Samenvatting Onderwijskunde bovenbouw basis.
Bedankt voor het aanschaffen van deze samenvatting 😊
De bijeenkomsten zijn samengevat aan de hand van de leerdoelen. Daarnaast zijn de begrippen
uitgelegd vanuit de bronnen.
Hoe lees je dit document?
- Dikgedrukt: belangrijke woorden/begrippen.
- Schuingedrukt: hoe zie je dit in de praktijk .
- Niet cursief: de betekenis/uitleg
- Plaatjes: vanuit de bijeenkomsten.
,BIJEENKOMST 1: PEDAGOGISCH KLIMAAT..................................................................................................... 3
DOELEN VAN BIJEENKOMST 1:.....................................................................................................................................3
1.1 Wat is pedagogiek?....................................................................................................................................3
1.1.2 Pedagogische opdracht..........................................................................................................................3
1.1.4 Basisbegrippen die vallen onder Pedagogisch klimaat; Hoe werk je hieraan?......................................4
1.2 Volgende aspecten zijn van belang bij het creëren van een goed pedagogisch klimaat..........................5
1.3 Kenmerken bovenbouwleerlingen............................................................................................................5
1.4 Motivatie....................................................................................................................................................6
1.5 Twee leerkrachtstijlen...............................................................................................................................6
1.6 Orde in de klas...........................................................................................................................................8
BIJEENKOMST 2: DIDACTIEK........................................................................................................................ 10
DOELEN VAN BIJEENKOMST 2:...................................................................................................................................10
2.1 leertheorieën...........................................................................................................................................10
2.2 Leerkracht of leerling-gestuurd...............................................................................................................13
2.3 Wat is vakintegratie?...............................................................................................................................13
2.4 Tien hoofdzonden van de didactiek........................................................................................................14
BIJEENKOMST 3: DIGITALE DIDACTIEK......................................................................................................... 14
DOELEN VAN BIJEENKOMST 3:...................................................................................................................................14
3.1 TPACK-model en SAMR-model................................................................................................................14
3.2 Mayer.......................................................................................................................................................15
3.3 feedback formatieve vs. Summatieve(cijfer) feedback..........................................................................16
BIJEENKOMST 4: KLASSENMANAGEMENT................................................................................................... 17
DOELEN VAN BIJEENKOMST 4:...................................................................................................................................17
4.1 Goed klassenmanagement......................................................................................................................17
4.2 Opbrengstgericht werken........................................................................................................................17
4.3 Klasopstelling...........................................................................................................................................17
4.4 zelfstandig werken...................................................................................................................................18
4.5 Divergente- en convergente differentiatie Divergente differentiatie:....................................................18
BIJEENKOMST 5: SOCIALE VEILIGHEID.......................................................................................................... 19
DOELEN VAN BIJEENKOMST 5:...................................................................................................................................19
5.1 Sociale veiligheid:....................................................................................................................................19
5.3 Emotionele intelligentie en SEL-Competenties.......................................................................................21
BIJEENKOMST 6: PASSEND ONDERWIJS....................................................................................................... 22
DOELEN VAN BIJEENKOMST 6:...................................................................................................................................22
6.1 Soorten onderwijs...................................................................................................................................22
,Bijeenkomst 1: Pedagogisch Klimaat
Doelen van bijeenkomst 1:
- Je weet wat het pedagogisch klimaat is en hoe je dit positief kunt stimuleren.
- Je weet hoe je orde kunt houden in de klas.
- Je weet wat de invloeden zijn vanuit de maatschappij op de pedagogische opdracht.
- Je weet wat de attributietheorie inhoudt en weet hoe jij dit kan toepassen.
- Je weet wat de zelfdeterminatietheorie inhoudt en weet hoe je dit kan toepassen.
- Je weet wat de prestatiedoelentheorie inhoudt en weet hoe je dit kan toepassen.
- Je weet hoe je kinderen intrinsiek en extrinsiek kunt motiveren.
- Je weet welke algemene kenmerken horen bij een bovenbouw leerling.
1.1 Wat is pedagogiek?
De wetenschap die de opvoedingspraktijk probeert te verhelderen, te ondersteunen en eventueel te
verbeteren. Waarbij wij continu als leraar ook mee bezig zijn.
1.1.1Wat zijn de pedagogische principes?
1. Pedagogische opdracht: De algemene opdracht. In de bovenbouw komen steeds meer
actuele onderwerpen aanbod. Je kunt hier beter in gesprek gaan, ook als leerkracht hier
aandacht aan geven.
a. Hiermee wordt het doelbewust handelen van een leraar bedoelt, waarbij hij werkt
aan maatschappelijke en ontwikkelingsgerichte leerdoelen rond vorming, opvoeden,
burgerschap en sociale integratie.
