Aantekeningen – Systematische literatuurreview
C1 – Typen literatuurreview, onderzoeksvragen en literatuurreview
Typen literatuurreview
1. Narratief > Verhalende beschrijving op basis van selectie literatuur
+ Verhalend (navolgbaar)
+ Vereist minder tijd
× Risico op bias
× Niet volledig
2. Rapid > Snelle verkenning van potentiële literatuur
+ Vereist minder tijd
× Risico op bias
× Niet volledig (maar een klein topje van de ijsberg)
3. Scoping > Verkennen van de omvang van het onderzoeksgebied
+ Flexibel en verkennend
+ Minder tijdsintensief
× Risico op bias
× Niet volledig
4. Systematisch > Systematisch in kaart brengen van literatuur
+ Minder validiteitsproblemen (echt het hele verhaal in kaart gebracht)
+ Transparant (navolgbaar)
× Tijdsintensief
× Minder flexibel proces
5. Meta-analyse > Gecombineerde analyse van (statistische) bevindingen
+ Minder validiteitsproblemen
+ Meta-regressie
+ Analyse (publicatie-)bias
× Tijdsintensief
× Vereist statistische informatie
× Minder flexibel proces
× Technisch ingewikkeld
6. Overige > Bijvoorbeeld specifieke selectie
Onderzoeksvraag formuleren
Je vertaalt de ontbrekende kennis in beantwoordbare vragen. Hierbij is het belangrijk dat de vraag
duidelijk, gestructureerd en ondubbelzinnig is. Je moet hierbij proberen te vermijden om een te
specifieke of een te brede vraag te stellen.
https://utas.libguides.com/SystematicReviews/FormulateQuestion
o Rapid: Welke effectieve hulpverleningselementen worden omschreven in Nederlandse
Richtlijnen voor complexe scheiding?
o Scoping: Wat is er bekend over besluitvorming bij het matchingsproces van kinderen en
pleeggezinnen?
o Systematisch (kwalitatief): Welke leerkrachtstrategieën voor het ondersteunen van kinderen met
dyscalculie worden omschreven in de wetenschappelijke literatuur?
o Meta-analyse: In hoeverre is Multi-Systeemtherapie effectief in het verminderen van delinquent
gedrag bij jongeren in gezinnen met complexe problematiek ten opzichte van Treatment as
Usual?
Eerste check: Bestaat er al een review?
1. Google scholar: onderzoeksvraag + “meta-analysis” of onderzoeksvraag + “systematic review”
2. Databases libguides
, 3. Databases speciaal voor reviews en protocollen (PROSPERO, Cochrane, Campbell)
What works clearinghouse > onderwijskundig
Gevonden reviews:
Correia, N., Camilo, C., Aguiar, C., & Amaro, F. (2019). Children's right to participate in early childhood
education settings: a systematic review. Children and Youth Services Review, 100, 76–88.
https://doi.org/10.1016/j.childyouth.2019.02.031
Onderzoeksvraag:
Wat hebben docenten nodig om het recht van kinderen om te participeren te kunnen bevorderen in
het voortgezet onderwijs?
8 stappen van een review
1. Onderzoeksvraag opstellen
2. In- en exclusiecriteria opstellen
3. Zoekslag opstellen
4. Selecteer databases
5. Voer zoekslag uit en exporteer resultaten
6. Screening studies (titel/samenvatting -> fulltext)
7. Beoordelen kwaliteit/bias studies
8. Resultaten opschrijven & interpreteren
PICO(C) framework
- P = populatie > Belangrijkste karakteristieken (bijv. leeftijd, geslacht, risicogroep) van de populatie
die je wilt onderzoeken
- I = interventie > Belangrijkste interventie of exposure/ predictor (voorspellende variabele)
o Onderwijstijd en deskundigheid docenten
o Voorspellers bij participatie
- C = comparison (indien van toepassing) > Alternatief waarmee je de interventie vergelijkt (bijv.
