GESCHIEDENIS VAN DE INTERNATIONALE
BETREKKINGEN 1815 – 1945 –
SAMENVATTING
0 . IN LEIDING
0. 1 STA RTPU NT: 28/2 /1813 : V ERDRAG VA N KALISC H
• Tussen koninkrijk PR & RUS
• Spreken daarin af dat RUS tegen Napoleontische FR zal verderzetten (A)
o Is al verdreven uit RUS-gebieden maar PR bang dat RUS nu niet zal verderzetten
o Willen garantie op blijven vechten tot FR-troepen weg zijn uit C-EUR
Beloftes
• RUS doet dit niet voor niets, willen beloftes over Poolse gebieden (B)
o PO is op dat moment verdeeld tussen RUS, OOS & PR
o RUS wil dus graag controle over deze gebieden.
• PR zal RUS steunen in verwerven van PO gebieden onder de controle van OOS
• PR gecompenseerd (want speelt eigen PO gebieden kwijt) → krijgt Saksen
Startpunt Poolse kwestie? Aanleiding tot CVW?
Botsingen
• Met post-napoleontische FR
• Met UK: niet blij met RUS-controle over PO & PR als potentiële RUS-vazalstaat
• Deal tussen RUS & PR zal zorgen voor wrijving met OOS want niet blij dat ze deel van grondgebied verliezen
0. 2 EINDPU NT: 192 0?
• Conferentie van Parijs
• Vergelijkbaar met CVW
• Onderhandelde regeling van 1920 (na WOI) periode
Verdrag van Triannon
Verdrag van Versailles (bekendste uitkomst)
Vergelijken Wenen & Parijs
• Beide willen de kleine veel mee beïnvloeden, maar zijn het vooral de grote die effectieve beslissingen maken
• In Wenen doet de grootste verliezer ook mee, dat is niet zo in Parijs → WOII
1
,1 . CONG RES VAN W ENEN
1. 1 INLEID ING
• Conferentie die georganiseerd werd met als doel een EUR-breed systeem te creëren & zou zorgen voor stabiliteit
• Moest einde zijn aan periode van napoleontische instabiliteit (al was die er al voor Napoleon)
1814 (begin) -1815 (slotakte)
• Veel zaken worden geregeld & geformaliseerd, maar niet alles
• Vaak dingen die al voor CVW al in akkoord zijn vastgelegd → dus veel breder dan enkel 1814-15
• Weinig echte ‘onderhandelingen’ (zoals we nu kennen) + staatshoofden blijven veel langer op die plek
o Veel aristocratische bals, enorm veel feesten → maakt het heel duur, OOS betaald vooral
o Ontstaan van soort roddelcircuit
o Veel gefeest, pas eind 1814 serieuze onderhandelingen
2 periodes in CVW
• Periode voor terugkeer Napoleon >< periode na terugkeer Napoleon
• 1/3/1815: terugkeer van Elba naar Frejus
• 20/3/1815: terug in Parijs
• !! slotakte wordt gesloten voor slag van Waterloo
1. 2 GRO TE COM PONENTEN
• Centrale bekommernissen van grote spelers?
• Waarover zijn er akkoorden gesloten?
• 3 grote componenten?
Machtsevenwicht (1) = Politieke & staatskundige situatie creëren die het voor potentiële grootmacht mogelijk maakt om
hegemonie te vestigen
• Hegemonie = wanneer 1 land zo sterk is (militair) dat het een coalitie van alle anderen kan overkomen
• Vooral voorkomen dat FR hegemoniale positie kan vestigen
• Ook nog angst dat FR-hegemonie (die zal vallen) plaats zal maken voor RUS-versie
o Wordt obsessie voor OOS & UK
o Link einde WOII: snel oprukkende rode leger als trigger om snel 2 e front te openen in Normandië
Herstel legitimiteit (2) = streven naar het herstel (terugkeer AR)
• Overwegend conservatieve vorsten & medewerkers →zij die akkoorden onderhandelen
• Voelen sterke dreiging door burgerlijke revolutionaire (liberale) principes
• Ook veel FR-officiëren die die principes uitdragen → contaminatie in landen van andere vorsten
• Dus wel redenen dat de vorsten bang waren
• Daarom AR zoveel mogelijk herstellen als middel om stabiliteit te behouden = restauratie
Interventieprincipe (3)
• Hoe gaan we dit in stand houden?