2. Pedagogisch- didactisch handelen: je probeert iets overbrengen en dat moet je rekening
houden met de verschillen en hoe je iets over te brengen (qua stof).
a. Hierbij gaat het om vormgeven van het leren zelf. Verschillen tussen leerlingen
moeten worden erkend en op verschillen moeten worden ingespeeld door
leerlingen uit te dagen, te ondersteunen en te vertrouwen.
3. Pedagogisch klimaat: daarbinnen het alles met pedagogiek en didactiek, maar ook binnen
de klas en op school.
a. Het pedagogisch klimaat is het totaal aan bewust gecreëerde en aanwezige
omgevingsfactoren die inspelen op het welbevinden van het kind waardoor het zich
optimaal kan ontwikkelen.
4. Pedagogische tact: De kern juiste doen in de situatie, waar de situatie omvraagt. Anders dan
jij gewend bent, het consequent handelen, zelfde manier handelen. Dit kan niet altijd, want
de situatie vraagt hierom.
a. Het goede doen op het juiste moment, óók in de ogen van de kinderen. Kenmerkend
directe handelen, in een split second.
1.1.2 Pedagogische opdracht
Ontwikkeling in de maatschappij hebben invloed op het onderwijs; de keuzes die worden gemaakt
(inrichting/ keuzes) zeggen iets over de pedagogische opdracht; waartoe willen wij kinderen
opvoeden.
1. Informalisering: de relaties tussen gezinsleden gelijkwaardiger zijn geworden.
a. Binnen de onderwijscontext: scholen en hun leraren gezag niet automatisch krijgen
toegekend van leerlingen, ouders en maatschappij, maar steeds opnieuw moeten
verdienen,
, 2. Individualisering: dat de samenhang in de mensen in westerse samenlevingen steeds meer
als individuen in plaats van als groep(en) in de samenleving komen te staan.
a. Binnen de onderwijscontext: nadruk op zelfontwikkeling en individuele
talentontplooiing, behoefte centraal.
3. Internationalisering: de fysieke grenzen vervaagd en worden de open Nederlandse
economie en maatschappij sterk beïnvloed door ontwikkeling in Europa en de rest van de
wereld.
a. Binnen de onderwijscontext: dit zie je terug in de multiculturaliteit van de
leerlingenpopulatie. Scholen moeten met deze culturele diversiteit omgaan en in
hun onderwijs aansluiten bij leerlingen voor wie Nederlands niet de moedertaal is.
4. Informatisering: toename van informatievoorziening en community grote gevolgen. De
grenzen in tijd en ruimte zijn opgeheven. Door ICT-toepassingen.
a. Binnen de onderwijscontext: de ICT-toepassingen die binnen scholen worden
gebruikt. Daarnaast het aansluiten bij de leefwereld van jongeren waarbij de digitale
informatievoorziening een rol spelen en voorbereiden op deze samenleving.
5. Intensivering: binnen de maatschappij is de ontwikkeling op het versnelde ritme, drukte en
tijdsdruk in het dagelijks leven, plus het verlangen van mensen naar intense en intensieve
emotionele ervaringen (wereldreis of evenementen).
a. Binnen de onderwijscontext: ouders van leerlingen druk bezet zijn of dat leraren
zelf onder tijdsdruk leven. Verlangen van leerlingen naar intensere ervaringen
(muziek, relaties, seks).
1.1.4 Basisbegrippen die vallen onder Pedagogisch klimaat; Hoe werk je
hieraan?
Positiviteit Positief handelen, ook zelfbeeld
Respect Hebben voor elkaar. Naar elkaar
Betrokkenheid Niet geïsoleerd voelen. ‘’erbij horen”
Vertrouwen Op elkaar vertrouwen dat je van elkaar iets kan
aannemen.
Ondersteuning Helpen.
Aandacht Oog voor iedereen.
Waardering Gewaardeerd worden door de leerkracht, maar
ook de leerlingen.
Veiligheid Veiligheid creëren d.m.v. ordelijk en functionele
leeromgeving.
Acceptatie Maak niet uit wie je bent, je hoort erbij.
Relatie Verbondenheid: het gevoel dat men door
anderen geliefd wordt, dat anderen dom jou
geven en jou respecteren. Bekwaamheid: om
anderen lief te hebben; om hen te geven en
hen te respecteren.
Autonomie Er wordt geen druk van buiten ervaren (men
ervaart persoonlijke ruimte), men maakt zijn
eigen keuze.
Competentie De combinatie van kennis, vaardigheden en
attitude. De wijze waarop je handelt.
