Het integument (lichaamsbedekking)
• Huid bestaat uit 3 lagen
• Opperhuid -> epidermis
• Lederhuid -> dermis -> hier zenuwuitlopers en capillairen
• Onderhuid -> hypodermis -> vetweefsel en aanvoerende bloedvaten
• Huid bevat = adnexen -> aanhangsels -> haarwortels, nagels, zweetklieren, talgklieren
Anatomie van de huid
• De huid is een orgaan opgebouwd uit verschillende weefsels met specifieke functies
• Oppervlakte: ongeveer 1,5–2 m²
• Gewicht: ongeveer 5 kg
• Dikte: 0,5–4 mm (afhankelijk van plaats)
• Bestaat uit 3 lagen:
o epidermis (opperhuid)
o dermis (lederhuid)
o hypodermis (onderhuid of subcutane laag)
Epidermis (opperhuid)
• Bestaat uit meerlagig verhoornd epitheel
• Gescheiden van dermis door basaal membraan
• Bevat geen bloedvaten
• Bevat wel zenuwuiteinden (receptorfunctie)
• 90% van de cellen zijn keratinocyten
o produceren keratine → maakt huid waterdicht en beschermt onderliggende weefsels
• Dikst op handpalmen en voetzolen
• Druk of wrijving veroorzaakt verdikking → eelt (callus)
,• Epidermale plooien op handpalmen, vingers, voetzolen en tenen
o verbeteren grip
o verhogen wrijving
Lagen van de epidermis
• Stratum basale (kiemlaag)
o bevat kiemcellen die nieuwe huidcellen vormen door celdeling
o cellen migreren naar huidoppervlak
o bevat melanocyten
• produceren melanine onder invloed van ultraviolet licht (UV-licht)
• melanine beschermt DNA tegen UV-straling
• bepaalt huidskleur
o melanine vormt beschermlaag boven celkern in keratinocyten
o bevat Langerhanscellen
• antigeenpresenterende cellen
• belangrijk voor immuniteit
o beschadiging kiemlaag → geen huidregeneratie mogelijk
o huidtransplantatie nodig:
• autograft = eigen huid
• isograft = huid van identieke tweeling
• Stratum spinosum (stekelcellige laag)
o epitheelcellen verbonden via desmosomen
• Stratum granulosum (korrellaag)
o bevat keratohyaline (voorloper van keratine)
o celkernen degenereren
o cellen sterven af
• Stratum lucidum (heldere laag)
o dunne laag dode cellen
o vooral aanwezig in dikke huid (handpalmen, voetzolen)
• Stratum corneum (hoornlaag)
o dode cellen volledig gevuld met keratine
o cellen schilferen voortdurend af
o keratinisatie duurt ongeveer 2–4 weken
, Celgroei en aandoeningen epidermis
• EGF = epidermale groeifactor (epidermal growth factor)
o stimuleert groei en herstel epidermiscellen
• Oncogenen
o zorgen voor continue activatie van EGF
o veroorzaken ongecontroleerde celdeling → huidkanker
• Psoriasis
o versnelde deling keratinocyten
o migratie naar huidoppervlak in 7–10 dagen
o productie abnormaal keratine
o veroorzaakt zilverkleurige schilfers (knieën, ellebogen, schedelhuid)
o behandeling:
• onderdrukking celdeling
• vertraging celgroei
• keratinolytica (stoffen die keratine afbreken)
Dermis (lederhuid)
• Bestaat uit stevig bindweefsel
o collageenvezels → stevigheid
o elastische vezels → elasticiteit en rekbaarheid
, • Rekbaarheid nodig bij:
o zwangerschap
o obesitas
o oedeem
• Collageenvezels liggen in specifieke richtingen
o belangrijk bij chirurgische insneden
o sneden parallel met vezelrichting → minder littekenvorming
• Overmatige uitrekking → striae
o eerst rood
o later wit zichtbaar
• Bevat volgende cellen:
o fibroblasten
o macrofagen
o adipocyten
• Bevat structuren:
o bloedvaten
o zenuwen
o receptoren
o klieren
o lymfevaten
o musculi arrectores pilorum (haarspiertjes)
• trekken haren recht bij bv. koude
• Dikte varieert per lichaamsdeel
o dik: handpalmen, voetzolen
o dun: oogleden, scrotum, penis
Hypodermis (onderhuid)
• Bestaat uit losmazig bindweefsel
• Bevat:
o vetophopingen
o bloedvaten
o zenuwen
• Functies:
o energieopslag
o isolatie
o bescherming
• Plaats waar subcutane of subdermale inspuitingen terechtkomen
