Samenvatting Hoofdstuk 4 Histologie

Hoofdstuk 4: Been
1. Inleiding
 Steunweefsel
 Rijk aan anorganische kristallen (botgrondstof)
 Bloedvaten en zenuwen aanwezig
 Levend weefsel
 Bot is hard -> moeilijker te doorbloeden -> diffusiecapaciteit nul
 Metabool actief/permanent geremodelleerd
 Ingewikkelde structuur
 Variatie naargelang locatie
 2 verschijningsvormen:
 Compact bot: gebied zonder holte = corticaal bot
 Spongieus bot: gebied met een netwerk van botbalkjes (trabekels) en
holten = trabeculair bot




Botweefsel:
 Zowel compact bot en spongieus bot bestaan uit lamellair bot/secundair
bot
 Andere bottype: plexiform bot (kortstondig bestaan)
Primaire of plexiform bot:
 Osteocyten -> uniform verspreid (geen specifieke oriëntatie)
 Collageenvezels in verschillende richtingen
Secundair of lamellair bot:
 Opgebouwd uit lamellen
 In compact bot georganiseerd:
 Osteonen of Haverse systemen:
 Cilindervormige lamellen concentrisch georganiseerd rond Haverse
kanalen en samengekit door botcement
 Kanalen bevatten bloedvaten en zenuwen
 Kanaal verbonden met andere Havese kanalen of beenmerg
 Dwarsverbindingen tussen kanalen = kanalen van Volkman
 Tussen osteonen: interstitiële lamellen

,  Rond het geheel van de verschillende osteonen met interstitiële
lamellen: lamellen die de hele cortex omgeven
 Aan buitenzijde van geheel: periost (bindweefsel)
 Aan binnenzijde van geheel: endost (bindweefsel)


Haverse kanalen uit de les:
In Haverskanalen zitten zenuwen, bloedvaten, lymfevaten -> daar vertrek
zuurstof en substraten -> worden afgeven aan cellaag 1 en de rest wordt
doorgegeven aan de volgende laag enzovoort -> in begin meer substraat en
zuurstof -> dat zie je ook aan de cellen (eerste cellen -> aëroob metabolisme,
cellen achteraan = glycolytisch metabolisme)
Aan de binnenzijde en buitenzijde heb je een weefsel, binnenzijde = endost en
buitenzijde= preiost, daar zitten mesengymcellen in = stamcellen om
osteoblasten aan te maken en dan osteocyten, dit kan je vergelijken met het
perichondrium (= laag die mesengymcellen bevatten)
Haverse kanalen -> belangrijke in voorziening van bloed en lymfevaten, worden
ondersteunt door kanalen van Volkman (doorbloed, dus bloedtoevoer)




2. Samenstellende componenten
 Cellen en extracellulair materiaal


2.1 Botcellen:
 Jonge vormen = osteoblasten, rijpe vormen = osteocyten
(osteoprogenitorcel)
 Botresorberende cellen = osteoclasten
 Osteoprogenitorcel -> afkomstig van mesenchym -> differentiëren tot
botcellen – gelegen tegen botoppervlakken in binnenlaag van periost en
endost

, 2.1.1 Osteoblasten:
 Vezelvorming en ossificatieproces
 Osteosynthese: vorm -> kubisch tot cilindrisch
 Liggen in aaneengesloten rijen – epitheloïde schikking
 Kern:
 Groot met perifere nucleool
 Cytoplasma:
 Grote hoeveelheid RNA
 Produceren tropocollageen en GAG
 Differentiatie tot platte cellen met vele uitlopers tijdens aanmaak osteoid
 Vele kleine granules: calcoferieten, sferulieten of matrixgranulen (worden
afgesnoerd)




Mineralisatie:
 Collageenvezels:
 Verschijnen van naaldvormige hydroxyapatietkristallen op regelmatige
afstand op de collageenfibrillen
 Tropocollageenmoleculen -> specifieke locaties -> stimuleren nucleatie
kristallen
 Osteoblasten:
 Door alkalische fosfatase-activiteit: stijging Ca2+- en PO4- -
concentratie -> versnelling mineralisatieproces
 Osteoblast wordt ingemetst
 In kalkvrije zone: osteoïd en microfibrillen
 Osteocyten na ossificatie (= afzetting calciumcarbonaat en
calciumfosfaat) -> in contact door canaliculi (= kleine kanaaltjes,
waarlangs ook voedingsstoffen en celextensies lopen)