Bedankt voor het aanschaffen van deze samenvatting 😊
De bijeenkomsten zijn samengevat aan de hand van de leerdoelen. Daarnaast zijn de begrippen
uitgelegd vanuit de bronnen.
Hoe lees je dit document?
- Dikgedrukt: belangrijke woorden/begrippen.
- Schuingedrukt: hoe zie je dit in de praktijk .
- Niet cursief: de betekenis/uitleg
- Plaatjes: vanuit de bijeenkomsten.
,BIJEENKOMST 1: PEDAGOGISCH KLIMAAT..................................................................................................... 3
DOELEN VAN BIJEENKOMST 1:.....................................................................................................................................3
1.1 Wat is pedagogiek?....................................................................................................................................3
1.1.2 Pedagogische opdracht..........................................................................................................................3
1.1.4 Basisbegrippen die vallen onder Pedagogisch klimaat; Hoe werk je hieraan?......................................4
1.2 Volgende aspecten zijn van belang bij het creëren van een goed pedagogisch klimaat..........................5
1.3 Kenmerken bovenbouwleerlingen............................................................................................................5
1.4 Motivatie....................................................................................................................................................6
1.5 Twee leerkrachtstijlen...............................................................................................................................6
1.6 Orde in de klas...........................................................................................................................................8
BIJEENKOMST 2: DIDACTIEK........................................................................................................................ 10
DOELEN VAN BIJEENKOMST 2:...................................................................................................................................10
2.1 leertheorieën...........................................................................................................................................10
2.2 Leerkracht of leerling-gestuurd...............................................................................................................13
2.3 Wat is vakintegratie?...............................................................................................................................13
2.4 Tien hoofdzonden van de didactiek........................................................................................................14
BIJEENKOMST 3: DIGITALE DIDACTIEK......................................................................................................... 14
DOELEN VAN BIJEENKOMST 3:...................................................................................................................................14
3.1 TPACK-model en SAMR-model................................................................................................................14
3.2 Mayer.......................................................................................................................................................15
3.3 feedback formatieve vs. Summatieve(cijfer) feedback..........................................................................16
BIJEENKOMST 4: KLASSENMANAGEMENT................................................................................................... 17
DOELEN VAN BIJEENKOMST 4:...................................................................................................................................17
4.1 Goed klassenmanagement......................................................................................................................17
4.2 Opbrengstgericht werken........................................................................................................................17
4.3 Klasopstelling...........................................................................................................................................17
4.4 zelfstandig werken...................................................................................................................................18
4.5 Divergente- en convergente differentiatie Divergente differentiatie:....................................................18
BIJEENKOMST 5: SOCIALE VEILIGHEID.......................................................................................................... 19
DOELEN VAN BIJEENKOMST 5:...................................................................................................................................19
5.1 Sociale veiligheid:....................................................................................................................................19
5.3 Emotionele intelligentie en SEL-Competenties.......................................................................................21
BIJEENKOMST 6: PASSEND ONDERWIJS....................................................................................................... 22
DOELEN VAN BIJEENKOMST 6:...................................................................................................................................22
6.1 Soorten onderwijs...................................................................................................................................22
,Bijeenkomst 1: Pedagogisch Klimaat
Doelen van bijeenkomst 1:
- Je weet wat het pedagogisch klimaat is en hoe je dit positief kunt stimuleren.
- Je weet hoe je orde kunt houden in de klas.
- Je weet wat de invloeden zijn vanuit de maatschappij op de pedagogische opdracht.
- Je weet wat de attributietheorie inhoudt en weet hoe jij dit kan toepassen.
- Je weet wat de zelfdeterminatietheorie inhoudt en weet hoe je dit kan toepassen.
- Je weet wat de prestatiedoelentheorie inhoudt en weet hoe je dit kan toepassen.
- Je weet hoe je kinderen intrinsiek en extrinsiek kunt motiveren.
- Je weet welke algemene kenmerken horen bij een bovenbouw leerling.
1.1 Wat is pedagogiek?
De wetenschap die de opvoedingspraktijk probeert te verhelderen, te ondersteunen en eventueel te
verbeteren. Waarbij wij continu als leraar ook mee bezig zijn.
1.1.1Wat zijn de pedagogische principes?
1. Pedagogische opdracht: De algemene opdracht. In de bovenbouw komen steeds meer
actuele onderwerpen aanbod. Je kunt hier beter in gesprek gaan, ook als leerkracht hier
aandacht aan geven.
a. Hiermee wordt het doelbewust handelen van een leraar bedoelt, waarbij hij werkt
aan maatschappelijke en ontwikkelingsgerichte leerdoelen rond vorming, opvoeden,
burgerschap en sociale integratie.
