Samenvatting Blok2.1: OG6 Pijnstilling en verdoving

OG6 pijnstilling en verdoving
09/10/2025
Wat is het verschil tussen algemene verdoving, lokale, locoregionale en
sedatie?
Algemene anesthesie of narcose
 Techniek maakt u bewusteloos en ongevoelig voor pijn
 Geneesmiddelen die inwerken op hersenen en worden meestal toegediend in ader, of via
masker
 Toegediende geneesmiddelen brengen u in kunstmatige slaap die sterk verschilt van een
natuurlijke slaap
 Voortdurende bewaking tijdens operatie en zo nodig bijsturing van:
o Diepte van de slaap, ademhaling, hartslag, lichaamstemperatuur, bloeddruk en
bloedverlies
 In sommige gevallen: gebruik van beademingstoestel
 Ontwaken door toediening medicatie te staken of neutraliseren
 Na operatie => ontwaakzaal waar je onder controle bent tot verdoving helemaal is
uitgewerkt
Sedatie
 Veel lichtere, algemene anesthesie
 Wordt gebruikt bij onaangename of pijnlijke onderzoekstechnieken (bv. endoscopie) of bij
regionale anesthesie wanneer iemand angstig of gespannen is
Regionale anesthesie
 Inspuiting van geneesmiddel (lokale anesthetica) rond de zenuw => pijnprikkel geraakt
niet tot hersenen
 Deel van lichaam rond de zenuw wordt ongevoelig en er treedt krachtverlies op
 Rachi-anesthesie: onderste deel van het lichaam verdoofd
 Perifere zenuwblocks: maken het mogelijk slechts een arm, been, voet… te verdoven
 Herstel van zenuwfunctie verloopt geleidelijk, kan meerdere uren duren
Lokale anesthesie
 Bv. perineumverdoving => verdoving van huid door Lidocaïne/Xilocaïne

Welke complicaties en bijwerkingen bij anesthesie en wat doe je hieraan?
Veel voorkomende nevenwerkingen
 Misselijkheid en braken (RA – AA) => Primperan
o Kunnen in meeste gevallen behandeld/voorkomen worden, kunnen enkele uren/dagen
aanhouden
 Keelpijn (AA) => zuigtabletjes of mondspoelingen
o Oorzaak: buis in luchtweg of maag, pijnlijk gevoel kan enkele uren/dagen duren
 Duizeligheid en dubbelzien (RA – AA) => geneesmiddelen en extra vocht (via infuus)
o Oorzaak: lage bloeddruk door verdoving of verlies van vocht
 Rillen (RA – AA) => deken
o Oorzaak: warmteverlies, geneesmiddelen, stress
 Hoofdpijn (RA – AA) => pijnstiller / bloedpatch, cafeïne
o Oorzaak: verdoving, operatie, tekort aan vocht of stress / ernstig: na epidurale (durale
tap)
o Verdwijnt meestal na enkele uren, maar kan indien nodig behandeld worden
 Jeuk (RA – AA) => behandelbaar
o Oorzaak: nevenwerking van krachtige pijnstillers of allergische reactie
 Spier-, gewrichts- en rugpijn (RA – AA)
o Oorzaak: steeds in dezelfde houding liggen tijdens operatie
 Pijn tijdens het inspuiten van geneesmiddelen (RA – AA)
o Oorzaak: sommige geneesmiddelen zijn pijnlijk of onaangenaam wanneer ze worden
ingespoten
 Pijnlijke blauwe plekken (RA – AA) => verdwijnt zonder behandeling

, OG6 pijnstilling en verdoving
09/10/2025
o Op plaat van inspuiting/infuus, door beschadiging bloedvat, beweging nabijgelegen
gewricht / infectie
 Verwardheid en geheugenverlies (RA – AA)
o Vooral bij oudere patiënten
o Meestal tijdelijk, soms meerdere dagen tot weken
 Mislukken of onvoldoende effect van de anesthesietechniek (RA)
o Kan soms mislukken of onvoldoende pijnstilling geven => bijkomende IV
pijnstillers/overgaan tot AA
Ongebruikelijke nevenwerkingen
 Longinfecties (AA) => stoppen met roken (preventief)
o Vaker bij rokers, kunnen ademhalingsmoeilijkheden veroorzaken
 Moeilijkheden bij plassen (RA – AA) => blaassonde (preventief)
o Mannen: moeilijker plassen, vrouwen: urineverlies (incontinentie)
 Langzame ademhaling (RA – AA) => behandeling mogelijk
o Door sommige pijnstillers, tijdelijk
 Beschadiging van tanden, lippen en tong (AA)
o Door krachtige mond dicht te knijpen tijdens ontwaken of moeilijkheden bij plaatsen
van buis
 Het tot uiting komen van vooraf bestaande aandoening (RA – AA)
 Wakker worden tijdens operatie (AA)
o Hangt af van algemene toestand, soort operatie en type anesthesie (komt niet vaak
voor)
o Vermoeden of weet van voorgeschiedenis => melden aan anesthesist

Zeldzaam voorkomende nevenwerkingen
 Verwondingen van ogen (RA – AA) => geneest vanzelf (oogzalf bij pijn)
o Oppervlakkige of pijnlijke beschadiging
 Ernstige overgevoeligheid aan geneesmiddelen
o Allergische reactie wordt onmiddellijk opgemerkt en behandeld
o Mogelijke overgevoeligheid bij patiënt of familie moet gemeld worden
 Kracht- en/of gevoelsverlies => tijdelijk (geneest traag)
o RA: zenuwbeschadiging met naald of bloeduitstorting
o AA: door druk op zenuw tijdens operatie
 Overlijden
o Extreem zeldzaam, door samenloop van verschillende verwikkelingen

Welke pijnbehandeling kan er gegeven worden na een operatie?
Pijn na operatie is meestal beperkt in duur en zal na aantal dagen verdwijnen. In aantal
gevallen kan pijn na een operatie aanleiding geven tot chronische of blijvende pijnklachten.
Hoelang de pijn blijft hangt af van patiënt tot patiënt
Pijn goed behandelen omdat aanleiding kan geven tot negatieve effecten op hart, longen,
afweersysteem…
Belangrijk dat de patiënt kan blijven eten en drinken en anders moeten ze een suppo krijgen

Medicatie toegediend
 Tabletten, pillen of vloeistoffen om in te nemen: duurt meestal 30min tot 1u voor ze
beginnen te werken

Injecties
 Via infuus: Onmiddellijk na een operatie worden de verschillende medicamenten vaak via
het infuus ingespoten. Deze producten hebben ook meestal onmiddellijk effect, zodat pijn
sneller behandeld wordt.