Samenvatting lezingen studium
generale
Lezing 1: Nierregeneratie & Nierfalen
Functie & Anatomie van de Nier
Basis
Kenmerk Uitleg
Aantal 2 nieren
Locatie Rugzijde
Grootte Vuist
Nefron (800.000 –
Functionele eenheid
1.000.000)
Hoofdfuncties
Homeostase: ionenbalans, vochtbalans, pH-regeling op constante houden
Filtratie van bloed: verwijderen afvalstoffen
Endocrien: hormonen
Zones
Cortex: grootste deel, bevat glomeruli
Medulla: tubuli en verzamelbuizen
Urineproductie & Nierfunctie
Drie processen
1. Filtratie – grotere moleculen (eiwitten) blijven buiten filtratiebarrière
2. Reabsorptie – nuttige stoffen opnieuw opnemen
3. Secretie – actieve uitscheiding via epitheelcellen
Gemiddeld:
180 L gefilterd/dag
1,5 L urine/dag
Meten van nierfunctie
Methode Uitleg
GFR Hoeveel er wordt gefilterd door glomeruli
, Methode Uitleg
(glomerulaire
filtratiesnelheid)
Volume plasma dat van bepaalde hoeveelheid
stof wordt gereinigd
Benadering GFR
Klaring = GFR als
Creatinineklaring
o Stof Y constante concentratie in bloed
o Stof Y enkel gefilterd ter hoogte van
glomerulus
Creatinine = endogene molecule
Geschatte GFR
eGFR
Normaal ≥ 90 mL/min/1.73 m²
Creatinine = ideaal
Constante concentratie per persoon
Vooral via filtratie verwijderd
Nierfalen: acuut vs. chronisch
Acuut nierfalen
Oorzaken: bloedverlies, toxines, obstructie (niersteen)
Symptomen: snelle achteruitgang, reversibel als snel behandeld
Chronisch nierfalen (CKD)
Mogelij
“Silent killer”: weinig klachten tot vergevorderd stadium
k
Oorzaken:
o Diabetes
o Hypertensie = hoge bloeddruk
o Cardiovasculaire aandoeningen
o Obesitas
o Roken
Gevolgen:
o Botontkalking
o Vasculaire calcificatie = bloedvatverkalking
Behandeling
Symptomatisch: geen echte genezing mogelijk
Dialyse: bloed laten zuiveren in ziekenhuis
Transplantatie: nieuwe nier van levend persoon / plots overlijden (moet
match zijn)
Regeneratieonderzoek
Muismodel: ischemie–reperfusiebeschadiging
, 1. 1 nier afklemmen → acute schade
2. Bloedtoevoer herstellen → inflammatoire cascade → littekenvorming
3. Andere nier blijft normaal functioneren
❗ Verrassende bevinding:
Verwijderen van de gezonde nier (= nefrectomie) leidt tot beter herstel van de
beschadigde nier
Mechanismen
Proces Slecht Goed
Cellen vergroten per cel harder
werken
Hypertrofie ↓ door nefrectomie
Produceren pro-inflammatoire
cytokines slechte genezing
Hyperplasie Nieuwe celproductie ↑ door nefrectomie
Sterk geremd door
Inflammatie Blijvend en schadelijk
nefrectomie
Timing cruciaal: effect enkel binnen 2–4 dagen na beschadiging
Mini-mindmap
Ischemie → schade → littekenvorming
↓
Nefrectomie → minder hypertrofie
→ meer hyperplasie
→ minder inflammatie
→ beter herstel
Lezing 2: Gut–Brain Axis & Neurodegeneratie
Neurodegeneratieve ziektes
= aandoeningen waarbij neuronaal weefsel progressief afsterft met neurologische
dysfunctie tot gevolg (geheugenverlies, gedragsveranderingen, motorische
problemen …)
Meestal gepaard met ophopingen van slecht gevouwen eiwitten (toxische
eiwit aggregaten neerslaan) in hersenen
Hebben een multifactoriële oorzaak met genetische en omgevingsfactoren
Complex samenspel waardoor het moeilijk is om een oorzaak en
therapie te kunnen vaststellen en ontwikkelen
