Inleiding tot accountancy
Hoofdstuk 1: Inleiding
Wat is accounting?
o Accounting is het proces van het meten, registreren, verwerken en
samenvatten van de gevolgen van economische transacties tot financiële
informatie
Doel van accounting: Geven van financiële informatie
Meten: aankoop bedrijfswagen, meten om het te kunnen vastleggen
in cijfers, sommige dingen zijn niet objectief meetbaar en als gevolg
daarvan komen ze niet in de boekhouding terecht. Vb. training van
werknemers, dan is je bedrijf waarschijnlijk meer waard dan een
bedrijf met slechte werknemers maar je kan die human capital niet
objectief meten
Samenvatting van de performantie op basis van alle transacties
gedurende een periode (meestal een jaar)
Interne en externe gebruikers van de informatie
Intern: werknemers en het management (planning en
controle)
Extern: aandeelhouder of bank (financieel boekhouden)
Management accounting vs. Financial accounting
o Management accounting/beleidsboekhouden = focus op het interne,
op het management binnen de onderneming, rapportage om het beleid te
kunnen voeren in een onderneming. Is niet onderhevig aan regels, het is
een goede manier om het management te informeren en het gedrag van
het management te kunnen bijsturen (juiste beslissingen nemen, juiste
producten kopen). Is vooral op de toekomst georiënteerd, je kan zeer
gedetailleerd daarin gaan (per merk, per afdeling,.)
o Financial accounting = verstrekken van financiële informatie voor
externe partijen, zeer gereglementeerd proces want externen kunnen die
informatie dan gebruiken maar die info moet dan betrouwbaar zijn. Is
onderworpen aan het boekhoudrecht, je mag dat niet zomaar rapporteren
zoals jij wil, je moet je aan guidelines houden. Boekhoudstandaarden zijn
belangrijk want ze bepalen de spelregels van het boekhoudproces. Alle
, (niet-beursgenoteerde) bedrijven in België volgen het GAAP (general
accepted accounting principles). Onderhevig aan boekhoudnormen en
nationale en Europese wetgeving. We moeten rekening houden met het
feit dat als we met een jaarrekening geconfronteerd worden uit de US, dat
deze niet persé vergelijkbaar is met een Belgische jaarrekening, andere
spelregels.
o Boekhouding is een verslaggeving van economische transacties uit het
verleden, we gaan geen boekhouding doen voor de toekomst of prognoses
maken, dat is budgetteren. Dat bekijken we niet in een algemene
boekhouding.
o Resultaatrekening is samenvatting van wat er allemaal is gebeurd, dat is
niet 100% in detail.
Voor wie is accountinginformatie nuttig?
o Heeft ‘boekhoudkundige’ winst belang?
o Verschillende belangenpartijen:
Aandeelhouders: wat is je return op je aandeel? Aandeelhouders
kunnen ook dividenden krijgen (winst uitkeren). Je wilt vooral dat
een bedrijf winst maakt (rentabiliteit)
Schuldeisers - financiële instellingen: wilt dat een bedrijf financieel
gezond is (kunnen we afleiden uit de jaarrekening), het feit dat de
winst normaal of excessief hoog is, maakt hen niet zoveel uit. Voor
hen is het gewoon belangrijk dat het bedrijf de schuld gaat kunnen
aflossen. Maken beslissingen op basis van resultaten: vb. hoeveel
waarborg vraag je aan het bedrijf, een bedrijf dat het slechter doet,
zal een grotere waarborg moeten geven.
Financiële gezondheid bij toekenning en opvolging kredieten
Ook informatie uit interne, meer gedetailleerde
jaarrekening, tussentijdse
jaarrekening en financieel plan
Krediettoekenning: Maximum leningsbedrag? Waarborgen?
Rentevoet?
Kredietopvolging:
Hoe evolueert de onderneming? Terugbetaling nog
gegarandeerd?
Contract stopzetten of uitoefenen volmachten
Schuldeisers - leveranciers: Als bedrijf krijgt men vaak
betalingsuitstel, leverancier ken je een schuld toe aan de klant,
zolang je niet betaald bent (ook al is de voorraad geleverd), het is
niet betaald, dan gaat hetDus als leverancier is het belangrijk om te
weten hoe kredietwaardig de klant is.
Betalingsuitstel = gratis krediet (leverancierskrediet)
Risicovol, Bijna niet gewaarborgd, Kans op betaling inschatten
Alternatieve bronnen: handelsrapporten
Schuldeisers: Klanten: Vooruitbetaling als consument
Concurrenten, overnemers: concurrenten gaan zich benchmarken
tegenover het bedrijf/ tegenover de sector. Potentiële overnemers
die een bod doen op een bedrijf, dan ga je je informeren en ga je
kijken naar past performance, je neemt de financiële informatie dan
mee in het bod.
