Relationele vaardigheden
1-Communicatie in de gezondheidszorg
Kwaliteit van zorg
We leveren altijd de best mogelijke zorg.
Professionele zorgverleners hebben enkele vereiste competenties
Vaardig zijn
Theoretisch onderlegd zijn
Gepaste attitude hebben
Zorg is een relationeel gebeuren met een holistische visie. De
zorgvrager is een psycho- socio- somatische eenheid. We houden rekening
met het … van de zorgvrager
Fysieke
Psychische
Sociale
Er is interactie op 3 niveaus
1. Tussen zorgverlener en zorgvrager
2. Tussen zorgverlener en significant other ( bv. Partner; ouders
zorgvrager )
3. Intercollegiale communicatie ( collega’s onder elkaar )
Grondhouding
Professionele communicatie = een basisvaardigheid, van
zelfsprekend
Wat je zegt is even belangrijk als hoe je het zegt
Goede communicatie kan aangeleerd worden als het niet in je
persoonlijke aanleg zit
Persoonskenmerken :
Vriendelijke houding
Betrokken kunnen zijn ( ≠ betuttelen )
Empathisch vermogen hebben
Vertrouwen
Open communicatie is belangrijk het kan pas bij een gevoel van
veiligheid, hiervoor zal eerste een vertrouwensrelatie moeten gevormd
worden :
1
Relationele vaardigheden
, 1. Relatie aangaan : 1e indruk, 1e kennismaking, luisteren naar de
ander vertrouwensrelatie aangaan ?
2. Verder opbouwen : zorg- hulpvraag die centraal staat +
gespreksstructuur
3. Onderhouden : ruimte aan gevoelens gedachten en beleving van
gesprekspartner
4. Afbouwen : aangekondigd door gesprekseinde, ruimte voor vragen
Brugfunctie
Ieder heeft een eigen visie.
Patiëntgerichte evidence-based aanpak = Je moet de visie van de
zorgvrager respecteren en deze als volwaardig persoon zien
Belang goede intercollegiale communicatie van groot belang ! slechte
communicatie kan leiden tot misverstanden en fouten
SBAR- methode
= in alle situaties toepasbaar
efficiënte intercollegiale communicatie
Meer structuur
Meer teamwork
Betere communicatie
Meer patiëntveiligheid
ISBARR – methode
= toepasbaar bij mondelingen en telefonische communicatie
Vooraf : wie, hoe, waarom ?
Effectieve gesprek met 6 stappen
I identificatie wie ben jij, locatie
schetsen; reden van
contactatie
S situatie situatie kort
beschrijven waarom je
contacteert
B background alle achterliggende
info geven die nodig is
in de situatie
A Beoordeling / Eigen beoordeling van
assessment de situatie
R Recommendation / Eigen aanbeveling bij
aanbevelingen de situatie,
verachtingen,
aanbevelingen
2
Relationele vaardigheden
, R Readback Alles kort herhalen,
afspraken herhalen,…
2- communicatieproces
Communicatie is een proces met verschillende stappen
Communicatiemodel
Communicatie = complex proces waar we vaak niet bewust van zijn.
Belangrijk ! krijg inzicht in dit proces
2 soorten communicatie
Interpersoonlijke communicatie : tussen 2 of meerder personen
Intrapersoonlijke communicatie : communicatie met zichzelf
Communicatiedoelen
Eerste stap bij communicatie , vaak onbewust
= doelen formuleren richting geven aan het gesprek
Zender en ontvanger
Zender = persoon die boodschap formuleert en verstuurd
Ontvanger = persoon die boodschap ontvangt en hierop reageert
2 richtingsverkeer is nodig voor efficiënte communicatie : ontvanger
reageert op de boodschap. Er is dus een rolverwisseling ( verbaal / non-
verbaal )
Boodschap
= info die men wil overdragen. Noodzakelijk bij communicatie
Wordt beïnvloed door
aard boodschap
zender
3
Relationele vaardigheden
1-Communicatie in de gezondheidszorg
Kwaliteit van zorg
We leveren altijd de best mogelijke zorg.