Parkinson
generale
Lezing 1: Nierregeneratie & Nierfalen
Functie & Anatomie van de Nier
Basis
Kenmerk Uitleg
Aantal 2 nieren
Locatie Rugzijde
Grootte Vuist
Nefron (800.000 –
Functionele eenheid
1.000.000)
Hoofdfuncties
Homeostase: ionenbalans, vochtbalans, pH-regeling op constante houden
Filtratie van bloed: verwijderen afvalstoffen
Endocrien: hormonen
Zones
Cortex: grootste deel, bevat glomeruli
Medulla: tubuli en verzamelbuizen
Urineproductie & Nierfunctie
Drie processen
1. Filtratie – grotere moleculen (eiwitten) blijven buiten filtratiebarrière
2. Reabsorptie – nuttige stoffen opnieuw opnemen
3. Secretie – actieve uitscheiding via epitheelcellen
Gemiddeld:
180 L gefilterd/dag
1,5 L urine/dag
Meten van nierfunctie
Methode Uitleg
GFR Hoeveel er wordt gefilterd door glomeruli
, Methode Uitleg
(glomerulaire
filtratiesnelheid)
Volume plasma dat van bepaalde hoeveelheid
stof wordt gereinigd
Benadering GFR
Klaring = GFR als
Creatinineklaring
o Stof Y constante concentratie in bloed
o Stof Y enkel gefilterd ter hoogte van
glomerulus
Creatinine = endogene molecule
Geschatte GFR
eGFR
Normaal ≥ 90 mL/min/1.73 m²
Creatinine = ideaal
Constante concentratie per persoon
Vooral via filtratie verwijderd
Nierfalen: acuut vs. chronisch
Acuut nierfalen
Oorzaken: bloedverlies, toxines, obstructie (niersteen)
Symptomen: snelle achteruitgang, reversibel als snel behandeld
Chronisch nierfalen (CKD)
Mogelij
“Silent killer”: weinig klachten tot vergevorderd stadium
k
Oorzaken:
o Diabetes
o Hypertensie = hoge bloeddruk
o Cardiovasculaire aandoeningen
o Obesitas
o Roken
Gevolgen:
o Botontkalking
o Vasculaire calcificatie = bloedvatverkalking
Behandeling
Symptomatisch: geen echte genezing mogelijk
Dialyse: bloed laten zuiveren in ziekenhuis
Transplantatie: nieuwe nier van levend persoon / plots overlijden (moet
match zijn)
Regeneratieonderzoek
Muismodel: ischemie–reperfusiebeschadiging
, 1. 1 nier afklemmen → acute schade
2. Bloedtoevoer herstellen → inflammatoire cascade → littekenvorming
3. Andere nier blijft normaal functioneren
❗ Verrassende bevinding:
Verwijderen van de gezonde nier (= nefrectomie) leidt tot beter herstel van de
beschadigde nier
Mechanismen
Proces Slecht Goed
Cellen vergroten per cel harder
werken
Hypertrofie ↓ door nefrectomie
Produceren pro-inflammatoire
cytokines slechte genezing
Hyperplasie Nieuwe celproductie ↑ door nefrectomie
Sterk geremd door
Inflammatie Blijvend en schadelijk
nefrectomie
Timing cruciaal: effect enkel binnen 2–4 dagen na beschadiging
Mini-mindmap
Ischemie → schade → littekenvorming
↓
Nefrectomie → minder hypertrofie
→ meer hyperplasie
→ minder inflammatie
→ beter herstel
Lezing 2: Gut–Brain Axis & Neurodegeneratie
Neurodegeneratieve ziektes
= aandoeningen waarbij neuronaal weefsel progressief afsterft met neurologische
dysfunctie tot gevolg (geheugenverlies, gedragsveranderingen, motorische
problemen …)
Meestal gepaard met ophopingen van slecht gevouwen eiwitten (toxische
eiwit aggregaten neerslaan) in hersenen
Hebben een multifactoriële oorzaak met genetische en omgevingsfactoren
Complex samenspel waardoor het moeilijk is om een oorzaak en
therapie te kunnen vaststellen en ontwikkelen
Parkinson
