Samenvatting thematoets blok 1: omgaan met verschillen
De student kent het 6 fasenmodel van de Muijnck en kan de verschillen en/of overeenkomsten
met HGW en OGW benoemen en daarbij aangeven welke kernkwaliteiten ingezet kunnen worden.
Handelingsgericht werken sluit aan bij passend onderwijs. Je stemt als leerkracht af op de
onderwijsbehoeften van de leerlingen en bepaalt hoe je om kan gaan met verschillen tussen
kinderen. HGW is een manier van planmatig werken volgens zeven uitgangspunten binnen een
cyclus.
Cyclus van de Muijnck
1. Waarnemen: observeren, wat is de achtergrond van een kind?
2. Begrijpen: kijken naar cultuur en niveau. Benoemen onderwijsbehoeften van een kind
3. Wegen: welke keuze ga je maken?
4. Plannen: clusteren van leerlingen en opstellen groepsplan
5. Realiseren: uitvoeren groepsplan
6. Evalueren
De zeven uitgangspunten zijn:
1. Onderwijsbehoefte van leerling staan centraal
2. Afstemming en wisselwerking
3. De leerkracht doet er toe
4. Positieve aspecten benoemen
5. Constructieve samenwerking (verwijst naar samenwerking met de ouders)
6. Doelgericht werken
7. De werkwijze is systematisch, in stappen en transparant
Opbrengstgericht werken is er op gericht om de onderwijskwaliteit te verbeteren. Het doe is de
grootst mogelijke opbrengst.
De overeenkomsten tussen OGW en HGW zijn:
- Beide hechten veel waarde aan een positieve aspecten van de leerling
- Ze zijn beide sterk doelgericht
- Beide benadrukken het belang van hoge verwachtingen
- Beide formuleren doelen op groepsniveau (voorkeur voor convergente differentiatie)
Verschillen tussen OGW en HGW zijn:
- Het moment waarop de leerkracht informatie gaat gebruiken. Bij HGW worden individuele
onderwijsbehoeften geclusterd in een groepsplan. Bij OGW kijk je hoe de groep reageert en
vervolgens ga je kijken hoe je dit aan kunt passen.
- Bij HGW zoek je naar factoren waar je invloed op hebt die je kunt aanpassen en bij OGW kijk
je naar hoe je oplossingen kunt aanpassen die al een beetje werken.
- Bij OGW kijk je naar wat kan een kind (opbrengst) bij HGW kijk je naar wat een kind nodig
heeft. Dit doe je ook veel samen met ouders.
Voorbeelden van kernkwaliteiten die je in kan zetten bij HGW zijn ordelijk/systematisch werken,
analytisch, empathisch, gevoelig, plannenmaker, realistisch, zorgvuldig.
, De student beschrijft hoe je een ontwikkelingslijn inzet tijdens handelingsgerichte observaties bij
activiteiten die voldoen aan de daarvoor gestelde criteria.
Er zijn 2 soorten observaties:
1. Pedagogische observatie: kind staat centraal
2. Handelingsgerichte observatie: verbonden aan handelen van de leerkracht
Ook wel een participerende observatie: als leerkracht doe je mee en zoek je naar de zone van
naaste ontwikkeling
De fasen in handelingsgericht observeren zijn: voorbereiden, waarnemen, registreren/noteren,
interpreteren/begrijpen, wegen/plannen, handelen, evalueren.
De doelen van HGW observeren zijn:
1. Ontwikkelingsverloop waarnemen en volgen
2. Kiezen van onderwijsaanbod en begeleiding
3. Volgen en evalueren van eigen handelen
4. Hulpmiddel bij gesprekken over niveau van het kind
De student gebruikt correct de inzet van een ontwikkelingslijn inzicht in cijfers en getallen tijdens
handelingsgerichte observaties als uitgangspunt voor het beredeneerde aanbod van tussendoelen
Bij het opstellen van onderwijsbehoeften kijk je naar:
- Welke doelen streef je samen met een groep/kind na?
- Wat heeft deze groep/dit kind (extra) nodig om dit doel te bereiken?
Je maakt gebruik van hulpzinnen: Deze groep/Dit kind heeft een …… nodig, die ………
Door HGW observeren kan je kijken in welke ontwikkelingsleeftijd een kind zich bevindt. Een half jaar
voor of achter lopen is nog gemiddeld.
De student beschrijft 3 redenen waarom rollenspel ingezet kan worden bij het bevorderen van de
sociaal-emotionele ontwikkeling bij kinderen in de onderbouw.
In fase 5 van HGW, handelen, kan je in de onderbouw rollenspel inzetten. De redenen hiervoor zijn:
- gevoelens en gedachten omzetten in handelingen
- kleuters hebben macht over de situatie die ze verbeelden (competentie-ervaring)
- doen zoals volwassenen zich gedragen
- gevoelens verwerken en verwoorden
- leren perspectief nemen (juf kan achterhalen wat een kind bezighoudt)
- van spontaan tot (bege)leiden naar de zone van de naaste ontwikkeling
Naast rollenspel kan je in deze fase ook nog gezelschapspellen inzetten. Kinderen moeten bij deze
spellen samen werken om een doel te bereiken.
