SPIJSVERTERING:
PATHOLOGIE VAN DE LEVER
TANIA ROSKAMS
Examenvragen: mechanistische vragen ipv vanbuiten leren
Opname: per slide een audio
Notities: zie ppt!
LES 1: FUNCTIONELE LEVERPATHOLOGIE
NORMALE LEVERSTRUCTUUR
Portavelden: bevatten triade van arterie (A), vene (V) en galgang (G).
Hepatocyten: vormen platen rond sinusoïden.
Sinusoïden: bevatten Kupffer-cellen (macrofagen) en endotheel.
Stellaire cellen (HSC): produceren groeifactoren (HGF+, TGFβ–) en spelen rol in
fibrose.
Progenitorcellen (CK7+, CK19+): bij regeneratie en ductulaire reactie.
HEPATITIS (ONTSTEKINGSLETSELS)
Typen
Viraal:
o A, B, C, D, E: enkel hepatocyten.
o CMV, EBV, adenovirus: multisystemisch.
Toxisch: geneesmiddelen of omgevingsfactoren; vaak centrolobulair necrose.
Auto-immuun: veel plasmacellen; kan leiden tot galwegdestructie (auto-immune
cholangitis).
Metabool: o.a. ziekte van Wilson (koperstapeling).
Histologische kenmerken
Mild lobulair: ballonvorming, apoptose.
Interfasehepatitis: ontsteking aan rand lobulus → periportale fibrose.
Bridging necrosis: necrose die portale en centrale zones verbindt.
Hepatitis B: matglashepatocyten, “sanded nuclei”.
Hepatitis C: steatose, lymfoïde follikels, lobulaire ontsteking.
Auto-immuun: plasmacellen, soms galwegdestructie.
, STEATOSE EN STEATOHEPATITIS
Steatose: vetstapeling in hepatocyten (micro-, medio-, macrovesiculair).
(N)ASH: steatose + ontsteking + Mallory-Denk-lichaampjes.
o NASH: willekeurige vetverdeling, glycogeenrijke kernen.
o ASH: centrolobulaire vetstapeling, satellitosis, megamitochondria.
Fibrosepatroon: pericellulair/perisinusoidaal (“chicken wire”).
Gevolgen: evolutie naar micronodulaire cirrose, phlebosclerose, ijzerstapeling.
SPECIFIEKE METABOLE LEVERZIEKTEN
Hemochromatose: ijzerstapeling (periportaal → centrolobulair); mutatie C282Y.
Secundaire ijzerstapeling: ijzer in macrofagen.
α1-antitrypsinedeficiëntie: opstapeling van misvormd enzym (PAS+ globules).
CHOLESTASE (GALSTUWING)
Algemene kenmerken
Bilirubinostase: opstapeling galpigment (hepatocellulair, canaliculair, Kupffer,
ductulair).
Cholatestase: opstapeling galzouten.
Foam cells: schuimende macrofagen.
Ductulaire reactie: proliferatie van kleine galgangen; CK7+.
Fibrose: periductulair → porto-portale septa (biliary fibrosis).
Specifieke aandoeningen
PBC (primaire biliaire cholangitis): granulomateuze ontsteking, plasmacellen.
PSC (primaire scleroserende cholangitis): periductulaire fibrose,
ductinvolutie.
Geneesmiddelgeïnduceerde cholestase: o.a. naproxen.
Vanishing bile duct disease: verlies galgangen, ductulaire reactie.
FIBROSE EN CIRROSE
Mechanisme (“cirrhogenese”)
1. Herhaalde necro-inflammatie (hepatocyten of cholangiocyten).
2. Genezing per secundam → fibrose (littekens).
3. Nodulaire regeneratie (verdikte leverplaten).
4. Vasculaire complicaties (tromboses, abnormale shunts).
Fibrosepatronen
Perisinusoidale fibrose: bij (N)ASH, alcohol.
Septale fibrose: bruggen tussen vaten/velden:
o P–P (cholestatisch)
o C–C (cardiale cirrose)
o P–C (chronische hepatitis).
Actieve septa: met ontstekingscellen.