• 1 & 2 niet plots een einde maken aan irredentisme = streven naar inlijving van gebieden in buurland die historisch,
cultureel of etnisch verwant zijn aan eigen natie, vaak gebaseerd op verlangen herstellen verloren territorium
• Men moet dus op zoek naar systemen om te voorkomen dat als het misloopt om daar mee te leren omgaan
2
, Maximalistisch interventieprincipe Minimalistisch interventieprincipe
Bij elke militaire actie waarbij ook maar het minste een Pas interveniëren als FR haar grenzen (alweer) uitbreidt
grens overschreden wordt (militair) moeten we collectief
gaan terugvechten tot in de oorspronkelijke positie.
+ elke revolutie die uitbreekt zal neergeslagen moeten + wanneer een revolutie uitbreekt pas ingrijpen wanneer
worden door de grootmacht zelf deze een dreiging is voor de internationale vrede in EUR
Grote fan: Rusland (veruit het land met het grootste leger) Grote fan: UK: splendid isolation = wil eigenlijk militairen
gebruiken voor zee, kolonies & ontluikende IR (als 1 van 1e
landen), wil niet om het minste moeten ingrijpen in EUR
bv. zolang de revolutie in Brussel niet wordt uitgebuit door FR om meer controle te verwerven & de internationale status
quo zal veranderen zal de rest niet moeten ingrijpen
Kwestie Oostenrijk
• Eerst minimalistisch (want willen geen interventierecht voor RUS overal)
• Positie verschuift na ontluikende revoluties in Italië waar Alexander I conservatiever wordt
• GEVOLG: verschuiving positie OOS naar maximalistisch
1. 3 BELA NGRIJ KST E FIGU REN
1. 3.1 M ETT ERNIC H
• Soort Min. BuZ van Oostenrijk
• 1821: Kanselier door neerslaan van revolutie op IT-schiereiland
• Geboren in Koblenz (Rijnland), niet in OOS
• Heel bang voor FR dreiging
Realist: bekijkt situatie voor Oostenrijk rekening houden met 2 facetten
• Binnenlandse context
o Habsburgse rijk is etnisch lappendeken met allerlei gebieden in (Hongaars, Slovaaks, Bohemen, Poolse…)
o Dus continu onrust
o Hij wil ervoor zorgen dat er voor binnenlandse bevolking relatieve stabiliteit is
o Bovendien is oorlog voeren duur & voedingsbodem voor nationalisme
→ Risico op etnische legers als je ze hun dienstplicht dichtbij huis laat doen + mobiliseren erna is veel lastiger
• Internationale context
o Vrees voor FR-hegemonie plaats maken voor RU-hegemonie: grootste angst OOS
o Logisch als je kijkt naar de kaart: verzwakken vergroot kansen FR & RUS
o Regeling die in Centraal- & Oost-EUR getroffen wordt voor hen cruciaal
o Dus nood aan pan-Europese oplossing: vind niet voor niets plaats in Wenen, grote steun Keizer (Franz I)
Franz I
• Nadruk op restauratie vooral bij Metternich
• Behoort tot dynastie van de Habsburgers: Katholiek vorstenhuis
3
, 1. 3.2 C ASTL EREA GH
1812-22: UK Min BuZ
1.3.2.1 TWEE BELANRIJKE ROLLEN
A. UK bang dat continentale EUR-grootmachten aanleiding zullen geven voor compromis met Napoleon dat
fundamenteel strategisch nadelig is voor UK (1)
B. Castlereigh pleit (net zoals Metternich) voor Europese regeling (2)