controlegroep)
- O = outcome > Wat probeer je te bereiken, meten, verbeteren, beïnvloeden
- C = context (bijvoorbeeld hoe groot is een school)
Voorbeeld – Video-feedback interventions (Damen et al., 2020)
P = Mensen met congenitale doofblindheid
I = Video-feedback interventie
C = Geen interventie
O = Verbetering van de interactievaardigheden en de interacties
C=X
C1 – Typen literatuurreview, onderzoeksvragen en literatuurreview
Typen literatuurreview
1. Narratief > Verhalende beschrijving op basis van selectie literatuur
+ Verhalend (navolgbaar)
+ Vereist minder tijd
× Risico op bias
× Niet volledig
2. Rapid > Snelle verkenning van potentiële literatuur
+ Vereist minder tijd
× Risico op bias
× Niet volledig (maar een klein topje van de ijsberg)
3. Scoping > Verkennen van de omvang van het onderzoeksgebied
+ Flexibel en verkennend
+ Minder tijdsintensief
× Risico op bias
× Niet volledig
4. Systematisch > Systematisch in kaart brengen van literatuur
+ Minder validiteitsproblemen (echt het hele verhaal in kaart gebracht)
+ Transparant (navolgbaar)
× Tijdsintensief
× Minder flexibel proces
5. Meta-analyse > Gecombineerde analyse van (statistische) bevindingen
+ Minder validiteitsproblemen
+ Meta-regressie
+ Analyse (publicatie-)bias
× Tijdsintensief
× Vereist statistische informatie
× Minder flexibel proces
× Technisch ingewikkeld
6. Overige > Bijvoorbeeld specifieke selectie
Onderzoeksvraag formuleren
Je vertaalt de ontbrekende kennis in beantwoordbare vragen. Hierbij is het belangrijk dat de vraag
duidelijk, gestructureerd en ondubbelzinnig is. Je moet hierbij proberen te vermijden om een te
specifieke of een te brede vraag te stellen.
https://utas.libguides.com/SystematicReviews/FormulateQuestion
o Rapid: Welke effectieve hulpverleningselementen worden omschreven in Nederlandse
Richtlijnen voor complexe scheiding?
o Scoping: Wat is er bekend over besluitvorming bij het matchingsproces van kinderen en
pleeggezinnen?
o Systematisch (kwalitatief): Welke leerkrachtstrategieën voor het ondersteunen van kinderen met
dyscalculie worden omschreven in de wetenschappelijke literatuur?
o Meta-analyse: In hoeverre is Multi-Systeemtherapie effectief in het verminderen van delinquent
gedrag bij jongeren in gezinnen met complexe problematiek ten opzichte van Treatment as
Usual?
Eerste check: Bestaat er al een review?
1. Google scholar: onderzoeksvraag + “meta-analysis” of onderzoeksvraag + “systematic review”
2. Databases libguides
, 3. Databases speciaal voor reviews en protocollen (PROSPERO, Cochrane, Campbell)
What works clearinghouse > onderwijskundig
Gevonden reviews:
Correia, N., Camilo, C., Aguiar, C., & Amaro, F. (2019). Children's right to participate in early childhood
education settings: a systematic review. Children and Youth Services Review, 100, 76–88.
https://doi.org/10.1016/j.childyouth.2019.02.031
Onderzoeksvraag:
Wat hebben docenten nodig om het recht van kinderen om te participeren te kunnen bevorderen in
het voortgezet onderwijs?
8 stappen van een review
1. Onderzoeksvraag opstellen
2. In- en exclusiecriteria opstellen
3. Zoekslag opstellen
4. Selecteer databases
5. Voer zoekslag uit en exporteer resultaten
6. Screening studies (titel/samenvatting -> fulltext)
7. Beoordelen kwaliteit/bias studies
8. Resultaten opschrijven & interpreteren
PICO(C) framework
- P = populatie > Belangrijkste karakteristieken (bijv. leeftijd, geslacht, risicogroep) van de populatie
die je wilt onderzoeken
- I = interventie > Belangrijkste interventie of exposure/ predictor (voorspellende variabele)
o Onderwijstijd en deskundigheid docenten
o Voorspellers bij participatie
- C = comparison (indien van toepassing) > Alternatief waarmee je de interventie vergelijkt (bijv.
controlegroep)
- O = outcome > Wat probeer je te bereiken, meten, verbeteren, beïnvloeden
- C = context (bijvoorbeeld hoe groot is een school)
Voorbeeld – Video-feedback interventions (Damen et al., 2020)
P = Mensen met congenitale doofblindheid
I = Video-feedback interventie
C = Geen interventie
O = Verbetering van de interactievaardigheden en de interacties
C=X
