LES 1 - Schrijfstrategieën, taalvariatie en
taalregisters
Schrijfstrategieën
Schrijfstrategie/ tekstdoel Tekstsoort
Informeren Informerende tekst
Artikel, verslag, handleiding, …
Overtuigen Overtuigende tekst
Opninistuk, recentie, betoog, …
Activeren Activerende tekst
Advertentie, reclamefolder,
uitnodiging, …
Amuseren Amuserende tekst
Roman, strip, gedicht, …
Met welke teksttypes komt een logopedist/ audioloog in aanmerking?
- Onderzoeks- en therapieverslagen
Personalia, beknopte en overzichtelijke weergave kwantitatieve en
kwalitatieve gegevens, conclusie
Tabellen
Telegramstijl kan
- Instructieteksten
- Begeleidende brieven
- Brochures
- E-mails
- Artikels
- Bachelorproef
Titelpagina, abstract, inleiding, methodiek, resultaten, discussie,
referentielijst, dankwoord, appendix
E-mail:
Voordelen:
- Snel, goedkoop en milieuvriendelijk
- Meerdere personen
- Bijlagen toevoegen
- Gemakkelijk te zoeken
- …
Nadelen:
- Risico om verkeerd begrepen te worden
- Niet geschikt voor negatieve boodschappen
- Risico op kettingmails
- Alles blijft beschikbaar
- …
E-mailetiquette
- Mail alleen als het nodig is
- Blijf realistisch en beleefd bij verzoeken
- Vul een duidelijk, specifiek onderwerp in
- Gebruik cc (carbon copy) en bcc (blind carbon copy) correct
- Lees ook e-mails na
- Vergeet bijlagen niet
CC je houdt iemand op de hoogte, een kopie van mail, die persoon hoeft iets met de
mail te doen
1
,BCC je krijgt een kopie, de ontvanger hoeft niet te weten dat je die mail ook naar
andere stuurt
Begroeting E-mail
- Formeel
Geachte mevrouw (Van Lobbregt), Goedemorgen heer Verbruggen
(te verkiezen boven mijnheer of meneer), Beste collega
- Informeel
Hallo Bert, Dag Ann, Hey scoutslid, …
- Opgelet!
Adjectieven zoals ‘geachte’ en ‘beste’ kunnen nooit alleen staan
Liever geen komma of punt na een begroeting
Slotformule E-mail
- Formeel
Hoogachtend, Met vriendelijke/beleefde groet/groeten, Veel succes!,
…
- Informeel
Groetjes, Tot gauw!
- Opgelet!
Liever geen komma of punt na een slotformule, een uitroepteken kan
wel
Een slotformule wordt gevolgd door een ondertekening
Taalvariatie
- Standaardtaal (formeel)
Heb je nog een kop koffie?
- Tussentaal (informeel – vrienden, familie)
Hebde nog een tas koffie?
- Dialect (verschilt per regio – thuis, directe omgeving)
Edde nog een zjat kaffe?
België en Nederland
- België
Zes pistolets, zes sandwiches en twee eclairs. Dat zal het zijn?
- Nederland
Zes harde bolletjes, zes zachte puntjes en twee eclairs. Anders nog
iets?
Standaardtaal in België
- Standaardtaal in Nederland
- Standaardtaal in het hele taalgebied
Taalregisters
- Context taalgebruik
- Aangepast gedrag (geschiktheid, beleefdheid en professionaliteit)
Welkom. U kan gaan zitten aan de linkerkant. Aan de rechterkant vindt u de vestiaire.
Er is ook een lunch voorzien.
Kom binnen en zet u. Zwier uw jas daar en pakt een broodje.
Formeel taalgebruik (standaardtaal) versus informeel taalgebruik (standaardtaal,
tussentaal of dialect)
H20
water
Wetenschappelijk taalgebruik versus alledaags taalgebruik
2
,LES 2 - TEKSTOPBOUW
ONDERDELEN TEKST - TERMINOLOGIE
- Inleiding
- Middenstuk
- Slot
Inleiding
Duidelijk maken waar de tekst over gaat, zin geven om door te lezen
Hoe schrijf ik een goede inleiding?
- Mogelijke openers:
stelling
vraag
voorbeeld
citaat
anekdote
provocatie
…
Middenstuk
Verdiepen
Slot
Afronden
Hoe schrijf ik een goed slot?
- Mogelijke afsluiters:
terugkoppeling
samenvatting
besluit
vraag
citaat
oproep tot actie
succeswens
bedenking
…
ONDERDELEN TEKST - TERMINOLOGIE
- Titel
- Inhoudstabel (alleen bij lange teksten)
- Hoofdstuk (alleen bij lange teksten)
- (Sub)paragraaf (alleen bij lange teksten)
- Alinea
- Zin
Hoofdstuk – (sub)paragraaf
- Hoofdstuk 1
- Paragraaf 1.1
- Subparagraaf 1.1.1
Eén deelonderwerp per hoofdstuk of (sub)paragraaf!
Maximaal drie niveaus
3
, Alinea
- Alinea (gescheiden door witregels of inspringing, kernzin en
onderbouwende zinnen)
à Eén deelonderwerp per alinea!
Zin
- Zin (hoofdletter, leesteken, vervoegd werkwoord)
Eén idee per zin!