1.3.2.1.1 ROL 1
• Daarom volgens hem UK prominente rol moet spelen in regeling
• Najaar 1813: proberen RUS + PR + OOS te verdrijven uit Centraal-EUR terug naar eigen grenzen
• Want RUS & PR een coalitie gevormd in Kalisch → 2 belangrijke veldslagen uitgevochten tussen DU & CZ
1813: slag van Bautzen
• Patstelling
• Dé kans voor Metternich om Napoleon over te halen → sluit zich aan bij PR & RUS & verklaart ook de oorlog aan FR
• GEVOLG: 1813: slag bij Leipzig
o Grote verliezen Napoleon
o Opnieuw kans voor Metternich? Opnieuw voorstel
1813: mild voorstel
• Territoriale regeling aan Napoleon voorgesteld
• Wil ook oorlog beëindigen & FR mag bestaan binnen natuurlijke grenzen → Rijn, Alpen, Pyreneeën…
• Zie kaart: Keulen, Mainz, Aken, Koblenz vallen onder FR → toont aan ver Metternich wil gaan voor vrede
• In dit scenario komen de zuidelijke Nederlanden onder FR regeling
• Napoleon (Bonaparte) stemt niet direct in: grote vergissing om 2 redenen
o Zou een cadeau moeten zijn maar is zo verwaand om ook dit te negeren
o Komt ook op PR & UK tafel te recht
Als je er zo op reageert, ja dan ga je er ook niet aan houden
• Castlereigh dus niet blij want wil Antwerpen niet verliezen → schrijft memorandum
• Als Napoleon het later aanvaardt, vindt de rest het niet meer de moeite → inval
• Spreken onderling af en gaan FR najagen tot in Parijs → RUS als eerste arriveren in Parijs
1.3.2.1.2 ROL 2
• Ander punt voor hem: splendid isolation: UK wil minimale interventie in continentaal EUR
• Metternich verkiest ook minimalistisch dus kunnen elkaar goed vinden
1. 3.3 A LEXA ND ER I
• 1801-1825: RUS-Tsaar
• Erg ambitieus, grote fan van de restauratie
• Via maximalisme directe rol spelen in het voortbestaan van de AR’s
• RUS-rijk beschermen door gebieden aan de W-kant waar ze nog geen controle over heeft onder controle brengen
• Polen heeft dus pech
• Cf. Kalisch
• Koning van Saksen door PR opgepakt
4
BETREKKINGEN 1815 – 1945 –
SAMENVATTING
0 . IN LEIDING
0. 1 STA RTPU NT: 28/2 /1813 : V ERDRAG VA N KALISC H
• Tussen koninkrijk PR & RUS
• Spreken daarin af dat RUS tegen Napoleontische FR zal verderzetten (A)
o Is al verdreven uit RUS-gebieden maar PR bang dat RUS nu niet zal verderzetten
o Willen garantie op blijven vechten tot FR-troepen weg zijn uit C-EUR
Beloftes
• RUS doet dit niet voor niets, willen beloftes over Poolse gebieden (B)
o PO is op dat moment verdeeld tussen RUS, OOS & PR
o RUS wil dus graag controle over deze gebieden.
• PR zal RUS steunen in verwerven van PO gebieden onder de controle van OOS
• PR gecompenseerd (want speelt eigen PO gebieden kwijt) → krijgt Saksen
Startpunt Poolse kwestie? Aanleiding tot CVW?
Botsingen
• Met post-napoleontische FR
• Met UK: niet blij met RUS-controle over PO & PR als potentiële RUS-vazalstaat
• Deal tussen RUS & PR zal zorgen voor wrijving met OOS want niet blij dat ze deel van grondgebied verliezen
0. 2 EINDPU NT: 192 0?
