Inhoud
Werkcollege 1: Medische diagnostiek....................................................................................................1
Werkcollege 2: BIBO en risicofactoren PPC............................................................................................3
Werkcollege 3: Hart................................................................................................................................5
Werkcollege 4: Hygiëne en infectie........................................................................................................6
Werkcollege 5: EBP stroke unit...............................................................................................................7
Werkcollege 6: Het eerste contact.........................................................................................................9
Werkcollege 7: Dyspnoe bij opname......................................................................................................9
Werkcollege 8: De rapportage..............................................................................................................10
Werkcollege 9: Cognitieve stoornissen.................................................................................................11
Werkcollege 10: Oncologie...................................................................................................................12
Werkcollege 11: Ondervoeding, cachexie, sarcopenie en frailty..........................................................15
Werkcollege 12: Beweegzorg in de middenfase...................................................................................18
Werkcollege 13: Omgaan met verlies...................................................................................................19
Werkcollege 1: Medische diagnostiek
Onderzoeken
Röntgen: met behulp van röntgenstraling worden foto’s gemaakt van onder andere organen,
weefsels en botten. Deze worden zichtbaar door verschil in doorlaatbaarheid van de
weefsels. Voor organen en bloedvaten is contrastvloeistof nodig.
o Voordeel: snel, goedkoop en weinig belastend. Met name voor informatie over
skelet, hart en longen. Apparaat ook makkelijk te verplaatsen.
o Nadelen: straling, 2D-beeld en weke delen zijn niet of beperkt beoordeelbaar
MRI: magnetic resonance imaging. Met behulp van magnetische golven en radiogolven. Het
geeft een nauwkeurig beeld van botten, gewrichten en omliggende weefsel (spieren, pezen,
kraakbeen).
o Voordeel: magnetische, niet schadelijke straling, beoordeling weke delen in
verschillende richtingen.
, o Nadeel: lucht kleurt zwart, dus niet beoordelen van longen, onderzoek duurt lang,
niet geschikt voor patiënten met claustrofobie of interne metalen
CT: met röntgenstraling worden dwarsdoorsneden van het lichaam gemaakt. Hiermee
worden afwijkingen opgespoord in de structuur van weefsels.
o Voordeel: 3D beeld, snel, hoge resolutie dus kleine afwijkingen zichtbaar, geschikt bij
beoordelen longen of met vloeistof doorbloeding van organen en vasculaire
structuren, volledig lichaam bekijken
o Nadeel: contra-indicatie bij zwangere vrouw vanwege röntgenstraling of bij kinderen
PET-scan: met een radioactieve stof worden processen van weefsels of organen bekeken met
behulp van de scan, om hieruit te concluderen of er afwijkingen te vinden zijn.
o Voordeel: bij vermoeden op kanker en/of infectie, meest voor afbeelden tumoren
o Nadeel: duur, hoge stralingsbelasting.
ECG: hartfilmpje, elektroden worden op de huid geplaatst en die vangen elektrisch signaal op
(2 op de polsen, 2 op de enkels en 6 op de borst). Hieruit wordt de elektrische activiteit van
het hart weergegeven in een grafiek.
o Voordeel: snel, pijnloos, geschikt bij pijn op borst, hartritmestoornissen, hartfalen,
hoge bloeddruk, hartklachten
o Nadeel: niet bij benauwdheid, dunne huid/huidproblemen thorax, instabiele angina
pectoris
Endoscopie: organen als de slokdarm, maag en darmen kunnen bekeken worden. Twee
vormen: coloscopie (dikke darm) en gastroscopie (slokdarm/maag/darm). Een camera wordt
, ingebracht met een slang, om te kijken en om stukjes weefsel voor onderzoek weg te nemen.
o Voordeel: bij lang bestaande maag-/darmklachten, duidelijke beeldvorming
o Nadeel: niet bij COPD/instabile AP< mogelijke perforatie, inslikken camera of rectaal
inbrengen camera kan vervelend zijn.
Echografie: maakt gebruik van geluidsgolven die reflecteren op grensvlakken tussen
harde/zachte structuren. Hiermee kan zicht verkregen worden nop de grootte, structuren en
pathologische afwijkingen van het orgaan/de spier/de pees.
o Voordeel: snel, geen schadelijke straling want geluidsgolven, niet-invasief en altijd
beschikbaar. Bij beoordelen welke delen: beoordelen abdomen, borsten, scrotum,
hals en skelet. Direct contact tussen beoordelaar en patiënt
o Nadeel: minder geschikt bij patiËnten met overgewicht, onderzoek van diep gelegen
regio’s of regio’s met ossale of luchthoudende structuren. Echobeelden soms lastig
te beoordelen.
Werkcollege 2: BIBO en risicofactoren PPC
Cardiovasculaire operaties
Risicofactoren
PPC’S
o Leeftijd ≥ 70
o productieve hoest
o roken
o diabetes mellitus
o inspiratoire vitale capaciteit ≥ 75% van voorspelde waarde
o maximale expiratie monddruk ≥ 75% van voorspelde waarde
Interventies
Preoperatieve fysiotherapie
o Preoperatieve inspiratoire ademspiertraining in combinatie met het aanleren van
sputumevacuatietechnieken en snelle postoperatieve mobilisatie is een veilige en
effectieve therapie bij patiënten met een hoog risico op PPC’s.