Kernzin
- Kernzin of topic sentence = belangrijkste zin van de alinea, geeft aan waar
de alinea over gaat
- Vaste plaats:
Eerste zin van de alinea (als aankondiging)
Laatste zin van de alinea (als samenvatting of conclusie)
Tweede zin van de alinea (na een schakelzin)
Kernzin voorbeelden
Tekstverbanden – signaalwoorden
SCHRIJVEN IN STAPPEN
4
taalregisters
Schrijfstrategieën
Schrijfstrategie/ tekstdoel Tekstsoort
Informeren Informerende tekst
Artikel, verslag, handleiding, …
Overtuigen Overtuigende tekst
Opninistuk, recentie, betoog, …
Activeren Activerende tekst
Advertentie, reclamefolder,
uitnodiging, …
Amuseren Amuserende tekst
Roman, strip, gedicht, …
Met welke teksttypes komt een logopedist/ audioloog in aanmerking?
- Onderzoeks- en therapieverslagen
Personalia, beknopte en overzichtelijke weergave kwantitatieve en
kwalitatieve gegevens, conclusie
Tabellen
Telegramstijl kan
- Instructieteksten
- Begeleidende brieven
- Brochures
- E-mails
- Artikels
- Bachelorproef
Titelpagina, abstract, inleiding, methodiek, resultaten, discussie,
referentielijst, dankwoord, appendix
E-mail:
Voordelen:
- Snel, goedkoop en milieuvriendelijk
- Meerdere personen
- Bijlagen toevoegen
- Gemakkelijk te zoeken
- …
Nadelen:
- Risico om verkeerd begrepen te worden
- Niet geschikt voor negatieve boodschappen
- Risico op kettingmails
- Alles blijft beschikbaar
- …
E-mailetiquette
- Mail alleen als het nodig is
- Blijf realistisch en beleefd bij verzoeken
- Vul een duidelijk, specifiek onderwerp in
- Gebruik cc (carbon copy) en bcc (blind carbon copy) correct
- Lees ook e-mails na
- Vergeet bijlagen niet
CC je houdt iemand op de hoogte, een kopie van mail, die persoon hoeft iets met de
mail te doen
1
,BCC je krijgt een kopie, de ontvanger hoeft niet te weten dat je die mail ook naar
andere stuurt
Begroeting E-mail
- Formeel
Geachte mevrouw (Van Lobbregt), Goedemorgen heer Verbruggen
(te verkiezen boven mijnheer of meneer), Beste collega
- Informeel
Hallo Bert, Dag Ann, Hey scoutslid, …
- Opgelet!
Adjectieven zoals ‘geachte’ en ‘beste’ kunnen nooit alleen staan
Liever geen komma of punt na een begroeting
Slotformule E-mail
- Formeel
Hoogachtend, Met vriendelijke/beleefde groet/groeten, Veel succes!,
…
- Informeel
Groetjes, Tot gauw!
- Opgelet!
Liever geen komma of punt na een slotformule, een uitroepteken kan
wel
Een slotformule wordt gevolgd door een ondertekening
Taalvariatie
- Standaardtaal (formeel)
Heb je nog een kop koffie?
- Tussentaal (informeel – vrienden, familie)
Hebde nog een tas koffie?
- Dialect (verschilt per regio – thuis, directe omgeving)
Edde nog een zjat kaffe?
België en Nederland
- België
Zes pistolets, zes sandwiches en twee eclairs. Dat zal het zijn?
- Nederland
Zes harde bolletjes, zes zachte puntjes en twee eclairs. Anders nog
iets?
Standaardtaal in België
- Standaardtaal in Nederland
- Standaardtaal in het hele taalgebied
Taalregisters
- Context taalgebruik
- Aangepast gedrag (geschiktheid, beleefdheid en professionaliteit)
Welkom. U kan gaan zitten aan de linkerkant. Aan de rechterkant vindt u de vestiaire.
Er is ook een lunch voorzien.
Kom binnen en zet u. Zwier uw jas daar en pakt een broodje.
Formeel taalgebruik (standaardtaal) versus informeel taalgebruik (standaardtaal,
tussentaal of dialect)
H20
water
Wetenschappelijk taalgebruik versus alledaags taalgebruik
2
,LES 2 - TEKSTOPBOUW
ONDERDELEN TEKST - TERMINOLOGIE
- Inleiding
- Middenstuk
- Slot
Inleiding
Duidelijk maken waar de tekst over gaat, zin geven om door te lezen
Hoe schrijf ik een goede inleiding?
- Mogelijke openers:
stelling
vraag
voorbeeld
citaat
anekdote
provocatie
…
Middenstuk
Verdiepen
Slot
Afronden
Hoe schrijf ik een goed slot?
- Mogelijke afsluiters:
terugkoppeling
samenvatting
besluit
vraag
citaat
oproep tot actie
succeswens
bedenking
…
ONDERDELEN TEKST - TERMINOLOGIE
- Titel
- Inhoudstabel (alleen bij lange teksten)
- Hoofdstuk (alleen bij lange teksten)
- (Sub)paragraaf (alleen bij lange teksten)
- Alinea
- Zin
Hoofdstuk – (sub)paragraaf
- Hoofdstuk 1
- Paragraaf 1.1
- Subparagraaf 1.1.1
Eén deelonderwerp per hoofdstuk of (sub)paragraaf!
Maximaal drie niveaus
3
, Alinea
- Alinea (gescheiden door witregels of inspringing, kernzin en
onderbouwende zinnen)
à Eén deelonderwerp per alinea!
Zin
- Zin (hoofdletter, leesteken, vervoegd werkwoord)
Eén idee per zin!
Kernzin
- Kernzin of topic sentence = belangrijkste zin van de alinea, geeft aan waar
de alinea over gaat
- Vaste plaats:
Eerste zin van de alinea (als aankondiging)
Laatste zin van de alinea (als samenvatting of conclusie)
Tweede zin van de alinea (na een schakelzin)
Kernzin voorbeelden
Tekstverbanden – signaalwoorden
SCHRIJVEN IN STAPPEN
4