Professionele zorgverleners hebben enkele vereiste competenties
Vaardig zijn
Theoretisch onderlegd zijn
Gepaste attitude hebben
Zorg is een relationeel gebeuren met een holistische visie. De
zorgvrager is een psycho- socio- somatische eenheid. We houden rekening
met het … van de zorgvrager
Fysieke
Psychische
Sociale
Er is interactie op 3 niveaus
1. Tussen zorgverlener en zorgvrager
2. Tussen zorgverlener en significant other ( bv. Partner; ouders
zorgvrager )
3. Intercollegiale communicatie ( collega’s onder elkaar )
Grondhouding
Professionele communicatie = een basisvaardigheid, van
zelfsprekend
Wat je zegt is even belangrijk als hoe je het zegt
Goede communicatie kan aangeleerd worden als het niet in je
persoonlijke aanleg zit
Persoonskenmerken :
Vriendelijke houding
Betrokken kunnen zijn ( ≠ betuttelen )
Empathisch vermogen hebben
Vertrouwen
Open communicatie is belangrijk het kan pas bij een gevoel van
veiligheid, hiervoor zal eerste een vertrouwensrelatie moeten gevormd
worden :
1
Relationele vaardigheden
, 1. Relatie aangaan : 1e indruk, 1e kennismaking, luisteren naar de
ander vertrouwensrelatie aangaan ?
2. Verder opbouwen : zorg- hulpvraag die centraal staat +
gespreksstructuur
3. Onderhouden : ruimte aan gevoelens gedachten en beleving van
gesprekspartner
4. Afbouwen : aangekondigd door gesprekseinde, ruimte voor vragen
Brugfunctie
Ieder heeft een eigen visie.
Patiëntgerichte evidence-based aanpak = Je moet de visie van de
zorgvrager respecteren en deze als volwaardig persoon zien
Belang goede intercollegiale communicatie van groot belang ! slechte
communicatie kan leiden tot misverstanden en fouten
SBAR- methode
= in alle situaties toepasbaar
efficiënte intercollegiale communicatie
Meer structuur
Meer teamwork
Betere communicatie
Meer patiëntveiligheid
ISBARR – methode
= toepasbaar bij mondelingen en telefonische communicatie
Vooraf : wie, hoe, waarom ?
Effectieve gesprek met 6 stappen
I identificatie wie ben jij, locatie
schetsen; reden van
contactatie
S situatie situatie kort
beschrijven waarom je
contacteert
B background alle achterliggende
info geven die nodig is
in de situatie
A Beoordeling / Eigen beoordeling van
assessment de situatie
R Recommendation / Eigen aanbeveling bij
aanbevelingen de situatie,
verachtingen,
aanbevelingen
2
Relationele vaardigheden
, R Readback Alles kort herhalen,
afspraken herhalen,…
2- communicatieproces
Communicatie is een proces met verschillende stappen
Communicatiemodel
Communicatie = complex proces waar we vaak niet bewust van zijn.
Belangrijk ! krijg inzicht in dit proces
2 soorten communicatie
Interpersoonlijke communicatie : tussen 2 of meerder personen
Intrapersoonlijke communicatie : communicatie met zichzelf
Communicatiedoelen
Eerste stap bij communicatie , vaak onbewust
= doelen formuleren richting geven aan het gesprek
Zender en ontvanger
Zender = persoon die boodschap formuleert en verstuurd
Ontvanger = persoon die boodschap ontvangt en hierop reageert
2 richtingsverkeer is nodig voor efficiënte communicatie : ontvanger
reageert op de boodschap. Er is dus een rolverwisseling ( verbaal / non-
verbaal )
Boodschap
= info die men wil overdragen. Noodzakelijk bij communicatie
Wordt beïnvloed door
aard boodschap
zender
3
Relationele vaardigheden