• Conferentie van Parijs
• Vergelijkbaar met CVW
• Onderhandelde regeling van 1920 (na WOI) periode
Verdrag van Triannon
Verdrag van Versailles (bekendste uitkomst)
Vergelijken Wenen & Parijs
• Beide willen de kleine veel mee beïnvloeden, maar zijn het vooral de grote die effectieve beslissingen maken
• In Wenen doet de grootste verliezer ook mee, dat is niet zo in Parijs → WOII
1
,1 . CONG RES VAN W ENEN
1. 1 INLEID ING
• Conferentie die georganiseerd werd met als doel een EUR-breed systeem te creëren & zou zorgen voor stabiliteit
• Moest einde zijn aan periode van napoleontische instabiliteit (al was die er al voor Napoleon)
1814 (begin) -1815 (slotakte)
• Veel zaken worden geregeld & geformaliseerd, maar niet alles
• Vaak dingen die al voor CVW al in akkoord zijn vastgelegd → dus veel breder dan enkel 1814-15
• Weinig echte ‘onderhandelingen’ (zoals we nu kennen) + staatshoofden blijven veel langer op die plek
o Veel aristocratische bals, enorm veel feesten → maakt het heel duur, OOS betaald vooral
o Ontstaan van soort roddelcircuit
o Veel gefeest, pas eind 1814 serieuze onderhandelingen
2 periodes in CVW
• Periode voor terugkeer Napoleon >< periode na terugkeer Napoleon
• 1/3/1815: terugkeer van Elba naar Frejus
• 20/3/1815: terug in Parijs
• !! slotakte wordt gesloten voor slag van Waterloo
1. 2 GRO TE COM PONENTEN
• Centrale bekommernissen van grote spelers?
• Waarover zijn er akkoorden gesloten?
• 3 grote componenten?
Machtsevenwicht (1) = Politieke & staatskundige situatie creëren die het voor potentiële grootmacht mogelijk maakt om
hegemonie te vestigen
• Hegemonie = wanneer 1 land zo sterk is (militair) dat het een coalitie van alle anderen kan overkomen
• Vooral voorkomen dat FR hegemoniale positie kan vestigen
• Ook nog angst dat FR-hegemonie (die zal vallen) plaats zal maken voor RUS-versie
o Wordt obsessie voor OOS & UK
o Link einde WOII: snel oprukkende rode leger als trigger om snel 2 e front te openen in Normandië
Herstel legitimiteit (2) = streven naar het herstel (terugkeer AR)
• Overwegend conservatieve vorsten & medewerkers →zij die akkoorden onderhandelen
• Voelen sterke dreiging door burgerlijke revolutionaire (liberale) principes
• Ook veel FR-officiëren die die principes uitdragen → contaminatie in landen van andere vorsten
• Dus wel redenen dat de vorsten bang waren
• Daarom AR zoveel mogelijk herstellen als middel om stabiliteit te behouden = restauratie
Interventieprincipe (3)
• Hoe gaan we dit in stand houden?
• 1 & 2 niet plots een einde maken aan irredentisme = streven naar inlijving van gebieden in buurland die historisch,
cultureel of etnisch verwant zijn aan eigen natie, vaak gebaseerd op verlangen herstellen verloren territorium
• Men moet dus op zoek naar systemen om te voorkomen dat als het misloopt om daar mee te leren omgaan
2
, Maximalistisch interventieprincipe Minimalistisch interventieprincipe
Bij elke militaire actie waarbij ook maar het minste een Pas interveniëren als FR haar grenzen (alweer) uitbreidt
grens overschreden wordt (militair) moeten we collectief
gaan terugvechten tot in de oorspronkelijke positie.
