je kan de mogelijkheden van een gesloten en een open couveuse
benoemen
- Je kan de richtlijnen van de incubatorzorg toepassen op een casus
- Je kan de aandachtspunten van “Protocol voor het inbrengen van
een maagsonde specifiek bij pasgeborenen tot 28 dagen post
term” (V&VN, 2017) en de andere aandachtspunten bij het
plaatsen van een maagsonde bij een pasgeborene benoemen en
toepassen op een casus
- Je kan de maagspoeling en de sondevoeding bij een pasgeborene
beschrijven
- Je kan de Neonatale screening uitleggen
- Je kan de aandachtspunten voor een kwaliteitsvolle staalafname
bij de neonatale screening via een venapunctie of via een hielprik
toepassen op de casus
- Je kan de toe te dienen medicatie correct berekenen.
Rekenmachine is toegelaten!
- Je kan belangrijke informatie halen uit de FARN*NIC en toepassen
in een casus.
1
,De zorg voor de pasgeborene NA de bevalling
- Voorkomen van warmteverlies
- Beoordelen van de toestand (pulmonale en hemodynamische
transitie).
- Bij gezondheidsproblemen: A, B, C & W -> Warmte! en ABC
o Warmte staat voor ABC, dus warmte komt op eerste plaats
(WABC)
- Tijdig afnavelen
- Vitamine K profylaxe
- Lichamelijk onderzoek - eerste observaties na de geboorte (zie
les pasgeborene)
- Ouders en kind
Filmpje ppt dia 5
Warmteverlies
Radiatie (straling): Warmteverlies door straling als gevolg van het
temperatuurverschil tussen het lichaam en de koudere omgeving (van een
warm oppervlak naar een kouder oppervlak dat niet in directe contact is).
Evaporatie (verdamping): De warmte gaat verloren via de huid en de
slijmvliezen
Convectie (stroming): De warmte gaat verloren van het
lichaamsoppervlak naar de omgevende lucht. Naarmate de
luchttemperatuur lager is en luchtstroomsnelheid hoog is (tocht) neemt
deze warmteverlies toe.
Conductie (geleiding): Dit is de afgifte van warmte via de huid aan
daaraan grenzend materiaal, zoals matras en kleding.
Examen: kan vragen wat betekent het, leg uit in eigen woorden
Maatregelen om warmteverlies te voorkomen
Verpleegkundige interventies
- Onmiddellijk afdrogen
- Wikkelen in een voorverwarmde droge doek
- Geen koude omgeving
- Geen ventilatoren
- Warmtebron
- Bedekken het hoofd -> muts
- Folie bij transport
Het vrijmaken van de luchtwegen
- Houding
2
, - Aspiratie (! Reflexbradycarie door prikkeling nervus vagus)
- Acties bij het niet op gang komen van de ademhaling
Beoordeling toestand pasgeborene
APGAR-score (1’ – 5’ – 10’) - 5 kenmerken/aspecten
- De maximale Apgarscore - 10 punten.
- De score na 1 minuut is zelden 10
- De Apgarscore zegt globaal iets over de mate van asfyxie.
- Een score 7 na één en vijf minuten - nog normaal.
- Een score tussen 4 en 6 is verontrustend, de tussenkomst
van een kinderarts is noodzakelijk.
- Bij een score van 3 of minder is actieve reanimatie nodig.
- De evolutie van de score is zeer belangrijk. De prognose bij een lage
score na één minuut gevolgd door een goede score na vijf minuten
is beter dan bij een matige score na één en vijf minuten.
- Samen met de waarde van de navelstreng-pH geeft de Apgarscore
een indicatie van de ernst van de problemen van de pasgeborene.
- Bij bevallingen met verhoogde risico op foetale nood of prematuriteit
- direct na de geboorte zuurstofsaturatiemeting
De navelstreng
De navelstreng wordt na de geboorte kort afgebonden met een klem of
navelveter
De navel wordt direct na de geboorte beoordeeld op aanwezigheid van
twee arteriën en één vene.
De gelei van Warton heeft een glazig gele kleur (kan groen gekleurd
worden door meconiumhoudend vruchtwater
3