PATHOLOGIE VAN DE LEVER
TANIA ROSKAMS
Examenvragen: mechanistische vragen ipv vanbuiten leren
Opname: per slide een audio
Notities: zie ppt!
LES 1: FUNCTIONELE LEVERPATHOLOGIE
NORMALE LEVERSTRUCTUUR
Portavelden: bevatten triade van arterie (A), vene (V) en galgang (G).
Hepatocyten: vormen platen rond sinusoïden.
Sinusoïden: bevatten Kupffer-cellen (macrofagen) en endotheel.
Stellaire cellen (HSC): produceren groeifactoren (HGF+, TGFβ–) en spelen rol in
fibrose.
Progenitorcellen (CK7+, CK19+): bij regeneratie en ductulaire reactie.
HEPATITIS (ONTSTEKINGSLETSELS)
Typen
Viraal:
o A, B, C, D, E: enkel hepatocyten.
o CMV, EBV, adenovirus: multisystemisch.
Toxisch: geneesmiddelen of omgevingsfactoren; vaak centrolobulair necrose.
Auto-immuun: veel plasmacellen; kan leiden tot galwegdestructie (auto-immune
cholangitis).
Metabool: o.a. ziekte van Wilson (koperstapeling).
Histologische kenmerken
Mild lobulair: ballonvorming, apoptose.
Interfasehepatitis: ontsteking aan rand lobulus → periportale fibrose.
Bridging necrosis: necrose die portale en centrale zones verbindt.
Hepatitis B: matglashepatocyten, “sanded nuclei”.
Hepatitis C: steatose, lymfoïde follikels, lobulaire ontsteking.
Auto-immuun: plasmacellen, soms galwegdestructie.
, STEATOSE EN STEATOHEPATITIS
Steatose: vetstapeling in hepatocyten (micro-, medio-, macrovesiculair).
(N)ASH: steatose + ontsteking + Mallory-Denk-lichaampjes.
o NASH: willekeurige vetverdeling, glycogeenrijke kernen.
o ASH: centrolobulaire vetstapeling, satellitosis, megamitochondria.
Fibrosepatroon: pericellulair/perisinusoidaal (“chicken wire”).
Gevolgen: evolutie naar micronodulaire cirrose, phlebosclerose, ijzerstapeling.
SPECIFIEKE METABOLE LEVERZIEKTEN
Hemochromatose: ijzerstapeling (periportaal → centrolobulair); mutatie C282Y.
Secundaire ijzerstapeling: ijzer in macrofagen.
α1-antitrypsinedeficiëntie: opstapeling van misvormd enzym (PAS+ globules).
CHOLESTASE (GALSTUWING)
Algemene kenmerken
Bilirubinostase: opstapeling galpigment (hepatocellulair, canaliculair, Kupffer,
ductulair).
Cholatestase: opstapeling galzouten.
Foam cells: schuimende macrofagen.
Ductulaire reactie: proliferatie van kleine galgangen; CK7+.
Fibrose: periductulair → porto-portale septa (biliary fibrosis).
Specifieke aandoeningen
PBC (primaire biliaire cholangitis): granulomateuze ontsteking, plasmacellen.
PSC (primaire scleroserende cholangitis): periductulaire fibrose,
ductinvolutie.
Geneesmiddelgeïnduceerde cholestase: o.a. naproxen.
Vanishing bile duct disease: verlies galgangen, ductulaire reactie.
FIBROSE EN CIRROSE
Mechanisme (“cirrhogenese”)
1. Herhaalde necro-inflammatie (hepatocyten of cholangiocyten).
2. Genezing per secundam → fibrose (littekens).
3. Nodulaire regeneratie (verdikte leverplaten).
4. Vasculaire complicaties (tromboses, abnormale shunts).
Fibrosepatronen
Perisinusoidale fibrose: bij (N)ASH, alcohol.
Septale fibrose: bruggen tussen vaten/velden:
o P–P (cholestatisch)
o C–C (cardiale cirrose)
o P–C (chronische hepatitis).
Actieve septa: met ontstekingscellen.
