SPiPJ – EGZAMIN Questions with Correct
Answers
! Polityka wg Arystotelesa !
sztuka rządzenia państwem; istotą polityki są zabiegi rządzących o dobro wspólne
! Polityka wg Carla von Clausewitza !
wojna jest kontynuacją polityki prowadzoną innymi środkami. ← najsłynniejsza definicja
! Polityka jako sztuka przezwyciężania sprzeczności !
poszczególnych grup interesów, sztuka poszukiwania wspólnoty interesów, co powinno
prowadzić do osiągnięcia ładu społecznego na drodze perswazji, manipulacji, a czasami
przekupstwa lub przymusu.
! Polityka jako zarządzanie konfliktami !
(wywoływanie i zarządzanie) tak, aby utrzymując władzę zachować równowagę
skonfliktowanych stron (Carl Schmitt).
! Polityka w doktrynie amerykańskiej (społeczeństwo demokratyczne) !
sztuka zdobywania władzy
! Polityka ogólnie - jaka może być, gdzie się uzewnętrznia !
Uprawia się ją w obrębie jakiegoś państwa lub między państwami. Może być wewnętrzna,
zagraniczna, regionalna i globalna.
3 sfery życia w starożytności
1. Polis - sfera publiczna i polityczna; udział obywatela w życiu państwa-miasta oraz
korzystanie z praw obywatelskich.
,2. Oikos - sfera prywatna (dom, rodzina, majątek); pod władzą pana domu, kobiety nie miały
praw politycznych.
3. Ecclesia - zgromadzenie ludowe wszystkich wolnych obywateli, podejmujące decyzje
dotyczące państwa, polityki i gospodarki.
Panowanie, definicja
szansa posłuszeństwa osób wobec rozkazu o określonej treści. Jak zastrzega Max Weber,
wymaga to istnienia osoby (osób) skutecznie rozkazującej innym (głowa domu, związek
polityczny).
Związek polityczny, definicja
związek panowania na pewnym określonym terytorium pod groźbą przymusu (np. prawnego,
który egzekwowany jest przez sztab administracyjny.
! System polityczny - definicja !
David Easton, 1953. Ogół instytucji publicznych, partii politycznych, organizacji i grup
społecznych uczestniczących w życiu politycznym państwa. Obejmuje także zasady i normy
regulujące relacje między podmiotami
! System polityczny, podejście instytucjonalne !
Podejście instytucjonalne - system polityczny to zespół instytucji i organizacji biorących
udział w podejmowaniu decyzji publicznych oraz wykonywaniu zadań państwa. Nie jest
tożsame z ustrojem państwowym :
1. System polityczny - obejmuje instytucje oraz element polityczny (partie, grupy społeczne,
procesy polityczne)
2. Ustrój polityczny - dotyczy głównie formalnych instytucji państwa i zasad ich
funkcjonowania
, System polityczny charakteryzuje się na 3 poziomach z perspektywy wertykalnej
centralnym, regionalnym i lokalnym.
System polityczny wyodrębnia się na podstawie 2 czynników
Relacji władzy i podporządkowania
Zbiorowych mechanizmów (procedur) podejmowania decyzji
Subsystemy systemu politycznego
1. Podsystem instytucjonalny - organy władzy ustawodawczej, wykonawczej, sądowniczej
oraz organy kontroli i ochrony prawa.
2. Podsystem - społeczeństwo obywatelskie - partie polityczne, grupy interesu (lobbingowe) i
organizacje pozarządowe (NGO).
3. Podsystem normatywny - konstytucja, normy prawne i pozaprawne oraz kultura
polityczna.
4. Podsystem funkcjonalny - role i cele uczestników społeczeństwa
5. Podsystem komunikacyjny - przepływ informacji i komunikacja między elementami
systemu politycznego.
Polityczność, definicja
rozumiana jako wymiar władzy i instytucji, a także decyzji i reguł stanowi „zasadę bądź zbiór
zasad stwarzających relacje, jakie ludzie utrzymują między sobą oraz ze światem
! Władza wg Maxa Webera !
zdolność do narzucenia własnej woli w relacjach społecznych, nawet wbrew oporowi innych.
Aby była stabilna, musi być uznawana przez społeczeństwo
- Władza tradycyjna - opiera się na tradycji i zwyczajach (np. patriarchat).