Werknemers: als werknemer kijken voor werkzekerheid, als
vakbond, om te vergelijken met sector en om looneisen te stellen.
Overheid: belastingscontext, jaarrekening dient als basis voor de
berekening van de belastbare resultaten. In ons land fiscaal
, gedreven rapportering (zoveel mogelijk afschrijven, kiezen voor
boekhoudmethodes die de winst zoveel mogelijk drukken, dan begin
je met een veel lager startbedrag). Dit zorgt ervoor dat het cijfer
negatief beïnvloedt wordt (voor niet-beursgenoteerde bedrijven).
Alle organisaties die subsidies toekennen aan bedrijven, je moet
bepaalde cijfers kunnen voorleggen aan die subsidie-instanties.
Organisaties die statistieken berekenen
Managers: hoe je naar de buitenwereld komt met je cijfers,
management vindt dat belangrijk. Daar zit een gevaar in, dat er
manipulatie kan zijn van de cijfers zodat je de boodschap geeft die
je wilt geven aan de buitenwereld. Vb. management wilt uitbreiden
en dat moet gefinancierd worden, dan is er het belang om goed
nieuws te brengen zodat externen zeggen dat is interessant, we
willen daarin investeren, we zien daar toekomst in.
De gepubliceerde jaarrekening is belangrijk voor de verschillende belangenpartijen van een bedrijf
Beschikbaarheid van accountinginformatie en jaarrekeninginformatie
o Externe gebruikers kunnen enkel beslissingen nemen op basis van
jaarrekeninginformatie als deze gepubliceerd wordt. Die info kan je vinden
op de nationale bank website, sommige bedrijven zijn vereist om die
jaarrekening aan te geven en te publiceren bij nationale bank en nationale
bank maakt dat dan beschikbaar voor de buitenwereld
o Niet voor alle ondernemingen analyse van de jaarrekening mogelijk
o Vanaf een zekere grootte moet je een jaarrekening publiceren.
Rechtspersonen (NV, BV en CV) moeten publiceren ongeacht hun grootte,
ook al heb je maar 1 euro omzet gemaakt.
o Beschikbaarheid: wanneer?
Waar? Balanscentrale van de NBB (www.nbb.be)
Wanneer? Maximum 1 maand na goedkeuring door algemene
vergadering
Binnen 6 maanden na afsluiting bj moet deze goedgekeurd worden
Kwaliteit? Logische en rekenkundige controles worden uitgevoerd
Publicatie staatsblad indien voldaan aan publicatieverplichtingen (14
dagen)
o Onderscheid tussen drie soorten ondernemingen, afhankelijk van de
grootte moet je minder of meer informatie opnemen in je jaarrekening.
Kleine ondernemingen: bescherming kleine ondernemingen tegen
grote, zodat de grotere niet exact weten hoe groot die kleine zijn
qua omzet. Overschrijd niet meer dan 1 van volgende criteria:
Jaargemiddelde personeelsbestand: 50 WN
Jaaromzet excl. BTW 9.000.000
Balanstotaal 4.500.000
Grote ondernemingen: overschrijdt meer dan 1 van bovenvermelde
criteria, ten minste 2 jaar achter elkaar
Micro vennootschappen: nog lagere criteria, die moeten amper iets
declareren
kleine onderneming die noch moeder, noch filiaal is en die
op het einde van
het boekjaar niet meer dan één van de onderstaande
criteria overschrijden:
jaargemiddelde van het personeelsbestand: 10
jaaromzet (exclusief btw): 700 000 EUR
balanstotaal: 350 000 EUR
, Een kleine, niet-beursgenoteerde onderneming die gedurende
2 opeenvolgende boekjaren aan de criteria van een
microvennootschap beantwoordt, mag een micromodel
gebruiken voor het opmaken en neerleggen van haar
jaarrekening.
Wat is auditing?
o Auditing = de controle van de jaarrekening, controle van de correcte
toepassing van het boekhoudrecht, moet gebeuren door een commissaris,
die functie kan alleen opgenomen worden door een bedrijfsrevisor, dat is
iemand die daarvoor een erkenning heeft gekregen, je moet een
universitair diploma hebben en je moet toegelaten worden voor de stage.
Erg fel gereglementeerd om de onafhankelijkheid te garanderen.
