MREU - Arrestenlijst voor het examen
Arrestenlijst Materieel Recht van de EU
Examenoverzicht per deel, onderwerp en toepasselijk artikel
Doel van dit document
Per onderwerp staat elk arrest in een compacte formule: feit/context + kernregel + waarom het
arrest belangrijk is. Leer vooral de combinatie naam - artikel - rechtsregel.
Legenda
KERN = basisarrest dat je actief moet kunnen uitleggen. AANVULLEND = toepassing, nuance of
modern voorbeeld. Kruisverwijzingen tonen waar een arrest opnieuw nuttig is.
Inhoud in een oogopslag
• Deel I - Interne markt en analysemethode
• Deel II - Vrij verkeer van goederen
• Deel III - Diensten, vestiging en beroepskwalificaties
• Deel IV - Vrij verkeer van werknemers
• Deel V - Vrij verkeer van kapitaal en betalingen
• Deel VI - Harmonisatie en gastcollege
• Deel VII - Unieburgerschap
• Laatste-minuutkaart - de kernketens per vrijheid
Materieel Recht van de EU | 1
, MREU - Arrestenlijst voor het examen
DEEL I - Interne markt en analysemethode
Wettelijk kader: Art. 26 en 114 VWEU; voorrang van specifieke harmonisatie (stap 0) en daarna de drie-
stappenanalyse.
Vindplaats in je samenvatting: ongeveer pp. 1-8.
1. De kern van de rechtspraak in dit deel
Dit deel bevat geen afzonderlijke reeks materiële kernarresten. De constitutionele basis - rechtstreekse werking en de rol van
het Hof bij negatieve integratie - verschijnt vooral bij Van Gend en Loos in Deel II.
2. Examenmethode
Stap 0: bestaat er harmonisatie? Pas eerst de richtlijn of verordening als lex specialis toe.
Stap 1: toepassingsgebied en juiste vrijheid/artikel.
Stap 2: bestaat er discriminatie of een andere belemmering?
Stap 3: rechtvaardiging en proportionaliteit.
DEEL II - Vrij verkeer van goederen
Wettelijk kader: Art. 28-30, 34-36 en 110 VWEU; art. 114 VWEU voor harmonisatie.
Vindplaats in je samenvatting: ongeveer pp. 8-42.
A. Algemeen toepassingsgebied: wat is een goed? [art. 28-36 VWEU]
KERN Commissie/Italië - Kunstschatten (7/68, 1968) - Kunstvoorwerpen zijn goederen omdat zij in geld waardeerbaar zijn en
het voorwerp van handel kunnen vormen. Bescherming van nationaal erfgoed kan een beperking onder art. 36
rechtvaardigen, maar nooit een heffing onder art. 30.
KERN Commissie/België - Waalse afvalstoffen (C-2/90, 1992) - Ook afval, recycleerbaar of niet en zelfs met negatieve waarde,
is een goed wanneer het deel uitmaakt van een economische transactie. Het arrest is daarnaast een sleutelzaak voor
milieurechtvaardiging onder art. 34-36. Zie ook: onderdeel H over milieu.
B. Gedrag dat aan een lidstaat wordt toegerekend [art. 34-35 VWEU]
KERN Commissie/Ierland - Buy Irish (249/81, 1982) - Een door de overheid gesteunde campagne om nationale producten te
kopen is een staatsmaatregel, ook zonder bindende regels. Niet-bindende overheidsactie kan dus een maatregel van gelijke
werking zijn.
KERN Commissie/Frankrijk - Spaanse aardbeien (C-265/95, 1997) - Een lidstaat schendt art. 34 wanneer hij onvoldoende
optreedt tegen private acties die de invoer blokkeren of vernielen. Vrij verkeer schept dus ook een positieve
beschermingsplicht, samen met de loyaliteitsplicht.
AANVULLEND Delhaize (C-47/90, 1992) - In een geschil tussen ondernemingen kon art. 35 worden gebruikt om de achterliggende
Spaanse uitvoerregel buiten toepassing te laten. Dit is vooral diagonale werking: het geschil is privaat, maar de aanval richt
zich tegen de staatsregel. Zie ook: onderdeel L over uitvoer.
KERN Fra.bo (C-171/11, 2012) - Art. 34 kan uitzonderlijk gelden voor een private certificeringsinstantie die door haar wettelijke
en feitelijke positie de toegang tot de nationale markt beheerst. Het Hof kiest dus voor een functionele gatekeeper-
benadering.
C. Grensoverschrijdend element en interne grenzen [art. 30 VWEU]
KERN Carbonati (C-72/03, 2004) - Een heffing wegens het overschrijden van een interne gemeentelijke grens kan een verboden
heffing van gelijke werking zijn. De douane-unie beschermt het goederenverkeer op het hele grondgebied van de Unie, niet
alleen aan staatsgrenzen.
