Samenvatting Principes Fiscaliteit Thomas More - Mechelen

PRINCIPES FISCALITEIT
I ALGEMENE PRINCIPES VAN HET BELGISCH
BELASTINGEN

1 Inhoud en voorwerp van het
belastingrecht




 Fiscale recht is onderdeel van publiek
 Bedrijven en burgers en overheid zelf
 Is een heel procedure en in het
parlement gaan voor en recht wordt
gemaakt.

Video 1 : Zijn belastingen rechtvaardig?Links
to an external site.

Zijn belastingen onrechtvaardig/rechtvaardig van Michel Maus.

Centrale vraag? Zijn belastingen rechtvaardig?
Spanningsveld Het debat draait rond de tegenstelling tussen
individuele vrijheid en maatschappelijke solidariteit. In de kern van dit
spanningsveld ligt het begrip fiscale rechtvaardigheid.

Wat is fiscale rechtvaardigheid?
Volgens Aristoteles betekent rechtvaardigheid dat gelijke gevallen gelijk
behandeld moeten worden.

Wanneer gelijke gevallen ongelijk behandeld worden, kan dat enkel maar
dat moet dan ten goede komen van de maatschappij.

1

,In ons systeem worden gelijke stelsels ongelijk behandeld.

Hoe komt dat? De oorzaak ligt in de hoge belastingdruk in België:
ongeveer 44,2% van het BBP gaat naar belastingen.

(BBP= Bruto binnenlands product, geld dat naar de overheid gaat van ons
salaris)

Door deze hoge druk ontstaan
ontsnappingsmechanismen, namelijk:
A) Ontwijking (legaal): gebruikmaken van wettelijke achterpoortjes
om minder belastingen te betalen.
Ontduiking (illegaal): bewust belastingen ontlopen in strijd met de
wet.
B) Daarnaast oefenen lobbygroepen invloed uit om gunstregimes te
verkrijgen.
(Lobbygroepen zijn organisaties die de belangen van bepaalde groepen of sectoren verdedigen.
Ze proberen politici te beïnvloeden zodat er gunstige belastingregels (gunstregimes)
komen. Daardoor moeten sommige bedrijven of rijke personen minder belastingen betalen, wat
leidt tot ongelijke behandeling en minder fiscale rechtvaardigheid.)

Voorbeelden zijn:

 Karaattaks: een speciaal regime voor de diamantsector.
 Effectentaks: een belasting op effectenrekeningen die vooral de
“armen onder de rijken” treft, omdat de superrijken hun vermogen
vaak kunnen onderbrengen in holdings en zo aan de taks
ontsnappen.

Gevolgen van fiscale onrechtvaardigheden? Frustratie
en verzet
 Kunst en satire  waar kunstenaars maatschappelijke ongelijkheid
aanklagen en machthebbers bekritiseren.
 Protest (antiglobalisten en multinationals) en opstanden (Franse
revolutie, Amerikaanse burgeroorlog.

Conclusie:

Hoewel belastingen bedoeld zijn om solidariteit te bevorderen, zorgt de
hoge belastingdruk en de aanwezigheid van uitzonderingsregels ervoor
dat fiscale rechtvaardigheid in het gedrang komt. Daardoor ervaren veel
burgers het belastingsysteem als onrechtvaardig.




2

,Gevolgen van fiscale onrechtvaardigheid? Frustratie en
verzet
Macchiavelli : de manier waarop de overheid omgaat met fiscaliteit is van
belang voor de legitimiteit van de overheid. Deze boodschap lijkt te
verwateren.

De kunst van belasting heffen: Ganzen plukken zonder te veel gekrijs”
betekent hetzelfde je moet proberen zoveel mogelijk inkomsten te krijgen,
maar zonder de bevolking te veel te belasten of op te stoken, zodat ze
niet in opstand komen of protesteren.

Waar RSZ naartoe?
RSZ  Sociale dienst zekerheid 13,07% (wordt van je loon afgetrokken)

Het geld gaat naar sociale voorzingingen zoals:

Pensioen

Werkloosheid Sociale uitkeringen door de sociale bijdragen

Ziekte-uitkering !!RSZ is is geen belasting!!

Waar belastinggeld naartoe gaat
 Onderwijs en veiligheid: scholen, universiteiten, politie,
brandweer, enz.
 Schuld en rente van België: een deel van de belastingen gaat
naar het terugbetalen van leningen en de bijbehorende rente.
 Infrastructuur en economie
 Sociale zekerheid: de RSZ (sociale bijdragen) is niet genoeg om
alle uitkeringen te betalen, bijvoorbeeld voor pensioen. Het tekort
wordt aangevuld met belastinggeld.

Belastingen:

BTW
Grafische weergave toont de verschillende geldstromen uit
Bedrijfsvoorheffing inkomen
PB Inkomen
-Een deel gaat naar de overheid (fiscaliteit/belasting)
RR
Sociale bijdrage -Andere naar de sociale zekerheid (parafiscaliteit/RSZ).


 Parafiscaliteit is RSZ
 Fiscaliteit is de belasting




3

, Mag je belastingen ontwijken?
1.Belastingontwijking versus belastingontduiking
kernverschil
Belastingontwijking (tax
Belastingontduiking (tax evasion)
avoidance)
Legaal

 Gebruik maken van
bestaande regels en Illegaal
constructies om
 Overtreding van de wet om
belastingdruk te
belasting te vermijden.
verminderen.
 Bedrieglijk gedrag (fraude,
 Juridisch toegestaan zolang
simulatie, zwart geld).
papierwerk en realiteit
 → Ethiek: verwerpelijk én
overeenkomen.
 → Ethiek: vaak strafbaar.
maatschappelijk betwist, ook
al is het wettelijk in orde.
“The difference between tax evasion and tax avoidance is the thickness of a prison
wall.”

2 . Juridische vs. Ethische aspecten
Aspect Ontwijking Ontduiking

Toegestaan, zolang juridische vorm In strijd met de wet (fraude,
Juridisch
= economische realiteit valsheid, simulatie)

Vaak betwist: “slim gebruik”
Onethisch en
Ethisch van regels vs. ondermijnen
strafbaar
van solidariteit
Pensioensparen, woonbonus,
Zwart geld in de horeca,
Voorbeel emigratie naar laag-
schijnconstructies bij
d belastingsland (mits écht
schenkingen
verhuizen)

3. Belastingontwijking – soorten
1. Door onthouding

o Accijnzen stijgen → stoppen met roken.

o Auto verkopen → fiets nemen i.p.v. brandstofbelastingen te
betalen.

2. Door substitutie (andere keuze maken)


4