Bevindingen van de controle worden in een verslag gepubliceerd. Revisor
moet oordelen of de jaarrekening een getrouw beeld schetst van de
onderneming en Revisor is verplicht om in te schatten of onderneming een
ongoing concern is continuiteitsprincipe = als we weten dat een bedrijf een
einddatum heeft, dan moeten we op een andere manier beginnen
boekhouden, want afschrijvingen gaan over een bepaalde periode gaan
maar als je weet morgen stopt een bedrijf, dan kan je die afschrijving niet
betalen, als die continuïteit niet gegarandeerd kan worden, dan moet je
dat zeggen als commissaris in je verslag, dat is ter bescherming van de
stakeholders.
o Controle van de jaarrekening: Art. 3:73 WVV (Wetboek van
Vennootschappen en Verenigingen): «De controle in vennootschappen, op
de financiële toestand, op de jaarrekening en op de regelmatigheid, ten
aanzien van dit wetboek en de statuten, van de in de jaarrekening
weergegeven verrichtingen, wordt opgedragen aan een of meer
commissarissen»
o Nut auditverslag? Oordeelt over getrouw beeld jaarrekening en continuiteit
onderneming
o Twee types van auditrapporten
Goedkeurend oordeel: de jaarrekening is getrouw en er is geen
continuiteitsprobleem. Daarbinnen zijn er nuances
Oordeel zonder voorbehoud: niks op te merken
Oordeel zonder voorbehoud met een paragraaf ter
benadrukking van bepaalde aangelegenheden
(onzekerheden): vb. bedrijf heeft een fiscaal geschil, als ze dit
verliezen kost dit anderhalf miljard
Oordeel met voorbehoud: goedkeurend, maar er is een
probleem met een bepaalde rekeninggroep vb. te hoge
waardering van financiële vaste activaOordeel met
voorbehoud met een paragraaf ter benadrukking van
bepaalde aangelegenheden (onzekerheden)
Niet-goedkeurend oordeel
Afkeurend oordeel
Onthoudend oordeel: als men niet alle info heeft om een
conclusie te trekken vb. grote brand geweest en de
bestanden zijn verbranden, stuk van de informatiestroom is
vernietigd.
o Welke ondernemingen moeten een commissaris benoemen?
Grote ondernemingen die wijn opgericht onder de vorm van een
handelsvennootschap
Groottecriteria meestal op geconsolideerde basis getoetst
Hoofdstuk 1: Inleiding
Wat is accounting?
o Accounting is het proces van het meten, registreren, verwerken en
samenvatten van de gevolgen van economische transacties tot financiële
informatie
Doel van accounting: Geven van financiële informatie
Meten: aankoop bedrijfswagen, meten om het te kunnen vastleggen
in cijfers, sommige dingen zijn niet objectief meetbaar en als gevolg
daarvan komen ze niet in de boekhouding terecht. Vb. training van
werknemers, dan is je bedrijf waarschijnlijk meer waard dan een
bedrijf met slechte werknemers maar je kan die human capital niet
objectief meten
Samenvatting van de performantie op basis van alle transacties
gedurende een periode (meestal een jaar)
Interne en externe gebruikers van de informatie
Intern: werknemers en het management (planning en
controle)
Extern: aandeelhouder of bank (financieel boekhouden)
Management accounting vs. Financial accounting
o Management accounting/beleidsboekhouden = focus op het interne,
op het management binnen de onderneming, rapportage om het beleid te
kunnen voeren in een onderneming. Is niet onderhevig aan regels, het is
een goede manier om het management te informeren en het gedrag van
het management te kunnen bijsturen (juiste beslissingen nemen, juiste
producten kopen). Is vooral op de toekomst georiënteerd, je kan zeer
gedetailleerd daarin gaan (per merk, per afdeling,.)
o Financial accounting = verstrekken van financiële informatie voor
externe partijen, zeer gereglementeerd proces want externen kunnen die
informatie dan gebruiken maar die info moet dan betrouwbaar zijn. Is
onderworpen aan het boekhoudrecht, je mag dat niet zomaar rapporteren
zoals jij wil, je moet je aan guidelines houden. Boekhoudstandaarden zijn
belangrijk want ze bepalen de spelregels van het boekhoudproces. Alle
, (niet-beursgenoteerde) bedrijven in België volgen het GAAP (general
accepted accounting principles). Onderhevig aan boekhoudnormen en
nationale en Europese wetgeving. We moeten rekening houden met het
feit dat als we met een jaarrekening geconfronteerd worden uit de US, dat
deze niet persé vergelijkbaar is met een Belgische jaarrekening, andere
spelregels.
o Boekhouding is een verslaggeving van economische transacties uit het
verleden, we gaan geen boekhouding doen voor de toekomst of prognoses
maken, dat is budgetteren. Dat bekijken we niet in een algemene
boekhouding.
o Resultaatrekening is samenvatting van wat er allemaal is gebeurd, dat is
niet 100% in detail.