Materieel Recht van de EU | 2
Arrestenlijst Materieel Recht van de EU
Examenoverzicht per deel, onderwerp en toepasselijk artikel
Doel van dit document
Per onderwerp staat elk arrest in een compacte formule: feit/context + kernregel + waarom het
arrest belangrijk is. Leer vooral de combinatie naam - artikel - rechtsregel.
Legenda
KERN = basisarrest dat je actief moet kunnen uitleggen. AANVULLEND = toepassing, nuance of
modern voorbeeld. Kruisverwijzingen tonen waar een arrest opnieuw nuttig is.
Inhoud in een oogopslag
• Deel I - Interne markt en analysemethode
• Deel II - Vrij verkeer van goederen
• Deel III - Diensten, vestiging en beroepskwalificaties
• Deel IV - Vrij verkeer van werknemers
• Deel V - Vrij verkeer van kapitaal en betalingen
• Deel VI - Harmonisatie en gastcollege
• Deel VII - Unieburgerschap
• Laatste-minuutkaart - de kernketens per vrijheid
Materieel Recht van de EU | 1
, MREU - Arrestenlijst voor het examen
DEEL I - Interne markt en analysemethode
Wettelijk kader: Art. 26 en 114 VWEU; voorrang van specifieke harmonisatie (stap 0) en daarna de drie-
stappenanalyse.
Vindplaats in je samenvatting: ongeveer pp. 1-8.
1. De kern van de rechtspraak in dit deel
Dit deel bevat geen afzonderlijke reeks materiële kernarresten. De constitutionele basis - rechtstreekse werking en de rol van
het Hof bij negatieve integratie - verschijnt vooral bij Van Gend en Loos in Deel II.
2. Examenmethode
Stap 0: bestaat er harmonisatie? Pas eerst de richtlijn of verordening als lex specialis toe.
Stap 1: toepassingsgebied en juiste vrijheid/artikel.
Stap 2: bestaat er discriminatie of een andere belemmering?
Stap 3: rechtvaardiging en proportionaliteit.
DEEL II - Vrij verkeer van goederen
Wettelijk kader: Art. 28-30, 34-36 en 110 VWEU; art. 114 VWEU voor harmonisatie.
Vindplaats in je samenvatting: ongeveer pp. 8-42.
A. Algemeen toepassingsgebied: wat is een goed? [art. 28-36 VWEU]
KERN Commissie/Italië - Kunstschatten (7/68, 1968) - Kunstvoorwerpen zijn goederen omdat zij in geld waardeerbaar zijn en
het voorwerp van handel kunnen vormen. Bescherming van nationaal erfgoed kan een beperking onder art. 36
rechtvaardigen, maar nooit een heffing onder art. 30.
KERN Commissie/België - Waalse afvalstoffen (C-2/90, 1992) - Ook afval, recycleerbaar of niet en zelfs met negatieve waarde,
is een goed wanneer het deel uitmaakt van een economische transactie. Het arrest is daarnaast een sleutelzaak voor
milieurechtvaardiging onder art. 34-36. Zie ook: onderdeel H over milieu.
B. Gedrag dat aan een lidstaat wordt toegerekend [art. 34-35 VWEU]
KERN Commissie/Ierland - Buy Irish (249/81, 1982) - Een door de overheid gesteunde campagne om nationale producten te
kopen is een staatsmaatregel, ook zonder bindende regels. Niet-bindende overheidsactie kan dus een maatregel van gelijke
werking zijn.
KERN Commissie/Frankrijk - Spaanse aardbeien (C-265/95, 1997) - Een lidstaat schendt art. 34 wanneer hij onvoldoende
optreedt tegen private acties die de invoer blokkeren of vernielen. Vrij verkeer schept dus ook een positieve
beschermingsplicht, samen met de loyaliteitsplicht.
AANVULLEND Delhaize (C-47/90, 1992) - In een geschil tussen ondernemingen kon art. 35 worden gebruikt om de achterliggende
Spaanse uitvoerregel buiten toepassing te laten. Dit is vooral diagonale werking: het geschil is privaat, maar de aanval richt
zich tegen de staatsregel. Zie ook: onderdeel L over uitvoer.
KERN Fra.bo (C-171/11, 2012) - Art. 34 kan uitzonderlijk gelden voor een private certificeringsinstantie die door haar wettelijke
en feitelijke positie de toegang tot de nationale markt beheerst. Het Hof kiest dus voor een functionele gatekeeper-
benadering.
C. Grensoverschrijdend element en interne grenzen [art. 30 VWEU]
KERN Carbonati (C-72/03, 2004) - Een heffing wegens het overschrijden van een interne gemeentelijke grens kan een verboden
heffing van gelijke werking zijn. De douane-unie beschermt het goederenverkeer op het hele grondgebied van de Unie, niet
alleen aan staatsgrenzen.
Materieel Recht van de EU | 2
