DEEL 1: INLEIDING TOT HET RECHT
, HOOFDSTUK 1: Algemene inleiding
1. Verantwoording
Recht is zaak van alle burgers
Iedereen wordt met recht geconfronteerd
Iedereen wordt geacht de wet te kennen (bv je rijdt te snel, dan kan je niet
zeggen dat je niet wist dat je maar zo snel mocht)
Recht ≠ moraal
Conflicten tussen de wet en onze morele normen zijn niet uit te sluiten (bv
abortuswet, euthanasiewet, belastingwet,…)
Recht ≠ godsdienstige regels
2. Het begrip recht
2.1. Algemeen
Voldoen aan 4 regels=
1. Een geheel van algemeen geldende normatieve regels
- Verbodsbepalingen, gebodsbepalingen, normen die toelating
bevatten en organieke regels
- Dwingend recht en aanvullend recht
- Algemene normen en individuele normen
2. Normen die ordening van maatschappelijk leven beogen
3. Door de staat opgelegde of ontvangen en bekrachtigde normen
4. Afdwingbare normen (als je niet luistert kan je sanctie krijgen)
2.2. Een geheel van algemeen geldende normatieve
regels
Recht is geheel van regels merendeel gedragsregels = hebben betrekking op
gedrag van rechtssubjecten
2.2.1. VERBODS-, GEBODS-, TOELATINGS- EN ORGANIEKE REGELS
Regels kunnen bevelen, verbieden of laten handelwijze toe
Verbodsbepaling Gebodsbepaling
Verbied je om iets te doen Verplicht je om iets te doen
Vb: het is verboden om ergens in te Vb: bestuurders moeten hun voertuig
breken in de hand hebben
Normen die toelating bevatten Organieke regels
Je krijgt ergens toestemming voor Regels die iets organiseren
Bv: gemeente heeft je toestemming (procedure)
om te verbouwen Bv: hoe lang je iemand in cel mag
houden
, 2.2.2. DWINGELD RECHT EN AANVULLEND RECHT
Dwingend recht van openbare orde Aanvullend recht
Beschermt de goede zeden en is Gelden enkel als er geen andere
ter bescherming van de zwakken regeling is afgesproken
Moeten altijd gevolgd worden Mag je van afwijken
Veel bij huurrecht en arbeidsrecht Bv: betalingstermijn
Bv: aantal weken
zwangerschapsverlof
2.2.3. ALGEMENE NORMEN EN INDIVIDUELE NORMEN
Algemene normen Individuele normen
Gelden voor iedereen Is voor 1 persoon
Soms vaag zodat rechter kan Bv: koning is burgerrechtelijk en
beslissen of het van toepassing is strafrechtelijk immuun kan
of niet nooit gestraft worden (enkel als hij
geen koning meer is)
2.3. Door de staat opgelegde of ontvangen en
bekrachtigde normen
ð Binnen overheid kunnen er op verschillende niveaus regels uitgevaardigd
worden
ð Staat is soeverein recht geld boven elk ander normenstelsel
ð Merendeel der rechtsregels zijn door overheid uitgevaardigd anders door
gewoonte
ð Wet is voor overheid meest voor de hand liggende middel om normen uit te
vaardigen
2.4. Afdwingbare normen
ð Rechtsregels hebben tot doel om bepaald gedrag af te dwingen van
rechtssubjecten
- Worden meestal vrijwillig nageleefd
- Voor overheid noodzakelijk om systeem van afdwingbaarheid op te stellen
ð Afdwingen van regels is opdracht van staat die beschikt over monopolie om
geweld te gebruiken
ð Rechtssubjecten die hun verplichtingen niet vrijwillig nakomen worden door
overheid gedwongen om deze alsnog na te leven
2.5. Normen die de ordening van het maatschappelijke
leven beogen
ð Is wezenlijke kenmerk van recht dat het onderscheidt van alle andere normen
voor menselijk gedrag
ð Mens is individueel en sociaal wezen:
- Individueel: tracht in 1ste instantie zo veel mogelijk van zijn eigen
materiële en geestelijke aspiraties te bereiken komt in conflict met
