Samenvatting Beleid - Orthopedagogie - 14/20

SAMENVATTING BELEID
BELEID LES 1: DE PGO EN BELEID
1) Introductie
1.1 De PGO en het opleidingsonderdeel beleid
Wat is ‘beleid?’
- ‘Beleid’ is een containerbegrip
- Verschillende betekenissen
- Op verschillende manieren gebruiken
- Meestal  afsprakenkaders, planningen, procedures, regelgeving,…
- In de volksmond  verwijzen naar verantwoordelijken bv. “het beleid moet
daar iets aan doen.”


Beleid in onze opleiding:
- Enerzijds regelgeving en organisatiestructuren in voorzieningen op
mesoniveau
- Anderzijds (politieke) beslissingen en regelgeving op macroniveau van
het orthopedagogisch grondplan
 Heeft impact op de:
 Cliënt
 PGO
 Voorziening
 Daarom belangrijk om als PGO inzicht te hebben in beleid




1.2 De PGO en beleid op mesoniveau
Algemeen
- Deze sectie = gaat over impact van beleid op mesoniveau op de cliënt en
de PGO
- Belangrijke thema’s:
 Visie  visie van dienst/voorziening op kwaliteitsvolle hulpverlening
 Organisatiestructuur  manier waarop medewerkers zich
organiseren om de visie te realiseren
 Kwaliteitszorg  manier waarop ze de kwaliteit van hulpverlening
bewaken


Organisatiestructuur
- Elke medewerker heeft een rol/opdracht in de organisatiestructuur van een
voorziening
- Veel verschillende functies binnen een voorziening:

,  Directe hulpverlening (psycholoog, psychiater, maatschappelijk
werker, PGO…)
 Ondersteunende rollen (beleidsmedewerker, HR,
vertrouwenspersoon…)
 PGO moet alle functies kennen en inzetten in functie van begeleiding van
cliënt en eigen welbevinden op werkvloer
Verschillen in functies en niveaus
- Verschil tussen:
 PGO vs maatschappelijk werker
 Master (VK7), bachelor (VK6), graduaat (VK5)
- Master: mag diagnostiek doen
- Bachelor:
 Werkt autonomer
 Neemt meer verantwoordelijkheid
 Toont leiderschap

 Daarom heeft de PGO dus inzicht nodig in beleid op mesoniveau


Competenties (DLR’s)
- PGO hebben specifieke positie en functie in organisatie van voorzieningen
- Om deze functies uit te voeren moeten ze specifieke competenties
bezitten
- Vastgelegd door Vlaamse overheid in domeinspecifieke competenties
(DLR)
- Verplicht voor opleidingen en studenten


Verband micro – meso
- Als PGO werk je op de verschillende niveaus van de grondplan
- Microniveau = werken met cliënt, je treedt in relatie
- Mesoniveau = organisatie
 Goede organisatie is nodig om cliënt goed te helpen
 Zonder een gezonde organisatie is werken op microniveau onmogelijk
- PGO is verantwoordelijk voor:
 Gezonde organisatie
 Kwaliteit van hulpverlening




1.3 De PGO en beleid op macroniveau
Algemeen
- Beleid op macroniveau = politieke beslissingen en regelgeving door
overheden en hun administraties
- Impact op:
 Cliënt
 PGO

,  Voorziening
 Ruimere samenleving
- Buitenste cirkels van grondplan
- Bv. hulpverleningsbeleid, economisch beleid, juridisch beleid,…



Voorbeeld: persoonsvolgende financiering
De invoering van persoonsvolgende financiering betekent dat cliënten zelf een
budget krijgen om hun hulpverlening te kiezen, waardoor ze meer inspraak
hebben, terwijl voorzieningen en PGO’s minder invloed hebben op hoe de hulp
wordt georganiseerd.


Impact van beleidsbeslissingen op macroniveau
- Kan positief of negatief zijn
- Negatieve impact op leefsituatie van cliënt  structureel probleem


Structurele problemen
- Kan niet opgelost worden in de begeleiding van client en zijn clientsysteem
op microniveau
- Er moet verandering komen op meso en macroniveau
- Kenmerken:
 Cliënt overschrijdend = herhaalt zich bij mensen in dezelfde situatie
- Gevolgen:
 Mensonwaardige situaties
 Onderbescherming
 Sociale onrechtvaardigheid


Rol van de PGO bij structurele problemen
- Is vaak een van de eerste getuigen
- Wordt in de confrontatie met mensonwaardigheid, onderbescherming en
sociale onrechtvaardigheid gewaarschuwd door zijn
verontwaardigingsgevoel.


Signaleren
- Om een structureel probleem op te lossen moet er verandering gebeuren
op macro en mesoniveau
- Hoe mogelijk maken?  PGO neemt signaalfunctie op
- Signaleren = informeren van bevoegde/verantwoordelijke personen en
instanties op:
 Macroniveau bv. agentschap opgroeien
 Mesoniveau bv. directie van de voorziening
- Doel: Beleidsverandering
- Belangrijk:
 Constructief communiceren
 Niet vanuit schuld, maar oplossing
- Andere acties

,  Als signaleren niet helpt: andere structuurgerichte acties
ondernemen

Voorbeeld uit praktijk
In een stad maken veel daklozen geen gebruik van de nachtopvang omdat ze
zich er onveilig voelen, vooral vrouwen en LGBTQI+ personen door slaapzalen en
weinig toezicht. Een praktijkgericht orthopedagoog merkte dit op, bracht het
probleem in kaart en signaleerde het aan de lokale overheid. Daardoor kwamen
er extra middelen voor een aparte slaapzaal voor vrouwen en extra personeel ’s
nachts, zodat meer mensen veilig gebruik kunnen maken van de opvang.


Extra inzicht
- Structurele problemen kunnen ook:
 PGO zelf treffen  zij kunnen ook een negatief effect ondervinden
van beleidsbeslissingen en regels op macroniveau
 Oorzaak hebben in de organisatie of beleid van de voorziening op
mesoniveau




1.4 De PGO en tendensen
Beleid is dynamisch
- Beleid op meso en macroniveau is steeds in beweging
 Mesoniveau: regels en afspraken in organisaties veranderen
 Macroniveau: nieuwe wetten en decreten
 Beleid is dynamisch, het is nooit af
 Hier zijn verschillende redenen voor:


1) Invloed van politieke keuzes en beeldvorming
- In een democratische samenleving maakt de bevolking keuzes over hoe de
samenleving er uit moet zien:
 Hoe ziet hulpverlening eruit?
 Wie krijgt hulp en wie niet?
 Wie betaalt de hulpverlening?
 Visies en beeldvorming zorgen voor nieuwe tendensen in het beleid van
overheden


2) Economische invloed
- Maatschappij en politiek kijken steeds meer door een economische bril
- Meer focus op efficiëntie
- Invloed van bedrijfswereld op hulpverlening
- Voorbeelden:
 Meer registratie
 Resultaten meten