2. Pedagogisch- didactisch handelen: je probeert iets overbrengen en dat moet je rekening
houden met de verschillen en hoe je iets over te brengen (qua stof).
a. Hierbij gaat het om vormgeven van het leren zelf. Verschillen tussen leerlingen
moeten worden erkend en op verschillen moeten worden ingespeeld door
leerlingen uit te dagen, te ondersteunen en te vertrouwen.
3. Pedagogisch klimaat: daarbinnen het alles met pedagogiek en didactiek, maar ook binnen
de klas en op school.
a. Het pedagogisch klimaat is het totaal aan bewust gecreëerde en aanwezige
omgevingsfactoren die inspelen op het welbevinden van het kind waardoor het zich
optimaal kan ontwikkelen.
4. Pedagogische tact: De kern juiste doen in de situatie, waar de situatie omvraagt. Anders dan
jij gewend bent, het consequent handelen, zelfde manier handelen. Dit kan niet altijd, want
de situatie vraagt hierom.
a. Het goede doen op het juiste moment, óók in de ogen van de kinderen. Kenmerkend
directe handelen, in een split second.
1.1.2 Pedagogische opdracht
Ontwikkeling in de maatschappij hebben invloed op het onderwijs; de keuzes die worden gemaakt
(inrichting/ keuzes) zeggen iets over de pedagogische opdracht; waartoe willen wij kinderen
opvoeden.
1. Informalisering: de relaties tussen gezinsleden gelijkwaardiger zijn geworden.
a. Binnen de onderwijscontext: scholen en hun leraren gezag niet automatisch krijgen
toegekend van leerlingen, ouders en maatschappij, maar steeds opnieuw moeten
verdienen,
, 2. Individualisering: dat de samenhang in de mensen in westerse samenlevingen steeds meer
als individuen in plaats van als groep(en) in de samenleving komen te staan.
a. Binnen de onderwijscontext: nadruk op zelfontwikkeling en individuele
talentontplooiing, behoefte centraal.
3. Internationalisering: de fysieke grenzen vervaagd en worden de open Nederlandse
economie en maatschappij sterk beïnvloed door ontwikkeling in Europa en de rest van de
wereld.
a. Binnen de onderwijscontext: dit zie je terug in de multiculturaliteit van de
leerlingenpopulatie. Scholen moeten met deze culturele diversiteit omgaan en in
hun onderwijs aansluiten bij leerlingen voor wie Nederlands niet de moedertaal is.
4. Informatisering: toename van informatievoorziening en community grote gevolgen. De
grenzen in tijd en ruimte zijn opgeheven. Door ICT-toepassingen.
a. Binnen de onderwijscontext: de ICT-toepassingen die binnen scholen worden
gebruikt. Daarnaast het aansluiten bij de leefwereld van jongeren waarbij de digitale
informatievoorziening een rol spelen en voorbereiden op deze samenleving.
5. Intensivering: binnen de maatschappij is de ontwikkeling op het versnelde ritme, drukte en
tijdsdruk in het dagelijks leven, plus het verlangen van mensen naar intense en intensieve
emotionele ervaringen (wereldreis of evenementen).
a. Binnen de onderwijscontext: ouders van leerlingen druk bezet zijn of dat leraren
zelf onder tijdsdruk leven. Verlangen van leerlingen naar intensere ervaringen
(muziek, relaties, seks).
1.1.4 Basisbegrippen die vallen onder Pedagogisch klimaat; Hoe werk je
hieraan?
Positiviteit Positief handelen, ook zelfbeeld
Respect Hebben voor elkaar. Naar elkaar
Betrokkenheid Niet geïsoleerd voelen. ‘’erbij horen”
Vertrouwen Op elkaar vertrouwen dat je van elkaar iets kan
aannemen.
Ondersteuning Helpen.
Aandacht Oog voor iedereen.
Waardering Gewaardeerd worden door de leerkracht, maar
ook de leerlingen.
Veiligheid Veiligheid creëren d.m.v. ordelijk en functionele
leeromgeving.
Acceptatie Maak niet uit wie je bent, je hoort erbij.
Relatie Verbondenheid: het gevoel dat men door
anderen geliefd wordt, dat anderen dom jou
geven en jou respecteren. Bekwaamheid: om
anderen lief te hebben; om hen te geven en
hen te respecteren.
Autonomie Er wordt geen druk van buiten ervaren (men
ervaart persoonlijke ruimte), men maakt zijn
eigen keuze.
Competentie De combinatie van kennis, vaardigheden en
attitude. De wijze waarop je handelt.