Screeningsfactoren PPC / risicofactoren CABG
Roken
Werkcollege 1: Medische diagnostiek....................................................................................................1
Werkcollege 2: BIBO en risicofactoren PPC............................................................................................3
Werkcollege 3: Hart................................................................................................................................5
Werkcollege 4: Hygiëne en infectie........................................................................................................6
Werkcollege 5: EBP stroke unit...............................................................................................................7
Werkcollege 6: Het eerste contact.........................................................................................................9
Werkcollege 7: Dyspnoe bij opname......................................................................................................9
Werkcollege 8: De rapportage..............................................................................................................10
Werkcollege 9: Cognitieve stoornissen.................................................................................................11
Werkcollege 10: Oncologie...................................................................................................................12
Werkcollege 11: Ondervoeding, cachexie, sarcopenie en frailty..........................................................15
Werkcollege 12: Beweegzorg in de middenfase...................................................................................18
Werkcollege 13: Omgaan met verlies...................................................................................................19
Werkcollege 1: Medische diagnostiek
Onderzoeken
Röntgen: met behulp van röntgenstraling worden foto’s gemaakt van onder andere organen,
weefsels en botten. Deze worden zichtbaar door verschil in doorlaatbaarheid van de
weefsels. Voor organen en bloedvaten is contrastvloeistof nodig.
o Voordeel: snel, goedkoop en weinig belastend. Met name voor informatie over
skelet, hart en longen. Apparaat ook makkelijk te verplaatsen.
o Nadelen: straling, 2D-beeld en weke delen zijn niet of beperkt beoordeelbaar
MRI: magnetic resonance imaging. Met behulp van magnetische golven en radiogolven. Het
geeft een nauwkeurig beeld van botten, gewrichten en omliggende weefsel (spieren, pezen,
kraakbeen).
o Voordeel: magnetische, niet schadelijke straling, beoordeling weke delen in
verschillende richtingen.
, o Nadeel: lucht kleurt zwart, dus niet beoordelen van longen, onderzoek duurt lang,
niet geschikt voor patiënten met claustrofobie of interne metalen
CT: met röntgenstraling worden dwarsdoorsneden van het lichaam gemaakt. Hiermee
worden afwijkingen opgespoord in de structuur van weefsels.
o Voordeel: 3D beeld, snel, hoge resolutie dus kleine afwijkingen zichtbaar, geschikt bij
beoordelen longen of met vloeistof doorbloeding van organen en vasculaire
structuren, volledig lichaam bekijken
o Nadeel: contra-indicatie bij zwangere vrouw vanwege röntgenstraling of bij kinderen
PET-scan: met een radioactieve stof worden processen van weefsels of organen bekeken met
behulp van de scan, om hieruit te concluderen of er afwijkingen te vinden zijn.
o Voordeel: bij vermoeden op kanker en/of infectie, meest voor afbeelden tumoren
o Nadeel: duur, hoge stralingsbelasting.
ECG: hartfilmpje, elektroden worden op de huid geplaatst en die vangen elektrisch signaal op
(2 op de polsen, 2 op de enkels en 6 op de borst). Hieruit wordt de elektrische activiteit van
het hart weergegeven in een grafiek.
o Voordeel: snel, pijnloos, geschikt bij pijn op borst, hartritmestoornissen, hartfalen,
hoge bloeddruk, hartklachten
o Nadeel: niet bij benauwdheid, dunne huid/huidproblemen thorax, instabiele angina
pectoris
Endoscopie: organen als de slokdarm, maag en darmen kunnen bekeken worden. Twee
vormen: coloscopie (dikke darm) en gastroscopie (slokdarm/maag/darm). Een camera wordt
, ingebracht met een slang, om te kijken en om stukjes weefsel voor onderzoek weg te nemen.
o Voordeel: bij lang bestaande maag-/darmklachten, duidelijke beeldvorming
o Nadeel: niet bij COPD/instabile AP< mogelijke perforatie, inslikken camera of rectaal
inbrengen camera kan vervelend zijn.
Echografie: maakt gebruik van geluidsgolven die reflecteren op grensvlakken tussen
harde/zachte structuren. Hiermee kan zicht verkregen worden nop de grootte, structuren en
pathologische afwijkingen van het orgaan/de spier/de pees.
o Voordeel: snel, geen schadelijke straling want geluidsgolven, niet-invasief en altijd
beschikbaar. Bij beoordelen welke delen: beoordelen abdomen, borsten, scrotum,
hals en skelet. Direct contact tussen beoordelaar en patiënt
o Nadeel: minder geschikt bij patiËnten met overgewicht, onderzoek van diep gelegen
regio’s of regio’s met ossale of luchthoudende structuren. Echobeelden soms lastig
te beoordelen.
Werkcollege 2: BIBO en risicofactoren PPC
Cardiovasculaire operaties
Risicofactoren
PPC’S
o Leeftijd ≥ 70
o productieve hoest
o roken
o diabetes mellitus
o inspiratoire vitale capaciteit ≥ 75% van voorspelde waarde
o maximale expiratie monddruk ≥ 75% van voorspelde waarde
Interventies
Preoperatieve fysiotherapie
o Preoperatieve inspiratoire ademspiertraining in combinatie met het aanleren van
sputumevacuatietechnieken en snelle postoperatieve mobilisatie is een veilige en
effectieve therapie bij patiënten met een hoog risico op PPC’s.
Screeningsfactoren PPC / risicofactoren CABG
Roken
