Samenvatting Grondige Studie Vennootschapsbelasting ()

Les 1 - Inleiding




SAMENVATTING VENNOOTSCHAPSBELASTING
PROFESSOR SIBYLLE VAN BELLE
ACADEMIEJAAR 2025-2026




1/141

, Les 1 - Inleiding


LES 1: INLEIDING
TOEPASSINGSGEBIED VAN DE VENNOOTSCHAPSBELASTING

Toepassingsgebied van de vennootschapsbelasting
 Binnenlandse vennootschappen die verrichtingen stellen van winstgevende aard

Drie voorwaarden die cumulatief voldaan moeten zijn artikel 2, § 1, 5° WIB 1992:
1 RP bezitten
2 In BE gevestigd zijn
3 Verrichtingen van winstgevende aard


RECHTSPERSOON

= Kan in rechte optreden en zich onderscheiden van NP
 Voorbeeld: handelsvennootschappen
 Uitzonderingen
o Lichamen met rechtspersoonlijkheid die naar Belgisch recht zijn opgericht en voor de toepassing
van de inkomstenbelastingen worden geacht geen rechtspersoonlijkheid te bezitten, worden niet
als vennootschappen aangemerkt (art. 2, § 1, 5°, a) tweede lid WIB 1992). Artikel 29, § 2 WIB 1992
somt een aantal lichamen met rechtspersoonlijkheid op, die evenwel voor de toepassing van de
inkomstenbelastingen worden geacht geen rechtspersoonlijkheid te hebben.

Afbakening tussen vennootschapsbelasting en personenbelasting
 Rechtspersoonlijkheid maakt de grens tussen vennootschapsbelasting en personenbelasting
o Wanneer iemand een eenmanszaak heeft: volledig aansprakelijk met geheel vermogen en belast in
de personenbelasting
 Zelfde bepalingen in het kader van winsten in de personenbelasting worden gebruikt in de
vennootschapsbelasting, maar enkele bijzondere bepalingen

Wanneer men die rechtspersoonlijkheid heeft in BE
 Geen fiscale transparantie bij vennootschappen
 Wel fiscale transparantie: rechtstreeks belastbaar bij de uiteindelijke begunstigde (de aandeelhouders)
⇒ Beide worden als afzonderlijke personen gezien: vennootschapsbelasting en personenbelasting
(aandeelhouders)


BELGIË

art. 2, 5° WIB 1992

Maatschappelijke zetel
 Officiële zetel zoals vermeld in de oprichtingsacte

Voornaamste inrichting, zetel van bestuur of beheer
 Plaats van waaruit de controle wordt uitgeoefend, plaats van waaruit de vennootschap haar Belgische
of buitenlandse activiteiten leidt

Vestiging in BE: maatschappelijk zetel of voornaamste inrichting, zetel van bestuur of beheer




2/141

, Les 1 - Inleiding


 Werpt vragen op voor het vennootschaprecht: om de nationaliteit van de vennootschap te bepalen kijken
naar de statutaire zetel, hier wel een vermoeden waar de werkelijke zetel ligt (vroeger naar werkelijke
zetel)
o Nu in het vennootschapsrecht: enkel kijken naar de statutaire zetel

In het fiscaal recht is dit anders: statutaire zetel, maar werkelijke zetel moet hier ook plaatshebben, anders kijkt
men vanwaar de vennootschap wordt bestuurd
 Mogelijks andere nationaliteit van de zetel, maar wel belastbaar in BE
Afbakening tussen vennootschapsbelasting en belasting NT-inwoners


EXPLOITATIE VAN EEN ONDERNEMING OF VERRICHTINGEN VAN WINSTGEVENDE AARD

Geacht geen exploitatie van onderneming of verrichtingen van winstgevende aard te zijn
 Alleenstaande of uitzonderlijke verrichtingen
o Geen beroepsbezigheid
 Bijkomstig op nijverheids-, handels- of landbouwverrichtingen betrekking hebben of niet volgens
nijverheids- of handelsmethoden uitgevoerd
o Ondergeschikt aan de hoofdactiviteit
o Hoofdactiviteit, maar niet volgens nijverheids- of handelsmethoden uitgevoerd

Exploitatie van een onderneming of verrichtingen van winstgevende aard
 Onderscheid zit hier bij de rechtspersonenbelasting (waar bv. de VZW in zit)
 De vennootschapsbelasting betaalt men belasting op de winsten die de vennootschap gerealiseerd heeft
(bij rechtspersonenbelasting ander systeem, niet kennen)