- Władza charyzmatyczna - wynika z wyjątkowych cech przywódcy, takich jak autorytet czy
Answers
! Polityka wg Arystotelesa !
sztuka rządzenia państwem; istotą polityki są zabiegi rządzących o dobro wspólne
! Polityka wg Carla von Clausewitza !
wojna jest kontynuacją polityki prowadzoną innymi środkami. ← najsłynniejsza definicja
! Polityka jako sztuka przezwyciężania sprzeczności !
poszczególnych grup interesów, sztuka poszukiwania wspólnoty interesów, co powinno
prowadzić do osiągnięcia ładu społecznego na drodze perswazji, manipulacji, a czasami
przekupstwa lub przymusu.
! Polityka jako zarządzanie konfliktami !
(wywoływanie i zarządzanie) tak, aby utrzymując władzę zachować równowagę
skonfliktowanych stron (Carl Schmitt).
! Polityka w doktrynie amerykańskiej (społeczeństwo demokratyczne) !
sztuka zdobywania władzy
! Polityka ogólnie - jaka może być, gdzie się uzewnętrznia !
Uprawia się ją w obrębie jakiegoś państwa lub między państwami. Może być wewnętrzna,
zagraniczna, regionalna i globalna.
3 sfery życia w starożytności
1. Polis - sfera publiczna i polityczna; udział obywatela w życiu państwa-miasta oraz
korzystanie z praw obywatelskich.
,2. Oikos - sfera prywatna (dom, rodzina, majątek); pod władzą pana domu, kobiety nie miały
praw politycznych.
3. Ecclesia - zgromadzenie ludowe wszystkich wolnych obywateli, podejmujące decyzje
dotyczące państwa, polityki i gospodarki.
Panowanie, definicja
szansa posłuszeństwa osób wobec rozkazu o określonej treści. Jak zastrzega Max Weber,
wymaga to istnienia osoby (osób) skutecznie rozkazującej innym (głowa domu, związek
polityczny).
Związek polityczny, definicja
związek panowania na pewnym określonym terytorium pod groźbą przymusu (np. prawnego,
który egzekwowany jest przez sztab administracyjny.
! System polityczny - definicja !
David Easton, 1953. Ogół instytucji publicznych, partii politycznych, organizacji i grup
społecznych uczestniczących w życiu politycznym państwa. Obejmuje także zasady i normy
regulujące relacje między podmiotami
! System polityczny, podejście instytucjonalne !
Podejście instytucjonalne - system polityczny to zespół instytucji i organizacji biorących
udział w podejmowaniu decyzji publicznych oraz wykonywaniu zadań państwa. Nie jest
tożsame z ustrojem państwowym :
1. System polityczny - obejmuje instytucje oraz element polityczny (partie, grupy społeczne,
procesy polityczne)
2. Ustrój polityczny - dotyczy głównie formalnych instytucji państwa i zasad ich
funkcjonowania
, System polityczny charakteryzuje się na 3 poziomach z perspektywy wertykalnej
centralnym, regionalnym i lokalnym.
System polityczny wyodrębnia się na podstawie 2 czynników
Relacji władzy i podporządkowania
Zbiorowych mechanizmów (procedur) podejmowania decyzji
Subsystemy systemu politycznego
1. Podsystem instytucjonalny - organy władzy ustawodawczej, wykonawczej, sądowniczej
oraz organy kontroli i ochrony prawa.
2. Podsystem - społeczeństwo obywatelskie - partie polityczne, grupy interesu (lobbingowe) i
organizacje pozarządowe (NGO).
3. Podsystem normatywny - konstytucja, normy prawne i pozaprawne oraz kultura
polityczna.
4. Podsystem funkcjonalny - role i cele uczestników społeczeństwa
5. Podsystem komunikacyjny - przepływ informacji i komunikacja między elementami
systemu politycznego.
Polityczność, definicja
rozumiana jako wymiar władzy i instytucji, a także decyzji i reguł stanowi „zasadę bądź zbiór
zasad stwarzających relacje, jakie ludzie utrzymują między sobą oraz ze światem
! Władza wg Maxa Webera !
zdolność do narzucenia własnej woli w relacjach społecznych, nawet wbrew oporowi innych.
Aby była stabilna, musi być uznawana przez społeczeństwo
- Władza tradycyjna - opiera się na tradycji i zwyczajach (np. patriarchat).
- Władza charyzmatyczna - wynika z wyjątkowych cech przywódcy, takich jak autorytet czy