+ elke revolutie die uitbreekt zal neergeslagen moeten + wanneer een revolutie uitbreekt pas ingrijpen wanneer
worden door de grootmacht zelf deze een dreiging is voor de internationale vrede in EUR
Grote fan: Rusland (veruit het land met het grootste leger) Grote fan: UK: splendid isolation = wil eigenlijk militairen
gebruiken voor zee, kolonies & ontluikende IR (als 1 van 1e
landen), wil niet om het minste moeten ingrijpen in EUR
bv. zolang de revolutie in Brussel niet wordt uitgebuit door FR om meer controle te verwerven & de internationale status
quo zal veranderen zal de rest niet moeten ingrijpen
Kwestie Oostenrijk
• Eerst minimalistisch (want willen geen interventierecht voor RUS overal)
• Positie verschuift na ontluikende revoluties in Italië waar Alexander I conservatiever wordt
• GEVOLG: verschuiving positie OOS naar maximalistisch
1. 3 BELA NGRIJ KST E FIGU REN
1. 3.1 M ETT ERNIC H
• Soort Min. BuZ van Oostenrijk
• 1821: Kanselier door neerslaan van revolutie op IT-schiereiland
• Geboren in Koblenz (Rijnland), niet in OOS
• Heel bang voor FR dreiging
Realist: bekijkt situatie voor Oostenrijk rekening houden met 2 facetten
• Binnenlandse context
o Habsburgse rijk is etnisch lappendeken met allerlei gebieden in (Hongaars, Slovaaks, Bohemen, Poolse…)
o Dus continu onrust
o Hij wil ervoor zorgen dat er voor binnenlandse bevolking relatieve stabiliteit is
o Bovendien is oorlog voeren duur & voedingsbodem voor nationalisme
→ Risico op etnische legers als je ze hun dienstplicht dichtbij huis laat doen + mobiliseren erna is veel lastiger
• Internationale context
o Vrees voor FR-hegemonie plaats maken voor RU-hegemonie: grootste angst OOS
o Logisch als je kijkt naar de kaart: verzwakken vergroot kansen FR & RUS
o Regeling die in Centraal- & Oost-EUR getroffen wordt voor hen cruciaal
o Dus nood aan pan-Europese oplossing: vind niet voor niets plaats in Wenen, grote steun Keizer (Franz I)
Franz I
• Nadruk op restauratie vooral bij Metternich
• Behoort tot dynastie van de Habsburgers: Katholiek vorstenhuis
3
, 1. 3.2 C ASTL EREA GH
1812-22: UK Min BuZ
1.3.2.1 TWEE BELANRIJKE ROLLEN
A. UK bang dat continentale EUR-grootmachten aanleiding zullen geven voor compromis met Napoleon dat
fundamenteel strategisch nadelig is voor UK (1)
B. Castlereigh pleit (net zoals Metternich) voor Europese regeling (2)
1.3.2.1.1 ROL 1
• Daarom volgens hem UK prominente rol moet spelen in regeling
• Najaar 1813: proberen RUS + PR + OOS te verdrijven uit Centraal-EUR terug naar eigen grenzen
• Want RUS & PR een coalitie gevormd in Kalisch → 2 belangrijke veldslagen uitgevochten tussen DU & CZ
1813: slag van Bautzen
• Patstelling
• Dé kans voor Metternich om Napoleon over te halen → sluit zich aan bij PR & RUS & verklaart ook de oorlog aan FR
• GEVOLG: 1813: slag bij Leipzig
o Grote verliezen Napoleon
o Opnieuw kans voor Metternich? Opnieuw voorstel
1813: mild voorstel
• Territoriale regeling aan Napoleon voorgesteld
• Wil ook oorlog beëindigen & FR mag bestaan binnen natuurlijke grenzen → Rijn, Alpen, Pyreneeën…
• Zie kaart: Keulen, Mainz, Aken, Koblenz vallen onder FR → toont aan ver Metternich wil gaan voor vrede
• In dit scenario komen de zuidelijke Nederlanden onder FR regeling
• Napoleon (Bonaparte) stemt niet direct in: grote vergissing om 2 redenen
o Zou een cadeau moeten zijn maar is zo verwaand om ook dit te negeren
o Komt ook op PR & UK tafel te recht
Als je er zo op reageert, ja dan ga je er ook niet aan houden
• Castlereigh dus niet blij want wil Antwerpen niet verliezen → schrijft memorandum
• Als Napoleon het later aanvaardt, vindt de rest het niet meer de moeite → inval
• Spreken onderling af en gaan FR najagen tot in Parijs → RUS als eerste arriveren in Parijs
1.3.2.1.2 ROL 2
• Ander punt voor hem: splendid isolation: UK wil minimale interventie in continentaal EUR
• Metternich verkiest ook minimalistisch dus kunnen elkaar goed vinden
1. 3.3 A LEXA ND ER I
• 1801-1825: RUS-Tsaar
• Erg ambitieus, grote fan van de restauratie
• Via maximalisme directe rol spelen in het voortbestaan van de AR’s
• RUS-rijk beschermen door gebieden aan de W-kant waar ze nog geen controle over heeft onder controle brengen
• Polen heeft dus pech
• Cf. Kalisch
• Koning van Saksen door PR opgepakt
4