Voor wie is accountinginformatie nuttig?
o Heeft ‘boekhoudkundige’ winst belang?
o Verschillende belangenpartijen:
Aandeelhouders: wat is je return op je aandeel? Aandeelhouders
kunnen ook dividenden krijgen (winst uitkeren). Je wilt vooral dat
een bedrijf winst maakt (rentabiliteit)
Schuldeisers - financiële instellingen: wilt dat een bedrijf financieel
gezond is (kunnen we afleiden uit de jaarrekening), het feit dat de
winst normaal of excessief hoog is, maakt hen niet zoveel uit. Voor
hen is het gewoon belangrijk dat het bedrijf de schuld gaat kunnen
aflossen. Maken beslissingen op basis van resultaten: vb. hoeveel
waarborg vraag je aan het bedrijf, een bedrijf dat het slechter doet,
zal een grotere waarborg moeten geven.
Financiële gezondheid bij toekenning en opvolging kredieten
Ook informatie uit interne, meer gedetailleerde
jaarrekening, tussentijdse
jaarrekening en financieel plan
Krediettoekenning: Maximum leningsbedrag? Waarborgen?
Rentevoet?
Kredietopvolging:
Hoe evolueert de onderneming? Terugbetaling nog
gegarandeerd?
Contract stopzetten of uitoefenen volmachten
Schuldeisers - leveranciers: Als bedrijf krijgt men vaak
betalingsuitstel, leverancier ken je een schuld toe aan de klant,
zolang je niet betaald bent (ook al is de voorraad geleverd), het is
niet betaald, dan gaat hetDus als leverancier is het belangrijk om te
weten hoe kredietwaardig de klant is.
Betalingsuitstel = gratis krediet (leverancierskrediet)
Risicovol, Bijna niet gewaarborgd, Kans op betaling inschatten
Alternatieve bronnen: handelsrapporten
Schuldeisers: Klanten: Vooruitbetaling als consument
Concurrenten, overnemers: concurrenten gaan zich benchmarken
tegenover het bedrijf/ tegenover de sector. Potentiële overnemers
die een bod doen op een bedrijf, dan ga je je informeren en ga je
kijken naar past performance, je neemt de financiële informatie dan
mee in het bod.
Werknemers: als werknemer kijken voor werkzekerheid, als
vakbond, om te vergelijken met sector en om looneisen te stellen.
Overheid: belastingscontext, jaarrekening dient als basis voor de
berekening van de belastbare resultaten. In ons land fiscaal
, gedreven rapportering (zoveel mogelijk afschrijven, kiezen voor
boekhoudmethodes die de winst zoveel mogelijk drukken, dan begin
je met een veel lager startbedrag). Dit zorgt ervoor dat het cijfer
negatief beïnvloedt wordt (voor niet-beursgenoteerde bedrijven).
Alle organisaties die subsidies toekennen aan bedrijven, je moet
bepaalde cijfers kunnen voorleggen aan die subsidie-instanties.
Organisaties die statistieken berekenen
Managers: hoe je naar de buitenwereld komt met je cijfers,
management vindt dat belangrijk. Daar zit een gevaar in, dat er
manipulatie kan zijn van de cijfers zodat je de boodschap geeft die
je wilt geven aan de buitenwereld. Vb. management wilt uitbreiden
en dat moet gefinancierd worden, dan is er het belang om goed
nieuws te brengen zodat externen zeggen dat is interessant, we
willen daarin investeren, we zien daar toekomst in.
De gepubliceerde jaarrekening is belangrijk voor de verschillende belangenpartijen van een bedrijf
Beschikbaarheid van accountinginformatie en jaarrekeninginformatie
o Externe gebruikers kunnen enkel beslissingen nemen op basis van
jaarrekeninginformatie als deze gepubliceerd wordt. Die info kan je vinden
op de nationale bank website, sommige bedrijven zijn vereist om die
jaarrekening aan te geven en te publiceren bij nationale bank en nationale
bank maakt dat dan beschikbaar voor de buitenwereld
o Niet voor alle ondernemingen analyse van de jaarrekening mogelijk
o Vanaf een zekere grootte moet je een jaarrekening publiceren.
Rechtspersonen (NV, BV en CV) moeten publiceren ongeacht hun grootte,
ook al heb je maar 1 euro omzet gemaakt.
o Beschikbaarheid: wanneer?