De student kent het 6 fasenmodel van de Muijnck en kan de verschillen en/of overeenkomsten
met HGW en OGW benoemen en daarbij aangeven welke kernkwaliteiten ingezet kunnen worden.
Handelingsgericht werken sluit aan bij passend onderwijs. Je stemt als leerkracht af op de
onderwijsbehoeften van de leerlingen en bepaalt hoe je om kan gaan met verschillen tussen
kinderen. HGW is een manier van planmatig werken volgens zeven uitgangspunten binnen een
cyclus.
Cyclus van de Muijnck
1. Waarnemen: observeren, wat is de achtergrond van een kind?
2. Begrijpen: kijken naar cultuur en niveau. Benoemen onderwijsbehoeften van een kind
3. Wegen: welke keuze ga je maken?
4. Plannen: clusteren van leerlingen en opstellen groepsplan
5. Realiseren: uitvoeren groepsplan
6. Evalueren
De zeven uitgangspunten zijn:
1. Onderwijsbehoefte van leerling staan centraal
2. Afstemming en wisselwerking
3. De leerkracht doet er toe
4. Positieve aspecten benoemen
5. Constructieve samenwerking (verwijst naar samenwerking met de ouders)
6. Doelgericht werken
7. De werkwijze is systematisch, in stappen en transparant
Opbrengstgericht werken is er op gericht om de onderwijskwaliteit te verbeteren. Het doe is de
grootst mogelijke opbrengst.
De overeenkomsten tussen OGW en HGW zijn:
- Beide hechten veel waarde aan een positieve aspecten van de leerling
- Ze zijn beide sterk doelgericht
- Beide benadrukken het belang van hoge verwachtingen
- Beide formuleren doelen op groepsniveau (voorkeur voor convergente differentiatie)
Verschillen tussen OGW en HGW zijn:
- Het moment waarop de leerkracht informatie gaat gebruiken. Bij HGW worden individuele
onderwijsbehoeften geclusterd in een groepsplan. Bij OGW kijk je hoe de groep reageert en
vervolgens ga je kijken hoe je dit aan kunt passen.
- Bij HGW zoek je naar factoren waar je invloed op hebt die je kunt aanpassen en bij OGW kijk
je naar hoe je oplossingen kunt aanpassen die al een beetje werken.
- Bij OGW kijk je naar wat kan een kind (opbrengst) bij HGW kijk je naar wat een kind nodig
heeft. Dit doe je ook veel samen met ouders.
Voorbeelden van kernkwaliteiten die je in kan zetten bij HGW zijn ordelijk/systematisch werken,
analytisch, empathisch, gevoelig, plannenmaker, realistisch, zorgvuldig.
, De student beschrijft hoe je een ontwikkelingslijn inzet tijdens handelingsgerichte observaties bij
activiteiten die voldoen aan de daarvoor gestelde criteria.
Er zijn 2 soorten observaties:
1. Pedagogische observatie: kind staat centraal
2. Handelingsgerichte observatie: verbonden aan handelen van de leerkracht
Ook wel een participerende observatie: als leerkracht doe je mee en zoek je naar de zone van
naaste ontwikkeling
De fasen in handelingsgericht observeren zijn: voorbereiden, waarnemen, registreren/noteren,
interpreteren/begrijpen, wegen/plannen, handelen, evalueren.
De doelen van HGW observeren zijn:
1. Ontwikkelingsverloop waarnemen en volgen
2. Kiezen van onderwijsaanbod en begeleiding
3. Volgen en evalueren van eigen handelen
4. Hulpmiddel bij gesprekken over niveau van het kind
De student gebruikt correct de inzet van een ontwikkelingslijn inzicht in cijfers en getallen tijdens
handelingsgerichte observaties als uitgangspunt voor het beredeneerde aanbod van tussendoelen
Bij het opstellen van onderwijsbehoeften kijk je naar:
- Welke doelen streef je samen met een groep/kind na?
- Wat heeft deze groep/dit kind (extra) nodig om dit doel te bereiken?
Je maakt gebruik van hulpzinnen: Deze groep/Dit kind heeft een …… nodig, die ………
Door HGW observeren kan je kijken in welke ontwikkelingsleeftijd een kind zich bevindt. Een half jaar
voor of achter lopen is nog gemiddeld.
De student beschrijft 3 redenen waarom rollenspel ingezet kan worden bij het bevorderen van de
sociaal-emotionele ontwikkeling bij kinderen in de onderbouw.
In fase 5 van HGW, handelen, kan je in de onderbouw rollenspel inzetten. De redenen hiervoor zijn:
- gevoelens en gedachten omzetten in handelingen
- kleuters hebben macht over de situatie die ze verbeelden (competentie-ervaring)
- doen zoals volwassenen zich gedragen
- gevoelens verwerken en verwoorden
- leren perspectief nemen (juf kan achterhalen wat een kind bezighoudt)
- van spontaan tot (bege)leiden naar de zone van de naaste ontwikkeling
Naast rollenspel kan je in deze fase ook nog gezelschapspellen inzetten. Kinderen moeten bij deze
spellen samen werken om een doel te bereiken.
