PSYCHOLOGISCHE BASISVAARDIGHEDEN
VOOR GESPREK EN BEGELEIDING
, Inhoudstafel
Introductiecollege
College 1: Met aandacht luisteren als basishouding
College 11: Zelfzorg
College 3: Basisvaardigheden luisteren in gesprekssituatie client-hulpverlener
College 4 - 5: Verdiepende vaardigheden
College 5 - 6: Empathie
College 7: Motiverende gespreksvoering deel 1
College 8: Motiverende gespreksvoering deel 2
College 9: De persoon van de hulpverlening en het belang van reflectie
College 10: Uitklaren van de hulpvraag
College 2: Met aandacht kijken naar non-verbale aspecten van communicatie
, Introductiecollege
Conceptueel kader
Pyschologische basisvaardigheden…
Een geheel van bewust ingezette:
• Persoonlijke houdingen en attitudes (manier waarop patient en psycholoog aanwezig zijn)
o Bv. ethisch aanwezig zijn: zich houden aan deontologie
o Bv. op gsm zitten tijdens gesprek is verkeerde attitude
• Relationele vaardigheden (verhouding/relatie ten opzichte van patient)
• Gespreksvaardigheden
o Luisteren, observeren, …
o Parafraseren, reflecteren, …
o Interpreteren, confronteren, …
Vormt de basis van dit vak
Geldt voor elke vorm van gesprek en elk contact met een patient
… voor gesprek en begeleiding
Een begeleiding is een traject van verschillende gesprekken en/of andere hulpverleningsactiviteiten
• Alle basisvaardigheden voor een gesprek gelden ook voor de ganse begeleiding
• Bijzondere momenten in een begeleiding die niet in elke sessie voorkomen, zoals het verkennen van de hulpvraag
o Bv. eerste en laatste gesprek zijn bijzondere gesprekken: extra gespreksvaardigheden zijn nodig
Conceptueel overzicht
➢ Basishouding
o Hulpverlening gaat over de patient, deze staat centraal
o Gevoelens van de psycholoog zijn ook belangrijk, maar patient is belangrijkste
o Belangrijk om lang te luisteren en concentreren: onverveeld aandachtig blijven
▪ Hierom moet je oefenen
▪ Je niet laten afleiden
o Verschillende rollen
➢ Basisvaardigheden
o Luisteren en observeren
o Concrete basisvaardigheden: samenvatten, concentreren, …
➢ Cliënt en hulpverlener hebben beide effect op de vaardigheden
o Hulpverlener: gaat sturen, maar ook vaak volgen
o Hulpvrager: stuurt, maar volgt ook
Effect op hoe relatie opbouwen en onderhouden
Helpen met verkennen en exploreren van de client en zijn hulpvraag
Allemaal belangrijk in de begeleiding en behandeling
, Wat is het niet?
Psychologische basisvaardigheden voor gesprek en begeleiding ≠ gevorderde, klinische of therapeutische vaardigheden:
• Psychotherapeutisch contract
• Diagnose (specifiek naar bepaalde stoornissen, persoonlijkheidskenmerken of situaties)
• Therapeutische interventies (diagnose, situaties, fase van therapie)
• Specifiek kader (tijdsduur, betaling, locatie, vorm)
VOOR GESPREK EN BEGELEIDING
, Inhoudstafel
Introductiecollege
College 1: Met aandacht luisteren als basishouding
College 11: Zelfzorg
College 3: Basisvaardigheden luisteren in gesprekssituatie client-hulpverlener
College 4 - 5: Verdiepende vaardigheden
College 5 - 6: Empathie
College 7: Motiverende gespreksvoering deel 1
College 8: Motiverende gespreksvoering deel 2
College 9: De persoon van de hulpverlening en het belang van reflectie
College 10: Uitklaren van de hulpvraag
College 2: Met aandacht kijken naar non-verbale aspecten van communicatie
, Introductiecollege
Conceptueel kader
Pyschologische basisvaardigheden…
Een geheel van bewust ingezette:
• Persoonlijke houdingen en attitudes (manier waarop patient en psycholoog aanwezig zijn)
o Bv. ethisch aanwezig zijn: zich houden aan deontologie
o Bv. op gsm zitten tijdens gesprek is verkeerde attitude
• Relationele vaardigheden (verhouding/relatie ten opzichte van patient)
• Gespreksvaardigheden
o Luisteren, observeren, …
o Parafraseren, reflecteren, …
o Interpreteren, confronteren, …
Vormt de basis van dit vak
Geldt voor elke vorm van gesprek en elk contact met een patient
… voor gesprek en begeleiding
Een begeleiding is een traject van verschillende gesprekken en/of andere hulpverleningsactiviteiten
• Alle basisvaardigheden voor een gesprek gelden ook voor de ganse begeleiding
• Bijzondere momenten in een begeleiding die niet in elke sessie voorkomen, zoals het verkennen van de hulpvraag
o Bv. eerste en laatste gesprek zijn bijzondere gesprekken: extra gespreksvaardigheden zijn nodig
Conceptueel overzicht
➢ Basishouding
o Hulpverlening gaat over de patient, deze staat centraal
o Gevoelens van de psycholoog zijn ook belangrijk, maar patient is belangrijkste
o Belangrijk om lang te luisteren en concentreren: onverveeld aandachtig blijven
▪ Hierom moet je oefenen
▪ Je niet laten afleiden
o Verschillende rollen
➢ Basisvaardigheden
o Luisteren en observeren
o Concrete basisvaardigheden: samenvatten, concentreren, …
➢ Cliënt en hulpverlener hebben beide effect op de vaardigheden
o Hulpverlener: gaat sturen, maar ook vaak volgen
o Hulpvrager: stuurt, maar volgt ook
Effect op hoe relatie opbouwen en onderhouden
Helpen met verkennen en exploreren van de client en zijn hulpvraag
Allemaal belangrijk in de begeleiding en behandeling
, Wat is het niet?
Psychologische basisvaardigheden voor gesprek en begeleiding ≠ gevorderde, klinische of therapeutische vaardigheden:
• Psychotherapeutisch contract
• Diagnose (specifiek naar bepaalde stoornissen, persoonlijkheidskenmerken of situaties)
• Therapeutische interventies (diagnose, situaties, fase van therapie)
• Specifiek kader (tijdsduur, betaling, locatie, vorm)