Waar? Balanscentrale van de NBB (www.nbb.be)
Wanneer? Maximum 1 maand na goedkeuring door algemene
vergadering
Binnen 6 maanden na afsluiting bj moet deze goedgekeurd worden
Kwaliteit? Logische en rekenkundige controles worden uitgevoerd
Publicatie staatsblad indien voldaan aan publicatieverplichtingen (14
dagen)
o Onderscheid tussen drie soorten ondernemingen, afhankelijk van de
grootte moet je minder of meer informatie opnemen in je jaarrekening.
Kleine ondernemingen: bescherming kleine ondernemingen tegen
grote, zodat de grotere niet exact weten hoe groot die kleine zijn
qua omzet. Overschrijd niet meer dan 1 van volgende criteria:
Jaargemiddelde personeelsbestand: 50 WN
Jaaromzet excl. BTW 9.000.000
Balanstotaal 4.500.000
Grote ondernemingen: overschrijdt meer dan 1 van bovenvermelde
criteria, ten minste 2 jaar achter elkaar
Micro vennootschappen: nog lagere criteria, die moeten amper iets
declareren
kleine onderneming die noch moeder, noch filiaal is en die
op het einde van
het boekjaar niet meer dan één van de onderstaande
criteria overschrijden:
jaargemiddelde van het personeelsbestand: 10
jaaromzet (exclusief btw): 700 000 EUR
balanstotaal: 350 000 EUR
, Een kleine, niet-beursgenoteerde onderneming die gedurende
2 opeenvolgende boekjaren aan de criteria van een
microvennootschap beantwoordt, mag een micromodel
gebruiken voor het opmaken en neerleggen van haar
jaarrekening.
Wat is auditing?
o Auditing = de controle van de jaarrekening, controle van de correcte
toepassing van het boekhoudrecht, moet gebeuren door een commissaris,
die functie kan alleen opgenomen worden door een bedrijfsrevisor, dat is
iemand die daarvoor een erkenning heeft gekregen, je moet een
universitair diploma hebben en je moet toegelaten worden voor de stage.
Erg fel gereglementeerd om de onafhankelijkheid te garanderen.
Bevindingen van de controle worden in een verslag gepubliceerd. Revisor
moet oordelen of de jaarrekening een getrouw beeld schetst van de
onderneming en Revisor is verplicht om in te schatten of onderneming een
ongoing concern is continuiteitsprincipe = als we weten dat een bedrijf een
einddatum heeft, dan moeten we op een andere manier beginnen
boekhouden, want afschrijvingen gaan over een bepaalde periode gaan
maar als je weet morgen stopt een bedrijf, dan kan je die afschrijving niet
betalen, als die continuïteit niet gegarandeerd kan worden, dan moet je
dat zeggen als commissaris in je verslag, dat is ter bescherming van de
stakeholders.
o Controle van de jaarrekening: Art. 3:73 WVV (Wetboek van
Vennootschappen en Verenigingen): «De controle in vennootschappen, op
de financiële toestand, op de jaarrekening en op de regelmatigheid, ten
aanzien van dit wetboek en de statuten, van de in de jaarrekening
weergegeven verrichtingen, wordt opgedragen aan een of meer
commissarissen»
o Nut auditverslag? Oordeelt over getrouw beeld jaarrekening en continuiteit
onderneming
o Twee types van auditrapporten
Goedkeurend oordeel: de jaarrekening is getrouw en er is geen
continuiteitsprobleem. Daarbinnen zijn er nuances
Oordeel zonder voorbehoud: niks op te merken
Oordeel zonder voorbehoud met een paragraaf ter
benadrukking van bepaalde aangelegenheden
(onzekerheden): vb. bedrijf heeft een fiscaal geschil, als ze dit
verliezen kost dit anderhalf miljard
Oordeel met voorbehoud: goedkeurend, maar er is een
probleem met een bepaalde rekeninggroep vb. te hoge
waardering van financiële vaste activaOordeel met
voorbehoud met een paragraaf ter benadrukking van
bepaalde aangelegenheden (onzekerheden)
Niet-goedkeurend oordeel
Afkeurend oordeel
Onthoudend oordeel: als men niet alle info heeft om een
conclusie te trekken vb. grote brand geweest en de
bestanden zijn verbranden, stuk van de informatiestroom is
vernietigd.
o Welke ondernemingen moeten een commissaris benoemen?
Grote ondernemingen die wijn opgericht onder de vorm van een
handelsvennootschap
Groottecriteria meestal op geconsolideerde basis getoetst
