VOL-VCA 2026 Stuvia
VOL-VCA 2026 – Complete Samenvatting
Complete samenvatting van het examen Veiligheid voor Operationeel Leidinggevenden
(VOL-VCA) volgens de VCA-ETT 3.0 (geldig vanaf 1 januari 2026): werk voorbereiden en
inspecteren, werk uitvoeren en specifieke gevaren beheersen — inclusief leidinggevende-
taken, 3 praktijkcasussen en 55 oefenvragen met uitleg.
Examenoverzicht
Examenorgaan: SSVV (Stichting Samenwerken Voor Veiligheid)
Exameneisen: VCA-ETT 3.0, geldig vanaf 1 januari 2026
Aantal vragen: 60 meerkeuzevragen
Slagingsgrens: 65%
VOL-VCA is bedoeld voor operationeel leidinggevenden (ploegleiders, voormannen,
teamleiders) in risicovolle sectoren zoals bouw en industrie
1. Werk voorbereiden en inspecteren
Bevoegdheden en verantwoordelijkheden
• Een operationeel leidinggevende heeft specifieke VGM-taken (Veiligheid,
Gezondheid en Milieu): het voorbereiden, instrueren en controleren van het werk van
zijn team.
• Ken het verschil tussen VCA (uitvoerend personeel), VCU (uitzendbureaus) en VCO
(opdrachtgevers) certificering en wat dit voor de samenwerking betekent.
Verplichte instructies en veiligheidsregels
• De leidinggevende zorgt ervoor dat medewerkers de juiste instructies en training
hebben ontvangen voordat zij met risicovol werk beginnen.
Veilig gedrag bevorderen
• Toolboxmeetings zijn korte, regelmatige bijeenkomsten om veiligheidsonderwerpen
te bespreken en medewerkers alert te houden.
• Werkplekinspecties controleren of de werkomgeving voldoet aan de veiligheidseisen,
vóór en tijdens de uitvoering van het werk.
LMRA en risicoanalyse
• De Laatste Minuut Risico Analyse (LMRA) is een korte controle die elke medewerker
vlak voor de start van een taak uitvoert om onverwachte risico's te signaleren.
• Een taakrisicoanalyse (TRA) brengt vooraf systematisch de risico's van een
specifieke taak in kaart, inclusief beheersmaatregelen.
• Het jaarlijkse VGM-jaarplan legt de veiligheidsdoelstellingen en -maatregelen van
een organisatie voor het komende jaar vast.
Pagina 1 van 13
, VOL-VCA 2026 Stuvia
2. Werk uitvoeren
Werkplekinrichting
• Let bij de inrichting van de werkplek op factoren als geluid, trillingen, klimaat
(hitte/kou) en fysieke belasting van medewerkers.
Beveiliging van machines en apparatuur
• Machines moeten voorzien zijn van de juiste beveiligingen (bijvoorbeeld
noodstopschakelaars en afschermingen) om letsel te voorkomen.
• Veiligheidsmarkeringen en -signalering (zoals vloermarkeringen en
waarschuwingsborden) moeten duidelijk zichtbaar en actueel zijn.
Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM)
• Kies de juiste PBM (helm, veiligheidsbril, gehoorbescherming, handschoenen) op
basis van de specifieke risico's van de taak.
Werken met machines, gereedschap en hijswerk
• Bij hijswerk en intern transport gelden strikte regels rond gewichtslimieten, keuring
van hijsmiddelen en het afzetten van de werkzone.
Werken op hoogte en in besloten ruimtes
• Bij werken op hoogte zijn valbeveiliging en het gebruik van goedgekeurde steigers of
hoogwerkers verplicht.
• Besloten ruimtes (zoals tanks of putten) vereisen extra maatregelen, zoals ventilatie,
gasmeting en een wachtpost buiten de ruimte.
Pagina 2 van 13
VOL-VCA 2026 – Complete Samenvatting
Complete samenvatting van het examen Veiligheid voor Operationeel Leidinggevenden
(VOL-VCA) volgens de VCA-ETT 3.0 (geldig vanaf 1 januari 2026): werk voorbereiden en
inspecteren, werk uitvoeren en specifieke gevaren beheersen — inclusief leidinggevende-
taken, 3 praktijkcasussen en 55 oefenvragen met uitleg.
Examenoverzicht
Examenorgaan: SSVV (Stichting Samenwerken Voor Veiligheid)
Exameneisen: VCA-ETT 3.0, geldig vanaf 1 januari 2026
Aantal vragen: 60 meerkeuzevragen
Slagingsgrens: 65%
VOL-VCA is bedoeld voor operationeel leidinggevenden (ploegleiders, voormannen,
teamleiders) in risicovolle sectoren zoals bouw en industrie
1. Werk voorbereiden en inspecteren
Bevoegdheden en verantwoordelijkheden
• Een operationeel leidinggevende heeft specifieke VGM-taken (Veiligheid,
Gezondheid en Milieu): het voorbereiden, instrueren en controleren van het werk van
zijn team.
• Ken het verschil tussen VCA (uitvoerend personeel), VCU (uitzendbureaus) en VCO
(opdrachtgevers) certificering en wat dit voor de samenwerking betekent.
Verplichte instructies en veiligheidsregels
• De leidinggevende zorgt ervoor dat medewerkers de juiste instructies en training
hebben ontvangen voordat zij met risicovol werk beginnen.
Veilig gedrag bevorderen
• Toolboxmeetings zijn korte, regelmatige bijeenkomsten om veiligheidsonderwerpen
te bespreken en medewerkers alert te houden.
• Werkplekinspecties controleren of de werkomgeving voldoet aan de veiligheidseisen,
vóór en tijdens de uitvoering van het werk.
LMRA en risicoanalyse
• De Laatste Minuut Risico Analyse (LMRA) is een korte controle die elke medewerker
vlak voor de start van een taak uitvoert om onverwachte risico's te signaleren.
• Een taakrisicoanalyse (TRA) brengt vooraf systematisch de risico's van een
specifieke taak in kaart, inclusief beheersmaatregelen.
• Het jaarlijkse VGM-jaarplan legt de veiligheidsdoelstellingen en -maatregelen van
een organisatie voor het komende jaar vast.
Pagina 1 van 13
, VOL-VCA 2026 Stuvia
2. Werk uitvoeren
Werkplekinrichting
• Let bij de inrichting van de werkplek op factoren als geluid, trillingen, klimaat
(hitte/kou) en fysieke belasting van medewerkers.
Beveiliging van machines en apparatuur
• Machines moeten voorzien zijn van de juiste beveiligingen (bijvoorbeeld
noodstopschakelaars en afschermingen) om letsel te voorkomen.
• Veiligheidsmarkeringen en -signalering (zoals vloermarkeringen en
waarschuwingsborden) moeten duidelijk zichtbaar en actueel zijn.
Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM)
• Kies de juiste PBM (helm, veiligheidsbril, gehoorbescherming, handschoenen) op
basis van de specifieke risico's van de taak.
Werken met machines, gereedschap en hijswerk
• Bij hijswerk en intern transport gelden strikte regels rond gewichtslimieten, keuring
van hijsmiddelen en het afzetten van de werkzone.
Werken op hoogte en in besloten ruimtes
• Bij werken op hoogte zijn valbeveiliging en het gebruik van goedgekeurde steigers of
hoogwerkers verplicht.
• Besloten ruimtes (zoals tanks of putten) vereisen extra maatregelen, zoals ventilatie,
gasmeting en een wachtpost buiten de ruimte.
Pagina 2 van 13