Regelmatig discussies bij de fiscus wat onder de rechtspersonenbelasting valt
 Bv. voetbalclub met cafetaria (cafetaria is een ondergeschikt doel dus ok, winstoogmerk is niet aanwezig)
 Bv. festivals: oprichting VZW, fiscus komt tussen, eenmalig sporadisch evenement tijdens het jaar en als
doel zoveel mogelijk verkopen, waar dat de VZW ook nog eens winst opneemt, dit is echter wel een
feitenkwestie
 Patrimoniumvennootschap? Heeft deze exploitatie van onderneming of verrichtingen van winstgevende
aard?
o Vallen onder de vennootschapsbelasting, geen vennootschappen die de exploitatie doen van de
onderneming, wat wel zeker is dat deze winst maken, namelijk de verhuur van OR. Vandaag de dag
kan er niet miskend worden dat deze ook het statuut krijgen van familiale ondernemingen die een
gunstiger statuut krijgen op vlak van successieplanning.

Onder het begrip ‘exploitatie van een onderneming’ verstaat men de activiteiten die in overeenstemming met
art. 24 WIB 1992 als winst belastbaar zouden zijn indien de onderneming door een natuurlijke persoon zou
worden uitgevoerd

Het begrip ‘verrichtingen van winstgevende aard’ wordt door het Hof van Cassatie omschreven als het geheel
van verrichtingen dat voldoende talrijk en met elkaar verbonden is om te kunnen spreken over een
voortdurende en gewone bedrijvigheid met een professioneel karakter

Examen: rechtspersonenbelasting of vennootschapsbelasting aan de hand van de kenmerken, is er bijvoorbeeld
reclame? (Mogelijks een actuavraag)




3/141

, Les 1 - Inleiding


UITGESLOTEN VAN DE VENNOOTSCHAPSBELASTING

In de artikelen 180 en 181 WIB 1992 geeft de wetgever een opsomming van een aantal lichamen dat
uitdrukkelijk niet aan de vennootschapsbelasting wordt onderworpen, hoewel zij daaronder volgens de
normale regels wel onder zouden kunnen vallen.
 Het betreft enerzijds een aantal met naam aangeduide publiekrechtelijke rechtspersonen zoals de
Nationale Delcrederedienst, de waterzuiveringsmaatschappijen e.d. (art. 180 WIB 1992) en
 anderzijds lichamen zonder winstoogmerk maar die wel (sporadisch) activiteiten van winstgevende aard
uitoefenen en die welbepaalde bevorderenswaardig geachte taken verrichten (art. 181 WIB 1992).

Publieke rechtspersonen
 Intercomunales
 Openbare vervoersmaatschappijen
 Waterzuiveringsmaatschappijen
 INFRABEL
 Enz.

Bevoorrechte activiteiten
 Verenigingen zonder winstoogmerk
o VZW’s zijn in principe uitgesloten, maar enkele verenigingen die expliciet aangehaald worden
(expliciete uitzonderingen)
 Bv. Ziekenhuizen
 Bv. Hostels die 80% van hun inkomsten halen uit particuliere verhuur en niet aan scholen of
anderen = wél onderworpen aan vennootschapsbelasting
Examen: gaat veel vaker over de feitenkwestie

 Andere rechtspersonen die geen winstoogmerk nastreven en actief zijn in de domeinen in artikel 181 WIB
o Zelfs indien zij een onderneming exploiteren of zich bezig houden met verrichtingen van
winstgevende aard
 Beroepsverenigingen
 Erkende gezins- en bejaardenhulp
 Uitsluitend of hoofdzakelijk als doel hebben het organiseren van tentoonstellingen of
handelsbeurzen


GRONDSLAG VAN DE VENNOOTSCHAPSBELASTING


HET FISCAL LEGALITEITSBEGINSEL


DE INVOERING VAN EEN BELASTING

Artikel 170 GW = “invoeren” van een belasting vereist een beslissing van parlement, gewest- en
gemeenschapsraden, provincie- en gemeenteraad
 Rechtvaardig belastingstelsel
 Eigendomsrecht

Enkel een belasting heffen wanneer hier een wet voor bestaat, strikte toepassing het legaliteitsbeginsel , strikte
toepassing van de wet
 Ratio legis: in BE zeer sterk verankerd, om de eigendom van belastingplichtigen te gaan beschermen




4/141