medeburgers
, HOOFDSTUK 1: Algemene inleiding
1. Verantwoording
Recht is zaak van alle burgers
Iedereen wordt met recht geconfronteerd
Iedereen wordt geacht de wet te kennen (bv je rijdt te snel, dan kan je niet
zeggen dat je niet wist dat je maar zo snel mocht)
Recht ≠ moraal
Conflicten tussen de wet en onze morele normen zijn niet uit te sluiten (bv
abortuswet, euthanasiewet, belastingwet,…)
Recht ≠ godsdienstige regels
2. Het begrip recht
2.1. Algemeen
Voldoen aan 4 regels=
1. Een geheel van algemeen geldende normatieve regels
- Verbodsbepalingen, gebodsbepalingen, normen die toelating
bevatten en organieke regels
- Dwingend recht en aanvullend recht
- Algemene normen en individuele normen
2. Normen die ordening van maatschappelijk leven beogen
3. Door de staat opgelegde of ontvangen en bekrachtigde normen
4. Afdwingbare normen (als je niet luistert kan je sanctie krijgen)
2.2. Een geheel van algemeen geldende normatieve
regels
Recht is geheel van regels merendeel gedragsregels = hebben betrekking op
gedrag van rechtssubjecten
2.2.1. VERBODS-, GEBODS-, TOELATINGS- EN ORGANIEKE REGELS
Regels kunnen bevelen, verbieden of laten handelwijze toe
Verbodsbepaling Gebodsbepaling
Verbied je om iets te doen Verplicht je om iets te doen
Vb: het is verboden om ergens in te Vb: bestuurders moeten hun voertuig
breken in de hand hebben
Normen die toelating bevatten Organieke regels
Je krijgt ergens toestemming voor Regels die iets organiseren
Bv: gemeente heeft je toestemming (procedure)
om te verbouwen Bv: hoe lang je iemand in cel mag
houden
, 2.2.2. DWINGELD RECHT EN AANVULLEND RECHT
Dwingend recht van openbare orde Aanvullend recht
Beschermt de goede zeden en is Gelden enkel als er geen andere
ter bescherming van de zwakken regeling is afgesproken
Moeten altijd gevolgd worden Mag je van afwijken
Veel bij huurrecht en arbeidsrecht Bv: betalingstermijn
Bv: aantal weken
zwangerschapsverlof
2.2.3. ALGEMENE NORMEN EN INDIVIDUELE NORMEN
Algemene normen Individuele normen
Gelden voor iedereen Is voor 1 persoon
Soms vaag zodat rechter kan Bv: koning is burgerrechtelijk en
beslissen of het van toepassing is strafrechtelijk immuun kan
of niet nooit gestraft worden (enkel als hij
geen koning meer is)
2.3. Door de staat opgelegde of ontvangen en
bekrachtigde normen
ð Binnen overheid kunnen er op verschillende niveaus regels uitgevaardigd
worden
ð Staat is soeverein recht geld boven elk ander normenstelsel
ð Merendeel der rechtsregels zijn door overheid uitgevaardigd anders door
gewoonte
ð Wet is voor overheid meest voor de hand liggende middel om normen uit te
vaardigen
2.4. Afdwingbare normen
ð Rechtsregels hebben tot doel om bepaald gedrag af te dwingen van
rechtssubjecten
- Worden meestal vrijwillig nageleefd
- Voor overheid noodzakelijk om systeem van afdwingbaarheid op te stellen
ð Afdwingen van regels is opdracht van staat die beschikt over monopolie om
geweld te gebruiken
ð Rechtssubjecten die hun verplichtingen niet vrijwillig nakomen worden door
overheid gedwongen om deze alsnog na te leven
2.5. Normen die de ordening van het maatschappelijke
leven beogen
ð Is wezenlijke kenmerk van recht dat het onderscheidt van alle andere normen
voor menselijk gedrag
ð Mens is individueel en sociaal wezen:
- Individueel: tracht in 1ste instantie zo veel mogelijk van zijn eigen
materiële en geestelijke aspiraties te bereiken komt in conflict met
medeburgers
