Hoofdstuk 1: Conceptueel neurowetenschappelijk kader
1. Inleiding:
Zenuwstelsel (ruggengraat en hersenen) zorgt voor een bepaald gedrag gedrag is een
gevolg van de werking van het zenuwstelsel
- Hoe complexer het zenuwstelsel, hoe complexer het gedrag van dat organisme
Mens: een van de meest complexe breinen dus ook complex gedrag
(Filmpje in slides of tekst puur als illustratie)
Hersenen: opgebouwd door miljarden zenuwcellen (neuronen) omring door steuncellen
Communicatienetwerk: iedere zenuwcel maakt via uitlopers contact met duizenden andere
zenuwcellen iedere neuron maakt verbinding met honderden neuronen
Hersenen hebben belangrijke functie: informatie verwerkend orgaan = informatie
verwerkend systeem
- Licht, geluid, druks…-golven worden vertaald in informatie door het brein
- Mond van het brein: zintuigen (ogen, oren, tong, tast, geur, smaak) neemt de
informatie tot zich
- Door die informatie krijgt het brein een beeld van rondom zich
- Past het gedrag aan aan de omgeving waar het zich in bevindt (bepaalde situatie)
- Brein analyseert de situatie en past het gedrag daarop aan en maakt dus voortdurend
gedragskeuzes
- Bv: niet staan dansen tijdens een les
- Zintuigen nemen continu fysische prikkels op
Het feit dat onze zintuigen voortdurend prikkels opnemen geeft het de mensen het idee
dat ze veel tegelijk kunnen (multi-tasken)
Informatieverwerking is niet tot in het oneindige maar is gelimiteerd brein geeft illusie
dat het oneindig is
- Hoeveelheid info die het brein opneemt is gelimiteerd
- Vb: ooggetuigen van een bepaalde situatie zullen toch soms iets anders beschrijven
als de hersenen niet zijn voorbereid op een bepaalde situatie missen ze soms een
gebeurtenis. Het brein had dus niet genoeg om te analyseren wat er gebeurde na
nieuwe kennis en weten wat er gaat gebeuren verandert het waarnemingsproces
als je het dan nog eens bekijkt zal je de bepaalde gebeurtenis meteen waarnemen
- Goochelaars en illusionisten maken gebruik van het feit dat het brein niet
ongelimiteerd informatie kan opnemen
Pagina 1 van 53
Lies Verelst GNW
, 2. Een conceptueel bio psychosociaal kader voor het begrijpen van
Hersenen-Gedrag relaties:
De wijze waarop we het brein gaan bestuderen op een didactische manier voorstellen
Hersenen weergeven in een 3D blok in gezonde toestand werkt het op een gezonde
manier
Een bepaalde ziekte of aandoening heeft een invloed op de werking van de hersenen
Bepaalde interacties van het brein: in kader
Endogene processen: De werking van het brein is afhankelijk van heel zijn genetica die
duidelijk zeggen wat kan en wat niet kan een biologisch organisme wordt systeem
biologisch beschreven in verschillende componenten: genen, eiwitten, cellen, weefsels,
organen en orgaanstelsel
Exogene processen: alles wat er zich buiten afspeelt in de omgeving heeft een invloed op
wat er zich binnen in afspeelt
Tijd: brein is continu dynamisch die veranderingen in de hersenen teweegbrengen – hoe het
brein veranderd in de levensloop van de mens (groei van het brein, evolutie) – hoe breinen
geëvolueerd zijn over miljoenen jaren – hoe evolueert het brein bij ziekte of aandoeningen
Tijdsafhankelijke veranderingen zijn het resultaat van:
- Veranderingen over generaties heen (fylogenese)
- Veranderingen tijdens de individuele levensloop (ontogenese)
- Veranderingen van moment tot moment (plasticiteit)
Pagina 2 van 53
Lies Verelst GNW
1. Inleiding:
Zenuwstelsel (ruggengraat en hersenen) zorgt voor een bepaald gedrag gedrag is een
gevolg van de werking van het zenuwstelsel
- Hoe complexer het zenuwstelsel, hoe complexer het gedrag van dat organisme
Mens: een van de meest complexe breinen dus ook complex gedrag
(Filmpje in slides of tekst puur als illustratie)
Hersenen: opgebouwd door miljarden zenuwcellen (neuronen) omring door steuncellen
Communicatienetwerk: iedere zenuwcel maakt via uitlopers contact met duizenden andere
zenuwcellen iedere neuron maakt verbinding met honderden neuronen
Hersenen hebben belangrijke functie: informatie verwerkend orgaan = informatie
verwerkend systeem
- Licht, geluid, druks…-golven worden vertaald in informatie door het brein
- Mond van het brein: zintuigen (ogen, oren, tong, tast, geur, smaak) neemt de
informatie tot zich
- Door die informatie krijgt het brein een beeld van rondom zich
- Past het gedrag aan aan de omgeving waar het zich in bevindt (bepaalde situatie)
- Brein analyseert de situatie en past het gedrag daarop aan en maakt dus voortdurend
gedragskeuzes
- Bv: niet staan dansen tijdens een les
- Zintuigen nemen continu fysische prikkels op
Het feit dat onze zintuigen voortdurend prikkels opnemen geeft het de mensen het idee
dat ze veel tegelijk kunnen (multi-tasken)
Informatieverwerking is niet tot in het oneindige maar is gelimiteerd brein geeft illusie
dat het oneindig is
- Hoeveelheid info die het brein opneemt is gelimiteerd
- Vb: ooggetuigen van een bepaalde situatie zullen toch soms iets anders beschrijven
als de hersenen niet zijn voorbereid op een bepaalde situatie missen ze soms een
gebeurtenis. Het brein had dus niet genoeg om te analyseren wat er gebeurde na
nieuwe kennis en weten wat er gaat gebeuren verandert het waarnemingsproces
als je het dan nog eens bekijkt zal je de bepaalde gebeurtenis meteen waarnemen
- Goochelaars en illusionisten maken gebruik van het feit dat het brein niet
ongelimiteerd informatie kan opnemen
Pagina 1 van 53
Lies Verelst GNW
, 2. Een conceptueel bio psychosociaal kader voor het begrijpen van
Hersenen-Gedrag relaties:
De wijze waarop we het brein gaan bestuderen op een didactische manier voorstellen
Hersenen weergeven in een 3D blok in gezonde toestand werkt het op een gezonde
manier
Een bepaalde ziekte of aandoening heeft een invloed op de werking van de hersenen
Bepaalde interacties van het brein: in kader
Endogene processen: De werking van het brein is afhankelijk van heel zijn genetica die
duidelijk zeggen wat kan en wat niet kan een biologisch organisme wordt systeem
biologisch beschreven in verschillende componenten: genen, eiwitten, cellen, weefsels,
organen en orgaanstelsel
Exogene processen: alles wat er zich buiten afspeelt in de omgeving heeft een invloed op
wat er zich binnen in afspeelt
Tijd: brein is continu dynamisch die veranderingen in de hersenen teweegbrengen – hoe het
brein veranderd in de levensloop van de mens (groei van het brein, evolutie) – hoe breinen
geëvolueerd zijn over miljoenen jaren – hoe evolueert het brein bij ziekte of aandoeningen
Tijdsafhankelijke veranderingen zijn het resultaat van:
- Veranderingen over generaties heen (fylogenese)
- Veranderingen tijdens de individuele levensloop (ontogenese)
- Veranderingen van moment tot moment (plasticiteit)
Pagina 2 van 53
Lies Verelst GNW