1.3 ADNEXEN VAN DE HUID
• Huid bestaat uit 3 lagen
• Opperhuid -> epidermis
• Lederhuid -> dermis -> hier zenuwuitlopers en capillairen
• Onderhuid -> hypodermis -> vetweefsel en aanvoerende bloedvaten
• Huid bevat = adnexen -> aanhangsels -> haarwortels, nagels, zweetklieren, talgklieren
Anatomie van de huid
• De huid is een orgaan opgebouwd uit verschillende weefsels met specifieke functies
• Oppervlakte: ongeveer 1,5–2 m²
• Gewicht: ongeveer 5 kg
• Dikte: 0,5–4 mm (afhankelijk van plaats)
• Bestaat uit 3 lagen:
o epidermis (opperhuid)
o dermis (lederhuid)
o hypodermis (onderhuid of subcutane laag)
Epidermis (opperhuid)
• Bestaat uit meerlagig verhoornd epitheel
• Gescheiden van dermis door basaal membraan
• Bevat geen bloedvaten
• Bevat wel zenuwuiteinden (receptorfunctie)
• 90% van de cellen zijn keratinocyten
o produceren keratine → maakt huid waterdicht en beschermt onderliggende weefsels
• Dikst op handpalmen en voetzolen
• Druk of wrijving veroorzaakt verdikking → eelt (callus)
,• Epidermale plooien op handpalmen, vingers, voetzolen en tenen
o verbeteren grip
o verhogen wrijving
Lagen van de epidermis
• Stratum basale (kiemlaag)
o bevat kiemcellen die nieuwe huidcellen vormen door celdeling
o cellen migreren naar huidoppervlak
o bevat melanocyten
• produceren melanine onder invloed van ultraviolet licht (UV-licht)
• melanine beschermt DNA tegen UV-straling
• bepaalt huidskleur
o melanine vormt beschermlaag boven celkern in keratinocyten
o bevat Langerhanscellen
• antigeenpresenterende cellen
• belangrijk voor immuniteit
o beschadiging kiemlaag → geen huidregeneratie mogelijk
o huidtransplantatie nodig:
• autograft = eigen huid
• isograft = huid van identieke tweeling
• Stratum spinosum (stekelcellige laag)
o epitheelcellen verbonden via desmosomen
• Stratum granulosum (korrellaag)
o bevat keratohyaline (voorloper van keratine)
o celkernen degenereren
o cellen sterven af
• Stratum lucidum (heldere laag)
o dunne laag dode cellen
o vooral aanwezig in dikke huid (handpalmen, voetzolen)
• Stratum corneum (hoornlaag)
o dode cellen volledig gevuld met keratine
o cellen schilferen voortdurend af
o keratinisatie duurt ongeveer 2–4 weken
, Celgroei en aandoeningen epidermis
• EGF = epidermale groeifactor (epidermal growth factor)
o stimuleert groei en herstel epidermiscellen
• Oncogenen
o zorgen voor continue activatie van EGF
o veroorzaken ongecontroleerde celdeling → huidkanker
• Psoriasis
o versnelde deling keratinocyten
o migratie naar huidoppervlak in 7–10 dagen
o productie abnormaal keratine
o veroorzaakt zilverkleurige schilfers (knieën, ellebogen, schedelhuid)
o behandeling:
• onderdrukking celdeling
• vertraging celgroei
• keratinolytica (stoffen die keratine afbreken)
Dermis (lederhuid)
• Bestaat uit stevig bindweefsel
o collageenvezels → stevigheid
o elastische vezels → elasticiteit en rekbaarheid
, • Rekbaarheid nodig bij:
o zwangerschap
o obesitas
o oedeem
• Collageenvezels liggen in specifieke richtingen
o belangrijk bij chirurgische insneden
o sneden parallel met vezelrichting → minder littekenvorming
• Overmatige uitrekking → striae
o eerst rood
o later wit zichtbaar
• Bevat volgende cellen:
o fibroblasten
o macrofagen
o adipocyten
• Bevat structuren:
o bloedvaten
o zenuwen
o receptoren
o klieren
o lymfevaten
o musculi arrectores pilorum (haarspiertjes)
• trekken haren recht bij bv. koude
• Dikte varieert per lichaamsdeel
o dik: handpalmen, voetzolen
o dun: oogleden, scrotum, penis
Hypodermis (onderhuid)
• Bestaat uit losmazig bindweefsel
• Bevat:
o vetophopingen
o bloedvaten
o zenuwen
• Functies:
o energieopslag
o isolatie
o bescherming
• Plaats waar subcutane of subdermale inspuitingen terechtkomen
1.3 ADNEXEN VAN DE HUID
