Hoofdstuk 6 Luteijn & Barelds: Intelligentie en intelligentietest
Intelligentie wordt gemeten met testen die het algemene IQ meet met verschillende subtesten, vaak
op het gebied van verbaal, ruimtelijk, numeriek en abstract.
Intelligentietesten
De meeste gebruikte algemene testen in Nederland zijn de WAIS-IV-NL en de Groninger Intelligentie
Test-2, maar er zijn ook minder populaire algemene intelligentietesten, zoals de Kaufman
Intelligentietest voor Volwassenen en Adolescenten. Er zijn in Nederland ook 2 specifieke testen in
de omloop: de Raven’s Progressive Matrices als non-verbale test en Nederlandse Leestest voor
Volwassenen als verbale test (test premorbide intelligentie).
Weschler Adult Intelligence Scale-IV (WAIS-IV-NL)
Meetpretentie: algemene intelligentie met als vier belangrijke factoren: verbaal begrip,
perceptueel redeneren, werkgeheugen en verwerkingssnelheid.
Onderzoeksgebied: intelligentie
Doelgroep: Vlaamse en Nederlandse volwassenen van 16 tot 85 jaar en ook klinische
groepen.
Vorm van afname: prestatietaak, waarbij de cliënt taken moet uitvoeren onder begeleiding
van de psycholoog.
Psychometrische eigenschappen: voldoende tot goed met alleen een onvoldoende op
criteriumvaliditeit, omdat hier geen Nederlands onderzoek naar verricht is.
Groninger Intelligentie Test-2 (GIT-2)
Meetpretentie: het test zowel gekristalliseerde als vloeiende intelligentie en het is een
individuele test.
Onderzoeksgebied: intelligentie
Doelgroep: voor 16 tot en met 85 jaar oud
Vorm van afname: prestatietaak
Psychometrische eigenschappen: test technische kwaliteit is goed
Kaufman Intelligentietest voor Adolescenten en Volwassenen (KAIT)
Meetpretentie: individuele test die gekristalliseerde en vloeiende intelligentie meet
Onderzoeksgebied: intelligentie
Doelgroep: 14 t/m 85 jaar voor Vlaamse en Nederlandse mensen
Vorm van afname: prestatietaak
Psychometrische eigenschappen: goede COTAN-beoordeling met alleen een onvoldoende op
criteriumvaliditeit.
Raven’s Progressive Matrices
Meetpretentie: niet-verbale test die het oplossen van visuele problemen meet en derhalve
als maat voor vloeiende intelligentie wordt gebruikt. Het is een analoge redeneertaak,
waarbij vooral abstraheren en doelgericht probleem oplossen centraal staat.
Onderzoeksgebied: intelligentie
Doelgroep: De CPM is bruikbaar bij patiënten met neuropsychologische stoornissen vanwege
de lagere moeilijkheidsgraad. Cliënten met een andere moedertaal kunnen deze test ook
maken, omdat het non-verbaal is en de test lijkt cultuurvrij.
Vorm van afname: zelfstandige prestatietaak waarbij op basis van meerkeuze het
puzzelstukje met het patroon dat het best past geselecteerd moet worden. Drie versies:
Standard (SPM), Coloured (CPM) en Advanced (APM).
Intelligentie wordt gemeten met testen die het algemene IQ meet met verschillende subtesten, vaak
op het gebied van verbaal, ruimtelijk, numeriek en abstract.
Intelligentietesten
De meeste gebruikte algemene testen in Nederland zijn de WAIS-IV-NL en de Groninger Intelligentie
Test-2, maar er zijn ook minder populaire algemene intelligentietesten, zoals de Kaufman
Intelligentietest voor Volwassenen en Adolescenten. Er zijn in Nederland ook 2 specifieke testen in
de omloop: de Raven’s Progressive Matrices als non-verbale test en Nederlandse Leestest voor
Volwassenen als verbale test (test premorbide intelligentie).
Weschler Adult Intelligence Scale-IV (WAIS-IV-NL)
Meetpretentie: algemene intelligentie met als vier belangrijke factoren: verbaal begrip,
perceptueel redeneren, werkgeheugen en verwerkingssnelheid.
Onderzoeksgebied: intelligentie
Doelgroep: Vlaamse en Nederlandse volwassenen van 16 tot 85 jaar en ook klinische
groepen.
Vorm van afname: prestatietaak, waarbij de cliënt taken moet uitvoeren onder begeleiding
van de psycholoog.
Psychometrische eigenschappen: voldoende tot goed met alleen een onvoldoende op
criteriumvaliditeit, omdat hier geen Nederlands onderzoek naar verricht is.
Groninger Intelligentie Test-2 (GIT-2)
Meetpretentie: het test zowel gekristalliseerde als vloeiende intelligentie en het is een
individuele test.
Onderzoeksgebied: intelligentie
Doelgroep: voor 16 tot en met 85 jaar oud
Vorm van afname: prestatietaak
Psychometrische eigenschappen: test technische kwaliteit is goed
Kaufman Intelligentietest voor Adolescenten en Volwassenen (KAIT)
Meetpretentie: individuele test die gekristalliseerde en vloeiende intelligentie meet
Onderzoeksgebied: intelligentie
Doelgroep: 14 t/m 85 jaar voor Vlaamse en Nederlandse mensen
Vorm van afname: prestatietaak
Psychometrische eigenschappen: goede COTAN-beoordeling met alleen een onvoldoende op
criteriumvaliditeit.
Raven’s Progressive Matrices
Meetpretentie: niet-verbale test die het oplossen van visuele problemen meet en derhalve
als maat voor vloeiende intelligentie wordt gebruikt. Het is een analoge redeneertaak,
waarbij vooral abstraheren en doelgericht probleem oplossen centraal staat.
Onderzoeksgebied: intelligentie
Doelgroep: De CPM is bruikbaar bij patiënten met neuropsychologische stoornissen vanwege
de lagere moeilijkheidsgraad. Cliënten met een andere moedertaal kunnen deze test ook
maken, omdat het non-verbaal is en de test lijkt cultuurvrij.
Vorm van afname: zelfstandige prestatietaak waarbij op basis van meerkeuze het
puzzelstukje met het patroon dat het best past geselecteerd moet worden. Drie versies:
Standard (SPM), Coloured (CPM) en Advanced (APM).
